Woensdag 01/12/2021

Spanning Rusland-Georgië loopt op

Terwijl Georgië Rusland ervan beschuldigt zijn militaire aanwezigheid in Zuid-Ossetië te hebben opgeschroefd, zegt Moskouw voorbereid te zijn op ‘om het even welk avontuurlijk initiatief’ door het Kaukasusland.

De verwijten vlogen de jongste dagen heen en weer. Terwijl de Russische viceminister van Defensie van een Georgische aanval op een Zuid-Ossetische waarnemingspost gewaagde, fulmineerde de regering in Tbilisi dat er drie Russische granaten vanuit Zuid-Ossetië op Georgisch grondgebied terechtgekomen waren. “De Russische bezettingsmacht gaat door met haar poging om de spanning te verhogen”, heette het in een communiqué van Buitenlandse Zaken in Tbilisi. “Georgië is zich met VS-hulp aan het herbewapenen met het oog op een nieuwe aanval”, stelde dan weer de nummer twee van het Russische leger, Anatoli Nogovitsyn. Volgens de generaal is de sfeer dezer dagen “analoog aan die van een jaar geleden, aan de vooravond van de uitbarsting van het gewapende conflict”. Toch meent Rusland dat Georgië “op dit moment niet in staat is om een nieuw offensief te lanceren”.Vandaag precies een jaar geleden vielen Georgische troepen de separatistische regio Zuid-Ossetië binnen, een poging om een eind te maken aan een situatie die na een erg conflictueuze conjunctuur in de jaren negentig was ontstaan, toen Tbilisi de facto verplicht werd de autoriteiten in het kleine Tschinvali hun gang te laten gaan. Na de officieel vijfdaagse oorlog, die gestaakt werd onder forse internationale druk en na bemiddeling van toenmalig EU-voorzitter Sarkozy, erkende Rusland (daarin alleen gevolgd door Nicaragua) de onafhankelijkheid van het in meerderheid pro-Russische Zuid-Ossetië. Abchazië, een tweede gebiedsdeel dat zich van Georgië wil afscheuren, verwierf een soortgelijke erkenning. In beide territoria samen houdt Moskou sindsdien naar schatting 7.000 manschappen paraat. De Europese Unie heeft aan beide zijden van de diverse grenzen honderden waarnemers geposteerd. Het regime in Tschinvali heeft zijn grensovergangen met Georgië gesloten, een besluit dat zou passen “in het kader van de bestrijding van de varkensgriep”. De Zuid-Ossetische oorlog mag dan in de eerste plaats een etnisch-territoriale kwestie zijn geweest, het opbod ging om meer dan dat. Veel waarnemers, onder wie Edward Lucas, regionaal correspondent voor The Economist, zien er de kiemen in van een nieuw conflict tussen Moskou en Washington.

Buitenlandse steun

Hoewel de situatie vandaag anders is dan een jaar geleden en de verstandhouding tussen Barack Obama en Dmitri Medvedev minder gespannen lijkt dan die tussen de late Bush en Poetin - zie de recente Russisch-Amerikaanse intenties om hun beide nucleaire arsenalen verder te reduceren - blijft Rusland met argusogen naar het Westen kijken. Dat bleek deze week nog, toen het Kremlin waarschuwde voor “de buitenlandse steun” waarop Georgië zich zou beroepen om nogmaals in de aanval te gaan, een verwijzing naar de uitspraak van VS-vicepresident Joe Biden, die zich eind vorige maand uitsprak voor het Georgische NAVO-lidmaatschap. Ook de verzuchting van president Saakasjvili dat de Europese waarnemersmissie met VS-personeel uitgebreid zou worden, baart Moskou zorgen. In die context werd ook de kersverse secretaris-generaal van de NAVO, de Deen Anders Fogh Rasmussen, niet gespaard. “Enige terughoudendheid is raadzaam, opdat Tbilisi niet het verkeerde signaal ontvangt en denkt dat het zich op NAVO-steun kan beroepen”, klonk het in Moskou, een zinspeling op Saakasjvili’s vermoedelijke misrekening vorig jaar, toen het Westen hooguit diplomatieke initiatieven nam en geen legers naar de Kaukasus stuurde. In Brussel werd de Georgische overmoed alleszins niet in dank afgenomen. Maar ook de heftigheid waarmee Moskou zijn tanks richting Tbilisi manoeuvreerde, deed de lampjes duchtig flikkeren. Voor zijn energiebevoorrading hangt West-Europa nu eenmaal niet enkel in aanzienlijke mate van Rusland af, maar ook van de zuidelijke Kaukasus, met name van de pijpleidingen die door Georgië lopen. Een 19de-eeuws conflict tussen een imperiale grootmacht en haar vroegere kolonie kon de EU dan ook missen als kiespijn. Brussel probeerde sindsdien de kool en de geit te sparen. Terwijl Washington met klem ontkent dat het Georgië herbewapent en hooguit zegt te focussen op de verbetering van de professionele standaard van het Georgische leger, belde Obama deze week naar Medvedev, zoals Biden zich opnieuw met Saakasjvili in verbinding stelde. “Washington werkt aan preventieve diplomatie om elke ontsporing voor te zijn”, lichtte Georgiës veiligheidsadviseur, Eka Tkesjelasjvili, toe.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234