Dinsdag 30/11/2021

AchtergrondAfghanistan

Spanning is te snijden nu België stopt met evacueren uit Afghanistan

Hotak Jahanshir werd vrijdag op de luchthaven beschoten met rubberkogels door de taliban. Ondanks zijn verwondingen, zat hij woensdag toch op de bus naar de luchthaven. Beeld rv
Hotak Jahanshir werd vrijdag op de luchthaven beschoten met rubberkogels door de taliban. Ondanks zijn verwondingen, zat hij woensdag toch op de bus naar de luchthaven.Beeld rv

De regering heeft besloten de evacuatie van mensen van de luchthaven van Kaboel stop te zetten. De spanningen rond de luchthaven liepen te hoog op. Hoe dan ook zijn er nog mensen achtergebleven. Zo hielden taliban woensdag een Belgische evacuatiebus tegen en stuurden de passagiers weg.

De regering heeft besloten de evacuatie van mensen van de luchthaven van Kaboel stop te zetten, “gezien de ontwikkeling van de situatie in Afghanistan en in overleg met de andere Europese partners”. Dat maakte het kabinet van premier Alexander De Croo (Open Vld) woensdagavond bekend. Er konden nog vijf vluchten tussen Kaboel en Islamabad worden uitgevoerd. “Al het personeel en de geëvacueerden zijn verzameld in Islamabad. België zal in de komende dagen de repatriëring naar ons land voortzetten”, klinkt het.

Eerder op de dag werd een evacuatiebus onderweg naar Kaboel nog tegengehouden. Het was een rit van twaalf uur, in een propvolle bus, maar uiteindelijk bereikten Hotak Jahanshir, een Afghaanse Belg uit Antwerpen, en de andere geëvacueerden de luchthaven. Ze moesten wachten, Jahanshir ging met enkele andere passagiers bij een hek met prikkeldraad zitten. Maar na een uur op de luchthaven zeiden talibanstrijders plots dat ze weer moesten vertrekken.

Een defensiebron bevestigde later dat er een Belgische evacuatiebus is tegengehouden bij een checkpoint. De taliban zouden ook geschoten hebben. De Morgen kon meevolgen hoe Jahanshir samen met een grote groep mensen door de poort van Hamid Karzai International Airport liep, terwijl gewapende talibanstrijders hen in de gaten hielden.

Deadline

De onrust rond de luchthaven is het gevolg van de naderende deadline voor de evacuaties. Duizenden mensen verdringen zich nog steeds voor de toegangspoorten, in de hoop om op een van de laatste vluchten te geraken. Twee toegangspoorten – North Gate en Abbey Gate – waren woensdag zelfs gesloten.

De taliban sloten dinsdag al de weg naar de luchthaven af voor alle Afghanen, omdat die volgens hen in hun eigen land moeten blijven. Buitenlanders zouden ze wel nog doorlaten. Maar aangezien ze ook een bus met Belgische geëvacueerden hebben tegengehouden, hebben ze hun eigen belofte gebroken.

De Amerikanen, die de luchthaven controleren, houden vast aan 31 augustus als uiterste datum om te vertrekken. Omdat de Amerikanen de laatste dagen voor zichzelf reserveren om al hun militairen en materiaal weg te krijgen, ligt de eindmeet voor België nog veel vroeger.

Eerst klonk het dat de evacuatiemissie vrijdag al klaar zou zijn. Maar een defensiebron noemt het “weinig realistisch” om die dag nog vluchten met de C-130's uit te voeren. Uiteindelijk trok de federale regering er woensdagavond de stekker uit, nog vroeger dan verwacht.

Woensdag hebben Belgische C-130's nog zo’n driehonderd Belgen en andere EU-burgers vanuit Kaboel naar Islamabad overgevlogen. Omdat het de voorbije dagen zo moeilijk was om de luchthaven te bereiken, haalde ons land zelf mensen per bus op. De bus van Jahanshir was woensdag de enige die de luchthaven niet kon bereiken. De rest van het konvooi kon wel door.

Ons land is zeker sinds maandagnacht met de busoperatie bezig. Toen werden naar schatting 250 mensen met vijf bussen naar de luchthaven gebracht. Jahanshir kreeg dinsdagavond een sms’je om zich klaar te maken voor vertrek. Om 22.00 uur plaatselijke tijd moest hij naar een bepaalde plaats komen. Hij was er al om 21.30 uur, maar er was geen bus te bekennen. Pas om middernacht – na een tweede sms – is hij effectief opgepikt.

Praten kan Jahanshir nog steeds niet, omdat zijn kaak gebroken is. Hij herstelde thuis van zijn verwondingen, nadat een Amerikaanse soldaat hem beschoot met een rubberkogel, toen hij vrijdag tussen duizenden anderen voor de luchthaven stond te wachten. Dinsdagnacht stapte hij dus met een verband om zijn hoofd de bus op.

Spanningen

Omdat ons land op het laatste nippertje nog zoveel mogelijk mensen probeerde te evacueren, zat het voertuig helemaal volgestouwd. Er waren plaatsen voor 55 passagiers, maar Hotak schat dat er zeker dubbel zoveel mensen in de bus zaten. Op de zetels en in het gangpad kroop iedereen bij elkaar. Het was ook bloedheet en er was nauwelijks water.

De rit om iedereen op te halen en naar de luchthaven te brengen nam dus meer dan een etmaal in beslag. Naar de wc gaan was niet mogelijk. Sommige kinderen hebben dan maar in een flesje geplast, schreef hij. De hele bus rook naar een toilet.

Jahanshir viel ook flauw tijdens de rit, waarop zijn medepassagiers hem kwamen helpen. Nadat de talibanstrijders aan de luchthaven zeiden dat ze moesten wegwezen, vluchtten de passagiers de stad in. Omdat deze krant ‘s woensdagmiddag met Jahanshir het contact verloor, weten we niet hoe het nu met hem is gesteld.

Overdag klonk het al bij Belgische militairen dat de situatie rond de luchthaven alleen maar verslechterde. De talibanstrijders versterkten hun checkpoints op de toegangswegen en brachten ook meer ervaren strijders aan. Iedereen redden lijkt, nu België stopt met evacueren, helemaal onmogelijk.

De Morgen had ook nog contact met een academicus in Kaboel, die doodsangsten uitstaat. Zij heeft nog voor een Belgische ngo gewerkt, maar het is niet duidelijk of ze ooit op de evacuatielijst is geraakt. Aan de telefoon barstte ze in huilen uit. “De taliban hebben mijn broer al meegenomen”, zei ze. “Ik weet niet wat ze met hem gedaan hebben. Er blijft niets meer over voor ons. Er is geen hoop meer. Niets.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234