Woensdag 26/01/2022

Spanje roept alle hens aan dek om Grieks scenario te vermijden

De Spaanse regering heeft de meest draconische begroting sinds het late Franco-tijdperk goedgekeurd. Maar de vraag luidt of dat volstaat: terwijl Europa voor een tweede Griekenland vreest, slaat de economische crisis alleen maar harder toe.

De centrumrechtse regering-Rajoy presenteerde haar begroting voor 2012 daags nadat monsterbetogingen en een algemene staking het land lamgelegd hadden. Dit jaar nog wil Madrid 27 miljard euro besparen, een historisch record. "Dit is het strengste spaarpakket uit de geschiedenis van onze democratie", zei minister van Financiën Cristóbal Montoro.

Gemiddeld wordt op alle posten 16,9 procent bespaard. Dat is meer dan de 15 procent die Mariano Rajoy eerder deze week vooropstelde. Opnieuw worden in de eerste plaats de ambtenaren geviseerd. Nadat zij in 2010 al 5 procent loon hadden moeten inleveren, komt daar nu een extra besparingsronde bovenop.

Terwijl de bedrijfsbelasting omhoog gaat, stelt de regering een fiscale amnestie in het vooruitzicht met een eenmalige belasting van 10 procent op alle zwartgeld dat geregulariseerd wordt. De elektriciteitstarieven zullen met 7 procent stijgen. Alleen aan de btw, de pensioenen en de studiebeurzen wil de regering-Rajoy niet raken om de getaande koopkracht niet verder onder druk te zetten.

De bedoeling is het begrotingstekort van 8,5 procent van het bbp vorig jaar naar 5,3 procent dit jaar terug te brengen. Dat cijfer werd door de Eurogroep vastgelegd, nadat duidelijk geworden was dat Madrid er niet in zou slagen een eerder overeengekomen streefdoel van 4,4 procent te halen.

Europa stak zijn onrust in verband met de Spaanse overheidsfinanciën de jongste dagen niet onder stoelen of banken. In de aanloop naar het begrotingsconclaaf hadden zowel EU-commissaris Olli Rehn als de Italiaanse premier Mario Monti de druk op Spanje opgevoerd. Maar het kabinet-Rajoy is optimistisch. Minister van Economische Zaken Luis de Guindos zei te geloven dat "dit plan onze Europese partners zal overtuigen", en ook de euro veerde op. De beloofde besnoeiingen liggen dan ook fors hoger dan het bedrag dat de EU voor ogen had, 20 miljard euro. Toch vrezen sommigen dat zelfs dat niet volstaat. Als Spanje afglijdt in een spiraal van besparingen, recessie, werkloosheid en tanende belastinginkomsten, dan dreigt in het slechtste geval misschien wel 40 miljard te moeten worden gevonden. Dan komt volgens pessimisten een Grieks scenario in de buurt.

Nieuwe acties

Maar hoe kijken de Spanjaarden zelf naar de afslankkuur? Dat de wittebroodsweken van Mariano Rajoy voorbij zijn, daar werd de premier eerder deze week nog aan herinnerd. Bij de regioverkiezingen in Andalusië, de grootste deelgemeenschap van het land, slaagde Rajoys conservatieve Partido Popular er niet in de linkse partijen van de macht te verdrijven.

Als om te tonen dat ze het spel hard willen spelen, slaagden de linkse vakbonden CCOO en UGT er donderdag in honderdduizenden burgers te mobiliseren voor een nationale stakings- en betogingsdag. Gisteren zeiden de grote vakcentrales dat ze zich zullen beraden over nieuwe acties. In afwachting geven ze Rajoy tot 1 mei de tijd om zijn huiswerk over te doen.

Ondanks enkele lichtpuntjes in de exportsector blijft de Spaanse economie intussen krimpen, naar verwachting met 1,7 procent op jaarbasis. Ook zit 23 procent van de actieve bevolking zonder baan. Onder de jonge Spanjaarden heeft zelfs één op de twee geen werk. Wie dat wel heeft, verdient vaak "nog niet eens duizend euro", "ni mil euros", per maand. Zij gaan als nimileuristas of nimi's door het leven.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234