Zaterdag 30/05/2020

Standpunt

Spanjaarden en Catalanen: trek lessen uit Dehaene!

Koen Vidal.Beeld Eva Beeusaert

Koen Vidal is commentator bij De Morgen. 

Donderdag vinden dan eindelijk de veelbesproken regionale verkiezingen in Catalonië plaats.

Platgeslagen door polarisatie en Puigdemont-interviews zouden we haast vergeten hoe problematisch die verkiezingen zijn. Een aantal belangrijke kandidaten kon niet op een normale manier aan de campagne deelnemen: separatistisch boegbeeld Puigdemont moest zijn kiezers vanuit zijn ballingsoord Brussel via livestream toespreken en zijn grootste concurrent Oriol Junqueras moest zelfs vanuit een gevangenis campagne voeren.

De Spaanse premier Rajoy mag zoveel uit de Spaanse grondwet citeren als hij wil: zo’n situatie is een Europese democratie onwaardig. Mocht een Afrikaanse dictator zin hebben om een keertje de draak te steken met de Europese obsessie voor eerlijke en vrije verkiezingen: dit is het moment om het te doen.

Superverdeeldheid

Minstens even erg is dat deze verkiezingen niets aan de spanningen tussen unitaristen en separatisten zullen veranderen. Beide kampen zullen ongeveer 45 procent van de stemmen halen en de verwachting is dat de separatisten met een licht voordeel winnen en met een beetje geluk een kleine meerderheid in het regionale parlement kunnen veroveren.

Daarmee is de zaak niet opgelost: want zo’n minimeerderheid komt in feite neer op een superverdeeldheid. Met enkele zeteltjes op overschot kun je misschien wel de lokale brandweer hervormen maar niet het land in stukken breken.

Maar aan de andere kant geeft die blokkage de Spaanse regering niet het recht om de Catalaanse nationalisten te negeren en te doen alsof er geen behoefte is aan meer autonomie. Die krachten wegwuiven zal er alleen maar voor zorgen dat de helft van de Catalanen nog gefrustreerder en bozer wordt.

Dehaene en Martens

Misschien komt dan toch langzaam het moment dat enkele Spaanse en Catalaanse onderhandelaars de biografieën van Jean-Luc Dehaene en Wilfried Martens ter hand moeten nemen. Want – in alle Belgische bescheidenheid – het is duidelijk dat deze kwestie niet zal worden opgelost door een spectaculaire breuk, maar wel door oeverloze en saaie gesprekken over fiscale herverdeling, extra bevoegdheden en persoonsgebonden materies.

Dat betekent dan wel dat zowel de Catalaanse als de Spaanse onderhandelaars opnieuw dossiers moeten gaan vreten om goed gewapend aan de onderhandelingstafel te komen. Geen overbodige luxe, want tijdens een van de laatste tv-debatten bleken de kandidaten van beide kampen dermate verblind door de discussie over separatisme dat ze niet eens meer wisten hoeveel de werkloosheid in Catalonië bedraagt (12,5 procent). 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234