Donderdag 17/10/2019

Spaanse voetballer bezwijkt in volstrekte rust op hotelkamer

Jarque overleed aan een hartstilstand, ten gevolge van een systolisch hartfalen. Hoewel medische tests in het voetbal doorgaans ook de hartwerking nagaan, zijn ongelukken onvermijdelijk, getuigt sportdokter Chris Goossens.

Niets wees erop dat Dani Jarque een zwak hart had. De middenvelder speelde al sinds de jeugdreeksen bij Espanyol, de tweede club in Barcelona. In 2006 hielp hij de club mee aan winst in de Spaanse beker, en een jaar later stond hij in de ploeg die de finale van de Uefacup haalde. Jarque was met zijn team, waar hij net tot kapitein was bevorderd, voor een reeks oefenwedstrijden op rondreis in Italië, waar het noodlot toesloeg. De speler overleed niet tijdens een wedstrijd maar in volstrekte rust op zijn hotelkamer in Coviciana. Jarque was net aan de telefoon met zijn vriendin. Toen hij haar zei dat hij zich niet goed voelde en de verbinding verbroken werd, alarmeerde zij de ploegverantwoordelijken. Hulp kon niet meer baten. Volgens een communiqué van de club overleed de speler aan een systolisch hartfalen. In mensentaal uitgedrukt betekent dat dat er een hartstilstand opgetreden is na overdadige trilling van het hart, veroorzaakt door een falen bij het wegpompen van het bloed uit het hart.

Onnatuurlijke dood

Jarque is lang niet de eerste jonge topsporter die bezwijkt na hartproblemen. In een sport als voetbal wordt het hart minder op de proef gesteld als in duursporten zoals wielrennen of triatlon, maar ook daar vielen al meerdere jonge doden te betreuren. “Bij een kerngezonde, jonge en goed getrainde atleet die overlijdt, spreken we per definitie van een onnatuurlijke dood”, zegt Chris Goossens, sportdokter en als clubarts verbonden aan Germinal Beerschot. “Meteen duiken dan geruchten over doping op, maar inmiddels weten we dat heel wat hartoverlijdens ook in de sport te wijten zijn aan structurele afwijkingen van het hart.”Ondanks de technologische vooruitgang is het praktisch ondoenbaar om hartdisfuncties waterdicht op te sporen bij topsporters. En dus zullen we moeten leven met de mogelijkheid van een onverwacht overlijden van een jong atleet, zegt ook dokter Goossens. “In de wielersport woedt de discussie veel meer dan in het voetbal, en daar voeren alle ploegen ook verplicht een cardiaal onderzoek uit bij hun renners. Dat onderzoek blijft uit budgettaire noodzaak enigszins beperkt en kan enkel duidelijke afwijkingen traceren. Tegenover kleine disfuncties staan we machteloos, maar toch hebben de controles ongetwijfeld al het leven gered van een groot aantal jonge mensen. Al weet je nooit of het hart het dan niet enkele jaren later alsnog begeeft.” Dat was het geval bij de Belgische wielrenner Stive Vermaut, die in 2002 op doktersbevel een einde moest maken aan zijn sportcarrière. Twee jaar later werd hij dodelijk getroffen door een hartstilstand.Maar ondanks de tests kan het ook bij ogenschijnlijk fitte sporters fout gaan. Een onderzoek van de Universiteit Maastricht schat het aantal hartdoden in het Nederlands voetbal (alle afdelingen en niveaus bij elkaar) op 25 per jaar. Chris Goossens zag het in 1995 voor zijn ogen gebeuren, als dokter bij FC Boom, toen in de tweede klasse. De Braziliaanse spits Augusto Candido - 9 doelpunten in 12 matchen - valt dood neer op het veld. “Een perfect gezonde jongen”, herinnert Goossens zich. “Toen hij overkwam uit Brazilië hebben we een electrocardiogram afgenomen bij hem en daar was niets op te merken. Hij had nooit medische klachten gehad, en toch...”

Harttoestelletjes

Bij Germinal Beerschot had Goossens het vorige seizoen ook Khalilou Fadiga onder zijn hoede. In 2005 zakte de Senegalese aanvaller in elkaar bij de trainingen voor een wedstrijd van zijn Engelse club Bolton Wanderers, nadat hij in 2003 al medisch was afgekeurd bij Inter Milaan wegens hartproblemen. Fadiga overleeft de hartstilstand dankzij een defibrillator. Fadiga krijgt zo’n toestelletje ingeplant in zijn hart en gaat toch weer aan het voetballen, onder meer bij AA Gent en dus Germinal Beerschot. “Natuurlijk hadden we onze twijfels”, legt Goossens uit. “We hebben zijn hele medische dossier opgevraagd en uitgebreide test afgenomen. De defibrillator bleek hem te beschermen tegen zijn kwaal, en medisch gezien kon ik niets op hem aanmerken.”“Het probleem bij Fadiga”, vervolgt Goossens, “is dat die jongen duidelijk voor zichzelf uitgemaakt had dat hij nooit meer tot aan de grens zou gaan. En dus trainde hij matig en speelde hij met de handrem op. Hij is hier gearriveerd in een abominabele conditie, zo bleek uit de inspanningstests, en we zijn er niet in geslaagd om die nog op te krikken. Vanuit menselijk opzicht heb ik daar alle begrip voor, maar dan moet je ook geen topvoetballer meer willen zijn. Zelfs in het Belgische voetbal kom je niet ver als je enkel teert op je reputatie en traptechniek.”Fadiga was niet de enige voetballer met een ingebouwde defibrillator. Ook Roeselarespeler Anthony Van Loo kreeg zo’n toestel ingeplant nadat in 2008 hartritmestoornissen werden vastgesteld. Eind vorig seizoen leek een tragedie in de maak toen Van Loo tijdens een wedstrijd in elkaar zakte. De defibrillator deed evenwel zijn werk, en na korte tijd was Van Loo weer bij bewustzijn. Hij zet zijn carrière nog altijd voort. Het voorval zadelt sportarts Goossens evenwel met ernstige twijfels op. “Het gezond verstand zegt toch wel dat Van Loo een ernstige waarschuwing heeft gekregen. Als hij op korte termijn opnieuw zo’n incident meemaakt, meen ik toch dat hij voor zichzelf moet uitmaken dat topsport niet langer voor hem weggelegd is. Dat is sneu, want uiteindelijk pak je hem zo zijn broodwinning af, maar hij zou niet de eerste werknemer zijn die om gezondheidsredenen zich moet herscholen. In mijn praktijk krijg ik vaak te maken met handarbeiders die na een letsel een andere job moeten zoeken. Een topsporter met een zwak hart is zoals een havenarbeider met een slechte rug: dat marcheert niet.”

Jarque niet de eerste hartdode in het voetbal

Marc-Vivien FoéIn juni 2003 zakt de Kameroense voetballer Marc-Vivien Foé in elkaar tijdens de interlandwedstrijd Kameroen-Colombia op de Confederations Cup. Foé voetbalde onder meer voor Olympique Lyon en Manchester City.Yakov ShapiroDe 42-jarige coach Yakov Shapiro van de Wit-Russische ploeg Torpedo Zhodino kreeg tijdens een duel met Neman Grodno een hartinfarct. Een dag later bezweek hij na een fatale tweede aanval. Shapiro rende na een winnende goal juichend langs de zijlijn en zakte na twintig meter in elkaar.Miklos FehérIn januari overlijdt de Hongaarse international Miklos Fehér aan een hartaanval tijdens een wedstrijd van zijn Portugese club Benfica op het veld van Vitória Guimaraes.SerginhoDe Braziliaan Paulo Sergio de Oliveira Silva, wiens voetbalnaam Serginho luidde, overleed in oktober 2004. In de tweede helft van het competitieduel tussen zijn ploeg São Caetano en São Paulo zakte de toen 30-jarige verdediger plotseling ineen en bleef liggen.Nedžad BotonjicDe Sloveen werd in 2005 op 25-jarige leeftijd getroffen door een hartaanval tijdens een training bij zijn club NK Ljubljana.Antonio PuertaDe 22-jarige Spaanse verdediger Antonio Puerta van FC Sevilla werd getroffen door meerdere hartaanvallen in een wedstrijd tegen Getafe. Hij overleed enkele dagen later aan het zware hersenletsel dat hij daarbij opliep.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234