Dinsdag 22/09/2020

Spanje

Spaanse premier moet er alweer mee stoppen

Pedro Sánchez werd acht maanden geleden premier, maar aan regeren kwam hij niet toe.Beeld AFP

Het premierschap van Pedro Sánchez is niet meer dan een lege huls gebleken. De begroting van zijn linkse kabinet werd weggestemd door het Spaanse parlement. Dat maakt nieuwe verkiezingen onontkoombaar.

Het leek een huzarenstukje: premier Sánchez die zijn voorganger Mariano Rajoy verdreef uit het premiersambt, doordat hij de linkse én de regionale partijen uit Catalonië en Baskenland achter zich kreeg. Maar nu, acht maanden later, blijkt dat Pedro Sánchez weliswaar premier wist te worden, maar niet daadwerkelijk aan regeren toekwam.

Met zijn begroting probeerde Sánchez het linkse levensgevoel op te roepen dat Spanje zeven jaar niet meer had gekend. Zo werd het minimumloon opgetrokken naar 900 euro per maand. De pensioenen werden verhoogd. En mensen met hogere inkomens moesten meer belasting betalen. "Deze begroting is niets meer dan campagnemateriaal voor Pedro Sánchez", schamperde oppositieleider Pablo Casado. Hij schold de regering al tijdens het begrotingsdebat uit voor een 'zombieregering, die dood is zonder het te weten'.

Bij de stemming haalde hij zijn gelijk: alleen het activistisch-linkse Podemos en de Baskisch-nationalistische PNV bleken trouw te zijn aan Sánchez. De twee Catalaans-nationalistische partijen PDECat en ERC keerden de socialistische premier onverbiddelijk de rug toe. Zij kunnen niet verkroppen dat hun leiders zo staatsgevaarlijk zijn dat ze volgens het Openbaar Ministerie jarenlang de gevangenis in moeten, terwijl ze tegelijkertijd wel goed genoeg zijn om de begroting aan een meerderheid te helpen.

Sánchez koesterde lange tijd de hoop dat hij de Catalanen zou kunnen overhalen door gul met geld te strooien in de opstandige regio. Catalonië zou bijvoorbeeld 900 miljoen euro extra krijgen voor infrastructuur. "Is Catalonië beter of slechter af met deze begroting?", hield zijn minister van Financiën, María Jesús Montero, de Catalaanse partijen dinsdag nog voor. "Het is een historische fout om tegen te stemmen."

De Catalaanse partijen in het parlement wilden echter maar één ding: een referendum over zelfbeschikking. Ze eisten dat er een internationale bemiddelaar zou komen. "In de Catalaanse samenleving bestaat grote consensus over de wenselijkheid van een referendum", voerde een van de parlementariërs aan.

rechtse coalitie mogelijk

De Spaanse grondwet stelt dat het land een eenheid is die niet verbroken kan worden. "Deze regering wil en kan niet onderhandelen over dat wat zich buiten de muren van de grondwet bevindt", verklaarde Montero. Met die woorden bezegelde ze het lot van premier Sánchez.

Het verwerpen van de begroting heeft ook financiële gevolgen. De extra uitgaven, bijvoorbeeld aan de pensioenen, zijn al ingevoerd via decreten. Maar de belastingverhogingen (voor hoge inkomens, op diesel, etcetera) gaan niet door. Dat zal ertoe leiden dat het begrotingstekort oploopt.

Een van Sánchez' vertrouwelingen in het kabinet liet gisteren weten dat er 'snel' nieuws zou zijn over het uitschrijven van verkiezingen. Later op de dag werd bekend dat Sánchez vrijdag met zijn aankondiging zal komen. De meest genoemde datum voor de stembusgang is 28 april.

Het is niet uitgesloten dat Sánchez de verkiezingen wint. Zijn regeertermijn heeft hem goed gedaan, getuige de peilingen. Sinds hij aantrad, staat zijn socialistische PSOE virtueel op voorsprong. Moeilijker wordt het om een linkse meerderheid te behalen. Dat lukte in december zelfs in Andalusië niet, toch de bakermat van de socialisten in Spanje.

Dat maakt de weg vrij naar een rechtse samenwerking. De drie rechtse partijen, Cs, PP en Vox, organiseerden zondag alvast samen een protestmars in Madrid, waar met veel vertoon van de Spaanse vlag het aftreden van Sánchez werd geëist. Die eis is sneller ingewilligd dan ze zelf misschien hadden durven hopen.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234