Woensdag 24/02/2021

Spaanse oud-premier gebruikte overheidsgeld om 'eigen ijdelheid te strelen'

In een eventuele rechtszaak riskeert Aznar zes tot twaalf maanden cel

Aznar wilde onderscheiding Amerikaans Congres kopen

Het valt de voormalige Spaanse regeringspartij Partido Popular zwaar zich los te maken van de lange schaduw van José María Aznar. Een serie schandaaltjes rond de oud-premier heeft zijn hoogtepunt bereikt met het nieuws hoe Aznar overheidsgeld gebruikte in een poging zich de medaille van het Amerikaanse Congres op te laten spelden.

Madrid

Van onze correspondent

Rop Zoutberg

In totaal maakte de regering-Aznar eind 2003 twee miljoen dollar vrij uit fondsen van het ministerie van Buitenlandse Zaken voor een contract met de lobbygroep Piper Rudnick. Volgens de afspraak zou Piper Rudnick de congresgangers voorbereiden op een Spaans-Amerikaanse handelsovereenkomst en een toespraak die Aznar zou geven.

Beide doelstellingen zijn niet ongebruikelijk in de VS, waar Piper Rudnick geregistreerd staat als advocatenkantoor en lobbygroepen voor buitenlandse overheden als enige mogelijkheden geven tot de Amerikaanse politiek door te dringen. Frappant aan het contract is echter hoe het advocatenkantoor een derde klus zou klaren: het verzamelen van handtekeningen onder de parlementsleden om premier Aznar de Gouden Medaille van het Amerikaanse parlement toe te kennen.

Een initiatief voor de onderscheiding - de medaille staat los van lobbykosten begroot op 35.000 dollar - werd vorig jaar mei ingezet door twee Amerikaanse congresleden. Zo zou Aznar beloond worden voor zijn loyale steun aan de geallieerde interventie in Irak. Juist om dat laatste stond Aznar in eigen land sterk onder druk van een publieke opinie die in overgrote meerderheid de oorlog in Irak verwierp. De PP verloor in maart, drie dagen na de aanslagen in Madrid, de algemene verkiezingen ten gunste van de socialist José Luis Zapatero.

De documenten die beschrijven hoe de conservatieve premier Aznar met overheidsgeld zijn eigen medaille bekostigde, werden onthuld door het Spaanse radiostation Cadena Ser. Vanuit de huidige regeringspartij PSOE is in een reactie aangedrongen om een justitieel onderzoek naar de affaire, waarbij "publieke fondsen werden aangewend om de ijdelheid van Aznar te strelen". "Dit contract is of geldverspilling, of malversatie, of corruptie", aldus PSOE-partijsecretaris José Blanco.

In een woedende persverklaring ging de PP niet inhoudelijk in op het contract dat de overheid onder Aznar met de Amerikaanse lobbygroep sloot. "De PP wil onderstrepen dat het naar buiten brengen van het document deel uitmaakt van een campagne gericht tegen de voormalige premier. Alles wordt door de PSOE in werking gezet om de eer van José María Aznar kapot te maken."

Volgens de oud-premier zelf, op rondreis in Mexico om zijn memoires Acht jaar regering te promoten, valt er echter niets te bevestigen noch te ontkennen. "Ik kan alleen maar mijn minachting uiten tegenover de uitspraken van een aantal mensen", meende Aznar tegenover het Mexicaanse W Radio. Volgens Aznar is het niet toevallig dat de documenten van de lobbygroep Piper Rudnick juist nu in handen van de media vallen. "De onderzoekscommissie naar de aanslagen in Madrid laat zien dat de regering destijds de waarheid sprak. Dit is niets meer dan een afleidingsmanoeuvre. Daar trap ik niet in."

Maar ook volgens de kleine oppositiepartij Verenigd Links en zelfs verrassend de conservatieve krant ABC is een onderzoek door het openbaar ministerie op zijn plaats. De Nationale Rechtbank kan zich daarbij baseren op het Wetboek van Strafrecht. Artikel 434 voorziet in gevangenisstraffen tussen zes maanden en een jaar bij "het aanwenden van overheidsgeld met de intentie tot zelfverrijking".

Eerder deze maand kwam Aznar in opspraak nadat hij de terreuraanslagen in Madrid als de hoofdoorzaak van de verkiezingsnederlaag van de PP had aangewezen. Ook bekende Aznar tijdens een radio-interview dat hij de rapporten van de geheime dienst CNI over de aanslagen van 11 maart na zijn aftreden mee naar huis nam. "Ik bezit al die verslagen en dat lijkt me logisch want ik was de premier van de regering", aldus Aznar, die na het voorspelbare tumult terugkwam op die uitspraak.

Geholpen door Piper Rudnick bezocht Aznar afgelopen maand februari voor de laatste keer als premier de Verenigde Staten voor zijn toespraak aan het Congres. De lobbygroep zorgde ervoor dat voor het oog van de camera tijdens de speech van 25 minuten niet te veel stoelen onbezet bleven. Ook vergoedde Piper Rudnick een aantal congresleden hun 'onkosten' om bij de zitting aanwezig te kunnen zijn.

Vooral werd in Spanje achteraf schamper gereageerd op de eer voor de Spaanse premier na de ontdekking dat op nogal wat congreszetels in werkelijkheid toeristen, stagiaires en schoonmaakpersoneel zaten. Het was in het Amerikaanse parlement inmiddels maanden geleden dat het laatste buitenlandse staatshoofd een rede hield. Vóór Aznar stond zijn ambtgenoot Tony Blair op dezelfde plek. De Britse premier ontving een onderscheiding: de Gouden Medaille van het Congres, voor zijn deelname aan de oorlog in Irak. Dezelfde erkenning kreeg Aznar overigens nog altijd niet. Het ontbreekt Piper Rudnick aan handtekeningen op de petitielijst.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234