Donderdag 28/05/2020

Sp.a-voorzitter: een risicoberoep

1999-2003

Patrick Janssens

Na de zware dioxineverkiezingsnederlaag stapt voorzitter/'tussenpaus' Fred Erdman op bij de SP. De nieuwe voorzitter wordt halvelings buitenshuis gerekruteerd. Reclamemaker Patrick Janssens overtuigt de partijtop met zijn analyses als campagneleider en mag het zelf proberen.

De basis laat zich wat moeilijker vermurwen, maar Janssens houdt zich niet in om de vernieuwing fors door te duwen. Een nieuwe partijnaam (sp.a) en een kartel met VU-vluchtelingen Spirit is er het gevolg van.

Janssens kan zich voluit op de partij concentreren terwijl 'Teletubbies' Johan Vande Lanotte, Steve Stevaert en Frank Vandenbroucke hun macht in de federale en Vlaamse regering laten gelden.

2003-2005

Steve Stevaert

Janssens is de eerste in een rij van partijleiders die halsoverkop moet vertrekken. Na de mede door hemzelf uitgelokte Visa-crisis in het Antwerpse stadsbestuur vervangt Janssens, in volle aanloop naar de verkiezingen van 2003, de uitgerangeerde Antwerpse burgemeester Leona Detiège.

De overpopulaire Steve Stevaert wordt zo ook formeel de baas van de sp.a. Met het kartel sp.a-Spirit behaalt hij een knappe verkiezingszege bij de federale verkiezingen van 2003. Het is het hoogtepunt van de korte 'Steve is God'-periode waarin het sp.a-kartel flirt met het politieke marktleiderschap.

2005-2007

Johan Vande Lanotte

Het onvoorziene vertrek van Stevaert is een schok voor de partij. Hij kiest voor een politiek brugpensioen als gouverneur in Limburg. De sp.a blijft verweesd achter, en is eigenlijk nooit goed hersteld van die onverwachte en slecht geregisseerde leiderschapscrisis. Johan Vande Lanotte stapt uiteindelijk over van regering naar partijhoofdkwartier.

Maar het Teletubbie-plaatje klopt niet meer: Freya Van den Bossche blijkt te jong om de leemte van Vande Lanotte federaal op te vullen, en de Oostendenaar overtuigt in de communautaire campagne van 2007 ook helemaal niet als kandidaat-premier.

2007-2011

Caroline Gennez

Na de nederlaag van 2007 stapt Vande Lanotte meteen op, maar hij maakt de fout om zijn opvolger zelf aan te duiden. Slechts met veel moeite ontworstelt Caroline Gennez zich aan de stempel dat ze enkel bij de gratie van de oude partijtop voorzitter mocht worden.

Een breuk met de dieprode flank wordt bij de voorzittersverkiezingen nipt vermeden, het kartel met het leeggelopen Spirit (inmiddels Vl.Pro) wordt opgedoekt. Makkelijk wordt het niet, ook al weet Gennez de partij inhoudelijk op te frissen. De brutale gedwongen exit in 2009 van Frank Vandenbroucke uit partijtop en Vlaamse regering valt evenwel zwaar.

Nieuw verlies in 2010 kan de sp.a niet afwenden: Gennez is bij de vierjaarlijkse voorzittersverkiezingen geen kandidaat om zichzelf op te volgen. Een 'leuke' regeringsportefeuille volgt ook al niet.

2011-nu

Bruno Tobback

Met het aantreden van Tobback zijn de verwachtingen weer hooggespannen. De verhoopte oude dagen keren evenwel niet terug, en opnieuw stijgt intern gemopper op over het functioneren van de voorzitter.

Zeker als de sp.a het bij de gemeenteraadsverkiezingen van 2012 belabberd doet. Het retorische talent van Tobback wordt vaker brutaliteit genoemd, sterk leiderschap is eigenzinnigheid en gebrek aan teamgeest.

Vooral wordt Tobback aangewreven dat hij de enthousiast ingezette ideologische vernieuwing niet heeft weten te vertalen in een mobiliserende campagne. Het resultaat is een nieuwe, weliswaar kleine, verkiezingsnederlaag, die Tobback naar de smaak van vele partijgenoten iets te gemakkelijk weg relativeert. In principe blijft hij minstens aan tot het einde van zijn ambtstermijn in 2015.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234