Woensdag 20/11/2019

Hervormingsrapport

Sp.a: "Notariskosten moeten niet omlaag. Ze moeten verdwijnen"

Beeld Thinkstock

De notarissen willen hun beroep vernieuwen en leggen daarvoor een reeks voorstellen op tafel. De belangrijkste les: in de toekomst moet het goedkoper en empathischer. Sp.a is hoegenaamd niet onder de indruk: "Dit gaat lang niet ver genoeg."

Als je wonen betaalbaar wil houden dan moet je de notariskosten niet verlagen maar simpelweg afschaffen, vindt oppositiepartij sp.a. 

"Voor de aankoop van een huis van 200.000 euro gaat het snel al om een som van 4.000 euro. Dat is te veel", benadrukt Vlaams Parlementslid Rob Beenders. "De notarissen zeggen nu dat ze goedkoper willen werken, maar hun voorstellen gaan lang niet ver genoeg."

Expertencommissie

De afgelopen maanden heeft een 'expertencommissie' zich gebogen over de toekomst van het notariaat. Het eindresultaat is een rapport vol hervormingsvoorstellen.

Het gaat van technische ingrepen tot voorstellen die concrete gevolgen hebben voor de burger. Zo stelt de expertencommissie voor om de verkoper van een huis voortaan te laten delen in de notariskosten. Nu is het de koper die voor de volledige rekening opdraait.

Nochtans komt het werk dat een notaris verricht bij een verkoop niet alleen ten goede van de koper. De expertencommissie wil daarom dat de verkoper van een onroerend goed voortaan een kwart van de notariskosten betaalt, terwijl de koper nog driekwart van de kosten gepresenteerd krijgt. Dat zou eerlijker zijn.

Notariskosten

De notariskosten zelf zijn een ander heikel punt. Er komt met de regelmaat van de klok kritiek op de hoogte van de inkomens van notarissen. 

De expertencommissie verwoordt het diplomatisch door te melden dat de notariskosten "misschien niet astronomisch zijn maar ze doen toch wel dromen".

Versta: ze zijn inderdaad soms te hoog. Er wordt een herijking van de bestaande tarieven voorgesteld waarbij afhankelijk van de verkoopprijs van een huis minder of meer wordt gevraagd dan vandaag. Goedkopere huizen moeten zo minder gaan kosten, en omgekeerd.

Daarnaast moet er een plafond van 750 euro komen voor de kosten die een notaris aanrekent om het nodige papierwerk over bijvoorbeeld een huis op te vragen bij de overheid. Vandaag kunnen die administratieve kosten makkelijk boven de 1.000 euro oplopen.

Geen toekomst

Voor Beenders en zijn partij sp.a is dit slechts een druppel op een hete plaat.

"We vinden dat als je een huis koopt, je daar geen notariskosten op zou moeten betalen", zegt Beenders. "Want wat houden die kosten in? Notarissen moeten alleen maar de juiste documenten opvragen bij de overheid en dan terugsturen. Dat is dat geld niet waard. Freya Van den Bossche noemde notarissen al eens de 'duurste copycenters van het land'."

Rob Beenders (sp.a). Beeld rv

Beenders stelt daarom voor om de taken van een notaris bij een verkoop van onroerend goed te laten overnemen door een ambtenaar. "In de praktijk gebeurt dit nu al bij verkopen van overheidsterreinen aan particulieren. Dan treedt de burgemeester op als notaris."

Notarissen zouden zich volgens de socialist alleen nog moeten bezighouden met bijvoorbeeld het begeleiden van grote fusies tussen bedrijven. "Op lange termijn zien we geen toekomst in het beroep van notaris. Vroeger, honderd jaar geleden, had zo iemand zeker zijn functie binnen een dorp. Maar nu maakt hij het leven gewoon overbodig duur."

Of het ooit zover komt is maar de vraag. Sp.a eiste in 2014, toen de partij nog in de regering zat, al eens de afschaffing van het notariaat. Toen zonder succes.

Minister van Justitie Koen Geens (CD&V) houdt zich alvast op de vlakte. 

Geens laat via zijn woordvoerder weten dat hij "tevreden" is over het werk van de expertencommissie. Inhoudelijk wil hij zich voorlopig niet uitspreken. "Eerst moet er overleg komen in de beroepsgroep want zonder een goed draagvlak kan je niet hervormen. Daarna zullen wij de voorstellen verder bekijken", klinkt het.

Psychologische test

Nog dit: de expertencommissie pleit voor een psychologische test voor alle toekomstige notarissen. Die moet ervoor zorgen dat een notaris niet alleen zijn wetboeken kent, maar ook overweg kan met mensen. Een gezonde dosis inlevingsvermogen is een plus bij de afhandeling van verkopen na overlijdens, echtscheidingen of familieruzies.

Dit soort test bestaat vandaag al bij het ingangsexamen voor studenten geneeskunde en – sinds enkele jaren – bij de beoordeling van magistraten.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234