Dinsdag 31/03/2020

Sp.a móét kiezen in Antwerpen

Antwerpen kleurt al negentig jaar rood. Probeert de partij vast te houden aan dat machtsbastion of kiest ze voor een oppositiekuur? 'Wij worden overspoeld door mails. Uit de administratie, uit de gemeentebedrijven, uit allerlei organisaties. Mensen smeken ons om hen niet in de steek te laten. Maar moeten we ons kapot besturen?'

Het selecte kransje van Antwerpse socialisten dat de onderhandelingen met N-VA leidt, vraagt zich elke dag opnieuw af of sp.a beter wel of beter niet toetreedt tot het stadsbestuur. "De argumenten om niet deel te nemen zijn emotioneel, de argumenten om dat wel te doen rationeel", zegt een van de socialistische strategen.

Binnen deze groep zijn er geen echt uitgesproken voor- of tegenstanders voor deze of gene strategie. "Er wordt rondgestrooid dat er een clan-Detiège bestaat en een clan-Voorhamme", zegt een kopstuk. "Detiège zou dan staan voor de mensen die naar de oppositie willen, Voorhamme zou vasthouden aan de macht. Maar dat klopt niet. Detiège werpt zich op als woordvoerster van de clan die naar de oppositie wil, maar zij is helemaal niet betrokken bij de strategische beslissingen."

De radar en de lintjes

Het evidente voordeel van een coalitiedeelname is natuurlijk dat de partij mee aan het roer zit en een deel van haar programma zal kunnen realiseren. "Dat betekent dat we veel zullen kunnen tegenhouden, maar ook dat al die inspanningen onder de radar zullen blijven. Het is de burgemeester die de lintjes doorknipt. Het is de burgemeester die het applaus in ontvangst neemt." Sp.a zou dan wel haar eerder beleid kunnen vrijwaren, maar met Groen en PVDA+ in de oppositie zal de partij ook 'nooit sociaal genoeg' zijn. "Onze linkerflank zal open en bloot liggen. De ploeg-De Wever zal hoe dan ook de uitstraling hebben van een kil en rechts college."

De partij probeert lessen te trekken uit haar ervaringen binnen de federale en regionale regering, maar dat is lastig. "De keuze voor de oppositie op het federale niveau heeft ons geen extra stemmen opgeleverd", redeneert een Antwerps strateeg. "Maar brengt onze huidige deelname aan de Vlaamse en federale regering wel wat op? Zijn we ons niet kapot aan het besturen? Zal hetzelfde scenario zich herhalen als we in Antwerpen verder besturen?"

Een van de - zwaarwegende - argumenten om toch mee te stappen in een bewindsploeg met burgemeester De Wever is de macht van de partij in alle mogelijke stadsdiensten en aanhorige bedrijven. "Natuurlijk krijgen wij veel mails. Natuurlijk vragen mensen om hen niet in de steek te laten. Die vragen komen van overal. Uit de administratie, maar ook uit sociale organisaties, uit gemeentebedrijven."

De tentakels van de socialisten binnen de stad zijn veel minder zichtbaar dan enkele decennia terug. "Voor 94 was het simpel: de stad werd bestuurd door SP en CVP", zegt een ingewijde. "De stadssecretaris was toen een socialist, de adjunct-secretaris een katholiek." Daarna wordt het beeld meer diffuus. Omdat de liberalen en groenen toetraden tot het stadsbestuur en er pogingen gedaan werden om de aanwervingsprocedures objectiever te maken, maar ook omdat de stad zeer veel taken heeft uitbesteed of diensten verzelfstandigd. Niet dat daardoor de macht van de burgemeester of van de partij zoveel kleiner werd.

'Manager' Patrick Janssens hertekende het plan van 't Stad: hij maakte er een bedrijf van, compleet met een managementteam en bedrijfseenheden. Los van die administratie kwamen er autonome gemeentebedrijven rond vastgoed of stadsplanning en kregen de stadsziekenhuizen een nieuwe structuur. "Daar werken ook heel veel mensen die doorgestroomd zijn vanuit de partij of het netwerk van Janssens," zegt een goedgeplaatste bron.

Bij al die werknemers heerst grote ongerustheid, angst zelfs, over de marsrichting die de volgende ploeg zal uitgaan. Dan gaat het vaak niet eens om volbloed socialisten met een partijlidkaart in hun achterzak, wel om mensen die Janssens genegen zijn. "Gaan deze mensen burgemeester De Wever tegenwerken?", vraagt een ingewijde zich af. "Gaan zij en masse de stadsdiensten verlaten? Deze groep oefent een grote druk uit op sp.a om in de meerderheid te blijven. Zij vragen dat de socialisten een tegenblok vormen in de nieuwe coalitie, een tegengewicht voor de N-VA. Die druk op sp.a valt echt niet te onderschatten. Alleen is de goesting om mee te doen met De Wever zo ontzettend klein."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234