Zondag 28/02/2021

Sp.a liet zijn eigen minister urenlang wachten

Frank Vandenbroucke arriveerde al om zes uur bij Hotel Errera. Pas uren - en een koude schotel - later komen de andere onderhandelaars (op de foto Bart De Wever, Caroline Gennez en Kris Peeters) opdagen. Beeld UNKNOWN
Frank Vandenbroucke arriveerde al om zes uur bij Hotel Errera. Pas uren - en een koude schotel - later komen de andere onderhandelaars (op de foto Bart De Wever, Caroline Gennez en Kris Peeters) opdagen.Beeld UNKNOWN

Net toen iedereen dacht dat de regeringsvorming erop zat, stokte de machine in de laatste onderhandelingsuren. Dat had veel te maken met sp.a, dat op de valreep nog een ministerpost meer wilde dan N-VA. En zo vooral zijn interne personeelsproblemen wilde oplossen.

Formateur Peeters wilde nochtans kost wat kost vermijden dat de aandacht van de nodige besparingen zou worden afgeleid. Maar uiteindelijk kon hij ook niet verhinderen dat dat vermengd raakte met het debat over de portefeuilles. 'Het debat was bijwijlen dynamisch'. Lees: er is wat afgeruzied tijdens de eindspurt.

Informeel gesprek
Het blijft hét beeld van deze opmerkelijk vlot verlopen onderhandelingen. Woensdagavond zes uur. Argeloos arriveert sp.a-minister Frank Vandenbroucke voor het oog van de journalisten bij Hotel Errera. De deur zit nog op slot, geen van de andere onderhandelaars daagt op. Kris Peeters, Marianne Thyssen, Bart De Wever en Vandenbrouckes eigen voorzitster Caroline Gennez zitten op dat moment volop in informeel gesprek op het kabinet van de minister-president.

Vandenbroucke krijgt het nieuws te horen van de kabinetschef van Peeters. Pas rond halfnegen krijgt hij Gennez aan de lijn. Het gesprek blijft beleefd. Vandenbroucke zal nog wat bijlezen en neemt zich voor dan maar twee koude schotels te verorberen. Als de onderhandelaars ruim na elven binnendwarrelen heeft de sobere minister het toch bij een schoteltje gehouden.


IJselijk en pijnlijk
Die ultieme en onbedoeld publieke vernedering van Vandenbroucke eindigt nog niet als de deuren van het Errerahuis zich sluiten voor de journalisten. Terwijl alle gesprekspartners keurig op hun partijhoofdkwartier zaten te wachten op de cheffen en meteen gebriefd werden over het verloop van de avond, weet Vandenbroucke duidelijk van niets. Hij stelt vragen over kwesties waar uren tevoren al een vergelijk over bereikt is met Gennez en moet van lieverlede meekijken in de dossiers van de concurrentie om de stand van zaken te kunnen volgen. Collega-onderhandelaars getuigen eensluidend over "ijselijke en pijnlijke" relaties in het sp.a-kamp.

Dat de voorzitters zich zolang bij Peeters afzonderden had niet alleen, maar zeker ook met de verdeling van de ministerportefeuilles te maken. Leek alles tot gisteren een goed geoliede machine, dan bleven die radertjes op het eind even haperen. Veel had te maken met de besteding van de beleidsmarge, die oploopt van tachtig miljoen dit jaar tot een miljard in 2014. "Dat was een bijzonder dynamische discussie, en ze heeft uren geduurd."

Symbolendiscussie
Zoals dat wel vaker gaat op die momenten, gaat de discussie over symbolen. In dat geval: de Vlaamse kinderbijslag versus de schooltoelage. De eerste is een dada van de voormalige kartelpartners CD-V en N-VA, de andere van de socialisten, de ene is lineair, de tweede inkomensgerelateerd. En geen van beide kampen wil dat de andere meer krijgt. In lijn met het spaarzame imago dat deze regering wil uitstralen landen de partners uiteindelijk op 120 miljoen. Experts zijn uren in de weer om de peer netjes in het midden te scheiden.


Negen ministers. Tien? Elf?
Formateur Peeters wou op dat moment niet dat de discussie vervuild zou raken door de verdeling van de bevoegdheden, al was het maar omdat alle onderhandelaars dan enkel nog oog zouden hebben voor de eigen postjes en potjes. De tactiek mislukt. Vooral de vraag uit hoeveel ministers de regering mag bestaan, verhit de gemoederen.

Tien lijkt logisch, maar CD&V dringt aan op zo weinig mogelijk. N-VA kan best leven met een minister minder, omdat het weet dat het dan dikke portefeuilles zal krijgen. Opnieuw is het sp.a dat het felst aandringt: liever tien, en à la limite zelfs elf ministers moeten kunnen. De socialisten vinden dat ze recht hebben op meer dan de kleinere N-VA, zeker als ze de Brusselse minister moeten leveren. "We kregen de indruk dat de sp.a toen vooral zijn interne personeelsproblemen wou oplossen, en een post wilde voor al zijn ministerkandidaten."

De portefeuillekwestie blijft woensdagavond onbeslist, pas donderdagmiddag na een nieuwe onderhandelingsronde valt het verdict: negen ministers.

Invulling
Over de invulling van de mandaten werd gisteren vooral gespeculeerd, maar niets met zekerheid bevestigd. Dat is voor na de congressen, die de partijen vandaag organiseren. Het uitstel is niet onlogisch: geen van de onderhandelingspartners wil dat het congres over de postjes zou gaan, en al helemaal niet dat er zou gebakkeleid worden over gepasseerde kandidaten. (Fabian Lefevere, Bart Eeckhout, Filip Rogiers en Tine Peeters)

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234