Zondag 25/10/2020

Rusland

Sovjet-officier die Derde Wereldoorlog voorkwam overleden

Stanislav Petrov.Beeld rv

Een Sovjet-officier die de wereld in 1983 behoedde voor een nucleaire oorlog, is op 77-jarige leeftijd overleden. Stanislav Petrov gaat de geschiedenis in als de man die de Derde Wereldoorlog voorkwam.

Luitenant-kolonel Petrov was op 26 september 1983 van dienst in een geheim commandocentrum bij Moskou, toen een nieuw radarsysteem meldde dat de Verenigde Staten vijf intercontinentale ballistische raketten hadden afgevuurd richting Sovjet-Unie. Volgens het protocol had hij de waarschuwing moeten melden. Maar Petrov, toen 44, vertrouwde op zijn "instinct" dat het om een valse melding ging en negeerde de waarschuwing.

"De sirene ging af. Ik zat daar enkele seconden naar het grote rode scherm met het woord 'lanceren' te staren", zei hij in 2013 aan de BBC. "Het enige wat ik moest doen, was de telefoon opnemen om een rechtstreekse verbinding te krijgen met onze topofficieren."

Koude oorlog

Het incident vond plaats op het hoogtepunt van de Koude Oorlog. Had Petrov zijn oversten verwittigd, dan hadden die wellicht een nucleaire tegenaanval bevolen tegen de VS.

Maar in de plaats van een derde wereldoorlog in gang te zetten, schreef Petrov de melding toe aan een defect. Het leek hem immers niet realistisch dat de VS een kernoorlog zouden beginnen met slechts vijf raketten. Later gaf hij echter toe dat hij niet zeker was. "23 minuten later besefte ik dat er niets gebeurd was. Zo'n opluchting", zei hij.

Het valse alarm bleek later het resultaat geweest te zijn van een satelliet die de reflectie van zonnestralen verkeerdelijk interpreteerde als een raketaanval.

Petrov werd door de autoriteiten nooit beloond voor zijn doortastende optreden. In de plaats daarvan werd hij berispt en uitgebreid ondervraagd. Nadat in 1998 zijn memoires verschenen, kreeg hij wereldwijd erkenning. In 2013 ontving hij de Dresden-prijs voor het voorkomen van de Derde Wereldoorlog. In 2015 werd een documentaire over hem gemaakt, The man who saved the world, die verschillende prijzen heeft gewonnen. 

Petrov overleed al op 19 mei in Moskou, maar zijn dood werd vandaag pas gemeld. De doodsoorzaak is niet gekend.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234