Zondag 28/02/2021

Souvenirs zijn bijna nooit verborgen schatten

'De kwaliteit en de geschiedenis van een voorwerp zijn het belangrijkste' 'Mensen zien dat er hier gespecialiseerde galerie�n zijn voor Afrikaanse kunst en daarom willen ze ook zo'n beeldje in huis' (Foto)

Reizen maakt je zelden rijk

Souvenirjagen is bijna een verplicht onderdeel van de vakantie. Je mag niet naar huis zonder een plaatselijk hebbeding dat op zijn minst sentimentele waarde heeft. Sommige mensen denken op een bazaar of een markt in het buitenland de koop van hun leven te doen. Specialisten waarschuwen dat schattenjagers wel eens bedrogen kunnen uitkomen.

Brussel

The Independent / Eigen berichtgeving

Stien Coessens

Volgende maand gaat in veilinghuis Sotheby's in Londen de collectie van de overleden schrijver Boudewijn Büch onder de hamer onder de titel 'The Treasure of a World Traveler'. De Nederlander heeft alle delen van de wereld gezien en zocht op elke bestemming naar de ultieme reisherinnering.

Waarschijnlijk doet u net hetzelfde als u op vakantie bent. Volgens een Brits onderzoek maakt een kwart van de toeristen van de gelegenheid gebruik om op zoek te gaan naar werk van plaatselijke artiesten of originele meubels. Natuurlijk weten bedriegers dat ook. Vooral als je zogenaamde antiquiteiten koopt, kun je maar beter op je hoede zijn.

Joanna van der Lande van de Britse Antiquities Dealers Association (ADA) raadt toeristen aan om hun huiswerk te maken. "Bezoek musea, kijk in catologi van kunsthandelaars en ga naar veilingen om te zien hoe het er toegaat als je je souvenir wilt verkopen." Van der Lande raadt ook aan om je reisherinnering nooit als een investering te bekijken, dat leidt meestal tot teleurstelling. "Als je toch een waardevol object op de kop tikt, zal de waarde de tijd doorstaan. Het is niet per se nodig om veel geld te geven aan een souvenir. De kwaliteit en de geschiedenis van het voorwerp zijn het belangrijkste. Voor je je souvenir met winst kunt verkopen, moet je meestal meer dan twintig jaar wachten."

Galeriehouder Luc Huysveld van Amma Tribal Art in Antwerpen is gespecialiseerd in West-Afrikaanse kunst. Hij heeft ervaring met toeristen die hun souvenir willen laten schatten. "Hier in Antwerpen krijgen we veel Nederlanders over de vloer. Soms willen die mensen hun kunstwerk verkopen, maar heel vaak zijn ze gewoon benieuwd naar de waarde van de reisherinnering die in hun huiskamer staat."

Volgens Huysveld is het niet realistisch om als leek een authentieke schat op de kop te tikken. "Mensen zien dat er hier gespecialiseerde galerieën zijn voor Afrikaanse kunst en daarom willen ze ook zo'n beeldje in huis", zegt hij. "Als je op zoek gaat op een markt, mag je er bijna van uitgaan dat je namaak koopt. Voor de galerie doen we al zestien jaar veldwerk in Afrika. We gaan op zoek naar de rechtstreekse bezitters, niet naar handelaars. Het is een heel gesloten wereld. Je hebt een paar jaar nodig om je in te werken in het netwerk van kunstverzamelaars. Als er een belangrijke nieuwe ontdekking wordt gedaan, komen die werken heel snel terecht in de Verenigde Staten en Europa."

Ook juwelen zijn een typisch souvenir. Lawrence Chard, een Britse juwelier, krijgt wekelijks te maken met toeristen die buitenlandse edelstenen en goud laten schatten. "Mensen brengen juwelen mee uit alle delen van de wereld. De kwaliteit en de authenticiteit kan weleens verschillen. Ik zit nog altijd te wachten tot er iemand bij me komt met een roze diamant uit Australië, die op dit moment het meest gegeerd is." Chard wil nog een bedenking kwijt aan schattenjagers. "Professionele juweliers zouden allang een vliegtuig genomen hebben om een zaak in het buitenland te starten, moest het zo gemakkelijk zijn."

Paul Ghijsels presenteerde tot 1990 het reisprogramma Van pool tot evenaar op de VRT en nog steeds trekt hij er regelmatig op uit. "Ik ben dit jaar al naar Mexico en India geweest. Binnenkort vertrek ik naar Zweden." Ghijsels wil zich geen verzamelaar noemen. "Ik breng geen antiek mee. Alleen artisanale, eenvoudige voorwerpen." Toch heeft hij door de jaren heen een collectie herinneringen opgebouwd die hij permanent tentoonstelt in huis. "Er zijn maar weinig mensen die de klank van een land meebrengen. Ik heb hier een Mexicaanse gitaar, een gebedsgong uit Nepal, een trommel uit Rwanda en een kantele uit Finland. Dat laatste snaarinstrument kende ik al voor ik op reis vertrok. De mythische verhalen van de Finnen worden begeleid door de kantele. Sinds vorig jaar heb ik er ook eentje, het staat in de kamer tussen kleurrijke doeken uit Mexico en Peru." Ghijsels denkt er niet aan om zijn souvenirs te laten schatten. "Ik zou een rijk man zijn als ik op reis ging om een handeltje te starten", klinkt het laconiek. "Het zou zelfs moreel onverantwoord zijn om ergens de schatten van de plaatselijke bevolking los te peuteren om ze te verkopen."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234