Zaterdag 15/08/2020

Sotheby's veilt unieke foto's en boeken

Kostbare collecties Gillet en Jammes onder de hamer

Bij Sotheby's gaan deze herfst twee uitzonderlijke kunstcollecties onder de hamer, die elk 120 tot 180 miljoen frank (3 tot 4,5 miljoen euro) kunnen opbrengen. De collectie-Gillet bevat zeldzame 19de- en 20ste-eeuwse boeken, onder meer van Stendhal, Baudelaire, Matisse en Eluard. De collectie-Jammes is de bekendste particuliere fotoverzameling ter wereld, met werk van onder meer Nadar, Man Ray en Brancusi. Een deel van beide collecties komt volgende maand even naar Brussel voor een voorbezichtiging.

Voortbouwend op de unieke verzameling van zijn vader, Charles Gillet (1879-1972), een bibliofiele industrieel uit Lyon, bracht Renaud Gillet een duizelingwekkende hoeveelheid bijzondere boeken van 19de- en 20ste-eeuwse schrijvers en schilders bijeen. Ze zijn speciaal omdat het bijvoorbeeld gesigneerde eerste edities zijn, omdat ze originele tekeningen en/of manuscripten bevatten, of omdat Gillet ze liet inbinden bij Franse topboekbinders als Paul Bonet en de onlangs overleden George Leroux. Jazz (1947) van Henri Matisse (gebonden door Leroux) heet een van de mooist geïllustreerde boeken aller tijden te zijn. Gesigneerde eerste drukken zijn er onder meer van Les Fleurs du Mal (1861) van Baudelaire en A Rebours (1884) van Huysmans (met een opdracht aan Paul Verlaine). Voor Stendhals La Chartreuse de Parme (1839) verwacht Sotheby's minstens drie miljoen frank (ongeveer 75.000 euro) omdat het exemplaar ooit aan de hertogin van Parma, Napoleons tweede vrouw, toebehoorde; in het boek beschrijft Stendhal Napoleons nederlaag bij Waterloo.

Het surrealisme bekleedt een bijzondere plaats in Gillets verzameling. Boeken die meer dan drie miljoen kunnen opbrengen zijn onder meer Divers poèmes du livre ouvert (1941), tweeëntwintig vellen met de hand geschreven gedichten van Paul Eluard met illustraties van Picasso, en La Femme à 100 têtes (1929), een reeks van drie gesigneerde collages van Max Ernst, vergezeld van handgeschreven teksten van Ernst en André Breton. Het duurste stuk is Quatre fascinants (1950), een handgeschreven dichtbundel van René Char, rijkelijk geïllustreerd door Victor Brauner en met een verwachte opbrengst van zes tot twaalf miljoen frank (ongeveer 150.000 tot 300.000 euro).

André Jammes, een telg uit een voorname Parijse familie van boekhandelaars, legde samen met zijn vrouw Marie-Thérèse een fotoverzameling aan met belangrijke, zeldzame werken, vanaf de uitvinding van de fotografie tot de avant-garde-experimenten van de jaren twintig en dertig. Omdat het echtpaar met zijn collectie begon in de jaren vijftig, toen er nog geen echte handel in foto's bestond en er dus geen concurrentie was, kon het verzamelen op een schaal die vandaag onmogelijk zou zijn. Door haar omvang is de verzameling een belangrijke bron voor de studie van de fotografiegeschiedenis. Een deel werd in het begin van de jaren tachtig verkocht aan het Getty Museum, waar het de kern vormt van de fotoafdeling.

Bij de foto's die bij Sotheby's onder de hamer gaan, zit werk van pioniers als Hippolyte Bayard, Edouard Baldus en Nadar. Van Nadar zijn er portretten bij van bijvoorbeeld Gustave Doré en Théophile Gautier. Een fotoreeks van Baldus over de aanleg van de spoorweg Parijs-Boulogne kan makkelijk zes miljoen frank (ongeveer 150.000 euro) opbrengen. Ongeveer dezelfde waarde heeft een reeks naakten die de Amerikanen Clarence White en Alfred Stieglitz rond de eeuwwisseling maakten. Avant-gardefotografie is er onder meer van Man Ray, August Sander en André Kertesz. Een reeks van vierentwintig foto's die de beeldhouwer Constantin Brancusi van zijn eigen beelden en studio maakte, zoekt eveneens een nieuwe eigenaar die zes miljoen te veel heeft.

André Jammes en Renaud Gillet zijn bevriend met elkaar. Ze beslisten samen hun collecties nog tijdens hun leven van de hand te doen, op dezelfde plaats en dag. Bij de totstandkoming van hun verzamelingen speelde ook hun vriendschap met Jean Hugues een belangrijke rol. Hugues, die tal van befaamde kunstenaars persoonlijk kende, opende in 1951 een boekhandel in de rue Jacob in Parijs. Negen jaar later kwam daar de galerie Le Point Cardinal bij, waar hij werk van onder meer Giacometti, Miró, Brauner en Ernst tentoonstelde. Hij liet hen ook teksten van onder meer René Char en Paul Eluard illustreren.

De veiling van de collecties vindt plaats in Londen, op 27 oktober. Voordien reist een deel van de verzamelingen naar Brussel, New York en Parijs voor een voorbezichtiging.

(RP)

De Brusselse kijkdagen vinden plaats op 17 en 18 september van 10 tot 18 uur in de Bibliotheca Wittockiana, Bemelstraat 21-23, 1150 Brussel. Gratis toegang.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234