Woensdag 28/09/2022

SOS voor de oudste 'librairie' van Parijs

Literatuurminnend Frankrijk is ongerust. Delamain, de oudste boekenwinkel van Parijs, moet binnenkort mogelijk de deuren sluiten. De nieuwe Qatarese eigenaars zeggen de huurprijs te zullen verdubbelen. 'Wij zijn het jachtterrein van de emir.'

Op het pleintje voor de Comédie Française, op een steenworp van het Louvre, geeft een omvangrijk straatorkest de 'Symphonie Fantastique' van Berlioz ten beste. In het statige Palais-Royal, aan de overkant van de straat, huist het Franse ministerie van Cultuur. Veel dichter bij het hart van cultureel Frankrijk kun je niet komen.

Al meer dan 300 jaar bepaalt ook librairie Delamain hier, in het eerste arrondissement van Parijs, het straatbeeld. De onafhankelijke boekhandel, de laatste in de wijk, vecht voor zijn overleven.

Het legendarische Hôtel du Louvre, het gebouw waarin Delamain zich bevindt, werd vorig jaar opgekocht door een Qatarees investeringsfonds. Dat wil de huur van de boekenwinkel in één keer verdubbelen, tot meer dan 150.000 euro, voor een oppervlakte van 90 vierkante meter. Voor Delamain, dat in 1700 in de buurt neerstreek, zou dat de doodsteek zijn. Dat zou immers plots een stuk meer zijn dan de symbolische vijfprocentgrens van de jaaromzet die de winkel draait - zo'n 1,6 miljoen euro.

Het nieuws van de mogelijke sluiting deed literatuurminnend Frankrijk wakkerschieten uit zijn lange zomerslaap. Tientallen schrijvers uitten hun ongenoegen, en Anne Hidalgo, de burgemeester van Parijs, drukte al persoonlijk haar steun uit. Fleur Pellerin, de nieuwe minister van Cultuur, kwam vanuit haar bureau om de hoek al even langs om hetzelfde te doen.

Het is een drukke zaterdagmiddag in Delamain, zoals vanouds. Buiten op de stoep onderwerpen de passerende toeristen verschillende postkaartjes aan een vergelijkend onderzoek, maar binnenin zijn het toch vooral de habitués die de dienst uitmaken. Met ingehouden pas monsteren ze de oogst van de nieuwe rentrée littéraire.

"Ik kom hier vier à vijf keer per week", vertelt Florence Biancardini (52), die iets verderop in het Louvre werkt. "Het is een van de enige plekken in de stad waar ik tot rust kom. Mijn favoriete plekje is de afdeling kunstgeschiedenis."

"Kijk", zegt ze, terwijl ze wijst naar een van de briefjes die op verschillende boeken liggen. "Dit is wat ik bedoel: waar vind je nog een boekhandel waar de uitbater nuttige tips geeft en zijn persoonlijke leeservaringen deelt met zijn klanten?"

Ze valt uit de lucht wanneer ze hoort over de eventuele stopzetting. "Afschuwelijk. Delamain is een instituut, dat mag niet verdwijnen. Le Tout-Paris intellectuel is hier gepasseerd." De uitbater, die zelf niet met de pers wil praten omdat de onderhandelingen over de nieuwe huurprijs nog lopen, knikt instemmend, terwijl hij een biografie van de net honderd jaar geleden gestorven Jean Jaurès afrekent.

Frans instituut

Bij Delamain is het niet het schandaalboek van Valérie Trierweiler dat vlot over de toonbank gaat, maar wel Flaubert, Balzac of Diderot. Literatuur quoi, met hoofdletter L. Wandelen door Delamain is struinen door de geschiedenis van lang vervlogen tijden, toen Parijs zich nog het cultureel epicentrum van de wereld mocht noemen.

Al is er een gloednieuw boek dat het opvallend goed doet deze middag. Getiteld: Een Frankrijk onder invloed: wanneer Qatar van ons land zijn speelterrein maakt. "Kan het ironischer?", vraagt Marie-Hélène Baconnet, die zich net een exemplaar ervan heeft aangeschaft, zich af. Ze woont vlak om de hoek, en komt hier vaak. "Ik heb net de petitie tegen de sluiting ondertekend. De Qatarezen die dit op hun geweten hebben, zijn schurken. Met hun oliedollars kopen ze ons hele land leeg, maar onze roemrijke geschiedenis is niet te koop."

Constellation Hotels Holding, de steenrijke Qatarese investeringsgroep, is ook al eigenaar van onder meer luxehotels in Cannes en Nice. Ook voetbalclub Paris Saint-Germain is volledig in Qatarese handen, net als talloze panden op de Champs-Elysées en zelfs de gebouwen van de oer-Franse krant Le Figaro. Om nog niet te spreken van tal van Franse bedrijven, zoals LVMH of Total, die (deels) in handen zijn van Qatarezen.

Het bewuste boek over de invloed van Qatar, dat vorige week verscheen, is vernietigend voor de Frans-Qatarese verhoudingen. "Ons land is niets minder dan het jachtterrein van de Qatarese emir", klinkt het. Onder meer ex-president Nicolas Sarkozy, die net voor het weekend zijn rentree aankondigde, wordt in het boek een kwalijke rol toegedicht. Zo zou hij een van de drijvende krachten zijn geweest achter de toewijzing van het WK voetbal in 2022 aan de oliestaat.

De deining die het potentiële einde van Delamain in Frankrijk veroorzaakt, noopte de Qatarezen tot een reactie. "In onze vastgoedprojecten zullen we rekening houden met de specifieke activiteit van onze huurder", klonk het in een communiqué afgelopen weekend.

Toch zijn de vaste klanten van Delamain er niet gerust in. "Als dit instituut der Franse taal verdwijnt, geeft ons land zich definitief over aan de Qatarezen", vindt Marie-Hélène Baconnet. "Letterlijk."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234