Zondag 16/05/2021

Sonja Noëlopent eerste Belgische conceptstore met duurzame labels

Eco en fashion konden lange tijd niet door dezelfde deur. Maar tijden veranderen en ontwerpers bekommeren zich steeds meer over hoe, waar en waarvan hun creaties worden gemaakt. Tot vreugde van een groeiende schare (mode)bewuste consumenten die gruwen van geitenwollen sokken, maar wel nadenken over de wereld. Voor hen is er Haleluja, de nieuwe ‘groene’ modezaak in Brussel.

oed een kwarteeuw geleden was er in de Antoine Dansaertstraat in Brussel een zaak voor advocatentoga’s, en daarmee was over kleding zowat alles gezegd. Dat dit vandaag een hippe buurt is waar men uit verre buitenlanden heen reist om er te shoppen voor de nieuwste mode, is voor een groot deel aan het pionierswerk van Sonja Noël te danken. Met haar boetiek met kleding van ontwerpers die je elders in Brussel of Antwerpen niet kon vinden, nam ze een risico. Het was niet de meest riante straat en de Louizalaan was tot dan toe dé plek voor modeshoppers. “Met Haleluja voel ik me 25 jaar teruggeworpen in de tijd”, lacht Noël vandaag. Want met haar winkel voor ‘groene’ kleding en accessoires kiest ze ook deze keer niet voor de makkelijkste weg.

Al die tijd introduceerde ze bij Stijl kleding van Belgische ontwerpers, zowel van inmiddels grote kleppers als Dries Van Noten, Martin Margiela en Ann Demeulemeester, als van minder bekende namen als Cathy Pill en Tim Van Steenbergen. “Maar al die tijd bleef ik op zoek gaan naar interessante ontwerpers, naar kleine merkjes die nog niet iedereen kende. In Parijs en Londen ging ik natuurlijk naar de belangrijke shows kijken, maar ik liep ook de showrooms af om nieuwe ideeën op te doen.”

geen fundamentalist

Bij Stijl introduceerde ze na een tijd een afdeling voor mannen, ze opende de kinderwinkel Kat en Muis, en aan de Vlaamse Steenweg kwam de enige shop in België van Martin Margiela. Want wie op zijn lauweren rust, die roest.

Op haar nieuwste project heeft ze vier jaar lang gebroed. “Ik voelde dat ethisch en ecologisch verantwoorde ontwerpen meer en meer zouden gaan aanslaan. Maar het aanbod bleef totnogtoe veelal steken bij T-shirts en jeans in organisch katoen. Echt modieuze dingen vond je niet zo gauw. Het is een thema dat mij persoonlijk bezighoudt. Niet dat ik iets heb tegen de ontwerpers die ik bij Stijl verkoop. En ik ben ook geen fundamentalist. Ik wil bijvoorbeeld gerust ecologisch gelooid leder verkopen, ik wil ween zekere logica handhaven.”

Sonja Noël ging op zoek en ze vond wat ze zocht. Vooral kleine, originele merken in Londen en Denemarken, maar ook in Zwitserland, Parijs en België. Ze besloot om als eerste een echte conceptstore te openen met kleding en accessoires die op duurzame wijze zijn gemaakt en die bij een echt modepubliek moeten aanslaan. Geen makkelijke opgave, al was het maar omdat duurzame kleding vaak met de hand is gemaakt of afgewerkt, nooit wordt uitbesteed in grote ateliers in het Verre Oosten en dus, u voelt het al aankomen, duur is. “Een jas van 1.000 euro van Dries Van Noten verkopen is geen probleem, maar een jas van 1.000 euro van een onbekende Schot, dat is nog wat anders.” Waarom ze de ecomerken niet bij Stijl introduceerde, daar heeft ze toch al klanten met interesse voor mode én geld? “Omdat mijn ruimte beperkt is. Ik moet me nu al zo inhouden om er niet elk seizoen nieuwe namen aan toe te voegen. Want je moet toch je bestaande basis behouden. Het kon er echt niet bij.”

Haleluja ging vorig najaar open, met de eerste wintercollectie. Nu komt beetje bij beetje de zomercollectie binnen. Sommige merken blijven, andere niet. Sonja Noël loopt met mij even langs de rekken. Heel vaak laat ze me voelen aan de stoffen, of ze laat voeringen zien, details die wijzen op handgemaakt. Nieuw in haar aanbod is bijvoorbeeld Edun, het ecologische merk van Ali Hewson, de vrouw van U2-frontman Bono. Het werd gelanceerd in 2005 en was tot dusver niet in België te krijgen. Dat moet een trekker worden.

De Brit Christopher Raeburn is in modemiddens ook geen onbekende meer. Zijn stoffen: afgedankt legermateriaal. In de winter meestal stevige wol voor jassen, gevoerd met organisch katoen en zonder schadelijke stoffen geverfd. Voor de zomer hangen er leuke parka’s met noppen, gemaakt van vederlichte parachutestof. “Raeburn maakt intelligente, functionele kleding voor mannen en vrouwen en doet dat met heel veel zorg in zijn eigen atelier”, zegt Sonja Noël. Hij heeft al onderdak gevonden bij bekende modezaken als Browns in Londen. Enkele van zijn jassen zijn momenteel ook te zien in de tentoonstelling Alter nature: the future that never was in het Modemuseum van Hasselt.

loodgieters

Nog een naam die bij jongeren klinkt als een klok is Freitag, het merk van twee grafici uit Zürich. Er hoort een mooie geschiedenis bij: in 1993 zochten ze een tas die ze konden dragen op de fiets. Ook als het regende. Ze vonden helemaal niks en knipten dan maar zelf een tas uit zeildoek dat over vrachtwagens wordt gespannen. Als riem gebruikten ze een versleten veiligheidsgordel. Zoveel jaar later zijn ze hun principe nog altijd trouw, maar is het tweemanschap gegroeid tot een bedrijfje met tachtig werknemers. Ze hebben meer dan veertig verschillende modellen, voor vrouwen en mannen, en sinds vorig jaar is er een nieuwe lijn: Freitag Reference. De tassen liggen bij Haleluja in het schap. Stevige, felgekleurde reis- en schoudertassen zijn het. Knalblauw, met ook elegantere handtassen voor dames. Sonja Noël is vooral tuk op een grote, stoere tas die is geïnspireerd op de gereedschapstas van loodgieters.

Nog aan de mannenkant van haar winkel hangen ragfijne witte linnen hemden van Rajesh Pratap Singh, volgens Newsweek een van de meest getalenteerde ontwerpers van India. Zijn kleding moet je van dichtbij bekijken om te ontdekken met welke fijne steken de naden en plooitjes zijn gemaakt. Met zijn zuivere lijnen en mooie stoffen verbindt hij traditie en modernisme, en de hemden zijn geknipt voor een feestelijke zomeravond of om te dragen bij een formeel zwart pak.

lamawol

En dan wat jonger en goedkoper: de ecologische sneakers van Veja. Ze worden gemaakt bij Ateliers Sans Frontières in Frankrijk, waar mensen worden tewerkgesteld die moeilijk aan een baan geraken. Voor de schoenen wordt enkel rubber en textiel van verantwoorde herkomst gebruikt en het leder is niet gelooid met schadelijke stoffen. “Veja’s productiekost is zeven tot acht keer hoger dan bij andere merken door de manier waarop ze worden gemaakt. Maar omdat we geen reclame maken is de verkoopprijs niet hoger dan die van andere schoenen”, zeggen de eigenaars.

Aan de dameskant vallen vooral de zachte tricots op - onder meer van lamawol, ‘het kasjmier van morgen’ -, gehaakte sjaals, en jurken en jasjes die een combinatie zijn van recyclage en nieuw breiwerk. Sonja Noël toont een blouson van het kleine Londense merk Good One. Van een oude witte kabeltrui is een moderne blouson gemaakt, en de jurken van jersey hebben elk een andere, met de hand gehaakte inzet. “Gemaakt door drie meisjes die zitten te handwerken in een kamertje van 4 bij 4 meter”, vertelt ze, “en een Turkse stikster. Piepklein, maar alles geweldig netjes en geordend in de rekken.”

Ook dat is een vorm van duurzaam werken: dicht bij huis produceren met materialen die niet van te ver komen. ‘Slow fashion’ wordt het wel eens genoemd. “Dat zou ik hier ook nog graag zien ontstaan”, zegt Noël. “Hier in de buurt zijn toch genoeg leegstaande manufacturen, het zou fijn zijn mocht hier ook zo’n vorm van kleinschalige ateliers ontstaan.”

Mocht u er nog aan twijfelen of we wel in de echte modewereld zitten, dan is er de collectie van de Frans-Vietnamese Quentin Nghiem. Hij werkte onder meer bij Hermès, voor het Japanse Muji en voor Martin Margiela. Hij maakte enkele kledingstukken speciaal voor Haleluja. Recyclen is zijn specialiteit, en hij heeft leuke T-shirts met fotoprints, jong en niet te duur. “Ik wil beslist op de prijzen letten”, zegt Sonja Noël, “daarom probeer ik ook wat kleinere items zoals deze T-shirts en sweaters met een kap te verkopen. Ik wil echt een jong publiek aantrekken, en daarom mag het niet allemaal duur zijn.”

ontdekkingsreiziger

Met Quentin Nghiem is de naam van Martin Margiela gevallen. Sonja Noël kent hem van daar, waar hij al lang instaat voor de artisanale collecties. En zo bedenk ik dat we hier eigenlijk de vruchten van zijn pionierswerk zien. Lang voordat sustainable, eco of slow fashion in alle magazines stond, was Margiela er niet alleen mee bezig, hij haalde er de internationale bühne mee en stond genoteerd als een van de meest invloedrijke ontwerpers. Hij maakte zwierige mantels van oude pastoorsjassen, en blouses van vijf zijden sjaals die hij op de vlooienmarkt vond. Internationaal brak hij een lans voor echte fashion met recuperatiemateriaal. Het heeft wat tijd gevergd, maar nu staat er een volgende generatie klaar die niet klakkeloos gaat voor de goedkoopste wegwerpmode.

Dat Sonja Noël met Haleluja is gespot door internationale bloggers en tijdschriften, bewijst dat ze de vinger aan de pols van de mode houdt. “Ik denk dat ik drie tot vijf jaar nodig heb om er echt te staan met deze winkel”, zegt ze. “In het begin is het hard duwen. Ik moet veel gaan zoeken, er is veel werk aan. Maar dat maakt het spannend. Ik voel me een ontdekkingsreiziger in de mode.”

Nieuw bij Haleluja is Edun, het ecologische merk dat werd opgericht door Ali Hewson, de vrouw van Bono. Het was tot dusver niet in België verkrijgbaar

n Sonja Noël, in een leren jurkje van Ada Zanditon: ‘Ik voel dat ethisch en ecologisch verantwoorde ontwerpen meer en meer aanslaan. Maar het aanbod bleef totnogtoe veelal steken bij T-shirts en jeans. Op echt modieuze dingen was het even wachten.’

n Freitag.

n Veja.

n Eric Baudouin.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234