Donderdag 24/06/2021

Sonia Gandhi moet India's oudste partij redden

Weduwe van vermoorde Rajiv werpt zich op als offerlam

brussel

eigen berichtgeving

Sonia Gandhi, de 51-jarige Italiaanse weduwe van de in mei 1991 vermoorde Indiase ex-premier Rajiv Gandhi, besliste gisteren op het laatste nippertje zich geen kandidaat te stellen voor de parlementsverkiezingen van eind februari en begin maart. Wel voert ze druk campagne voor de Congresspartij, die India gedurende 38 jaar van zijn halve eeuw onafhankelijkheid bestuurde. Die hoopt dat zij de kiezers kan teruglokken naar een partij die al een poosje comateus wordt genoemd.

Haar aanhangers vinden dat ze het voortreffelijk doet, critici hekelen haar leugens En algemeen wordt aangenomen dat Sonia geen mirakels kan doen: als Congress evenveel zetels haalt als bij haar dieptepunt in 1996, mag ze best tevreden zijn. De hindoe-nationalistische BJP wordt nu algemeen als grote kanshebber getipt. De partij behaalde ook in 1996 het meeste zetels maar slaagde er niet in een regering te vormen. Sindsdien sloot ze regionale allianties die een kabinet levensvatbaar moeten maken.

Sinds Rajiv Gandhi tijdens de kiescampagne van mei 1991 door een Tamil-kamikaze werd opgeblazen, hebben velen op een nieuwe telg uit de Nehru-Gandhi-familie gewacht. Immers, ze leverde de afgelopen halve eeuw niet minder dan drie premiers: Jawarhalal Nehru, zijn in '84 vermoorde dochter Indira en haar vermoorde zoon Rajiv. Sonia schreef vijf jaar geleden nog in Rajiv, de biografie over haar overleden echtgenoot, dat ze 'als een tijgerin had gevochten om te vermijden dat Rajiv een nieuw offerlam van het systeem zou worden'. 'En nu is ze daar blijkbaar zelf toe bereid', hekelt het blad India Today.

Voor die bereidwilligheid heeft Congress, en veel meer nog de voorheen regerende Verenigde Front-coalitie, een hoge prijs betaald. Deze laatste kwam ten val toen Congress zijn steun opzegde wegens de vermeende betrokkenheid van coalitiepartner DMK bij de moord op Rajiv, zoals door de Jain Commission werd gesuggereerd. Congressvoorzitter Kesri beloofde op 13 november nog dat dit de Congress-steun niet in het gedrang bracht, na een onderhoud met Sonia twee dagen later nam hij een bocht van 180 graden en viel de regering.

Congress was al lang geïnteresseerd in Sonia als lokaas voor vrouwelijke kiezers en als symbool van een weduwe die vecht voor de eer van haar familie. Haar dochter Priyanka, die haar tijdens haar eerste campagnes halverwege deze maand vergezelde, moet vooral de jongeren aanspreken en uitdragen dat Congress geen hopeloos verouderd en door corruptie uitgehold instituut is.

Waarom Sonia nu bereid is zelf een offerlam te worden? In haar biografie Rajiv zegt ze zelf dat er 'twee soorten van politici zijn: zij die gedreven zijn door eigen ambitie en de mensen met een missie, die een politiek-culturele erfenis willen veiligstellen en het land willen redden'. Sonia rekent zich duidelijk tot die laatste soort en ziet de erfenis als een van stabiliteit, opoffering en secularisme.

Velen dachten dat Sonia maar één thema kon promoten: de opheldering van de moord op Rajiv en het al dan niet welslagen van het werk van de Jain Commission. Maar na minder dan vier dagen campagne bewees ze al dat ze meer waard was.

Begon Sonia op 11 januari in Sriperumbudur - de plaats in Tamil Nadu waar Rajiv werd vermoord - als een zenuwachtig, stijf en zwetend figuur die steunde op haar dochter Priyanka, dan was ze tegen 15 januari in Bangalore voor acht keer zoveel volk te zien als een doelbewust en agressief politicus, die voortdurend benadrukt dat zij de Familie belichaamt, de Familie de Partij en Congress het land.

Het emotionele discours dat ze sindsdien heeft gebracht, bleek evenwel een aantal gevaarlijke elementen te bevatten. En vooral, zo weet Frontline, 'heel veel grove leugens'. Zo beweert Sonia dat Rajiv de vernieling van de Babri Masjid in Ayodhya nooit zou hebben toegelaten, terwijl hijzelf mede aan de basis van de moslim-hindoe-rellen lag. In '86 stak hij zelf de lont in het kruitvat door als premier erg conservatieve wetgeving voor moslimvrouwen goed te keuren om stemmen te winnen, waarop de rechtse hindoes een tegengebaar wilden: de afbraak van de moskee van Ayodhya. Drie jaar later liet hij zijn kiescampagne in Ayodhya aanvangen en beloofde hij precies de Ram-raj, het rijk van Ram, om de rechtse hindoes voor zich te winnen.

Zondag, tijdens haar eerste meeting in de Sikh-deelstaten Punjab en Haryana, zei Sonia dat Rajiv Operatie Blauwe Ster -waarbij de Gouden Tempel van Amritsar op bevel van premier Indira Gandhi door het leger werd bestormd - had betreurd. De operatie resulteerde in de moord op Indira Gandhi door een Sikh-lijfwacht in 1984 en in een genocide onder Sikhs. Destijds zei Rajiv zelf daarentegen dat "als een grote boom valt, het normaal is dat moeder Aarde trilt". Over de doden, lijkt Sonia te denken, niets dan goeds. Catherine Vuylsteke

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234