Woensdag 28/07/2021

Songs for Utopia: de revolutie is knuffelzacht

Tine Reymer. Beeld Gieke Merckx
Tine Reymer.Beeld Gieke Merckx

Met Songs for Utopia predikten Ronny Mosuse, Stef Kamil Carlens, Tine Reymer en Klaas Delrue een fluwelen revolutie in Het Depot. Deze poprevue was de officiële afsluiter van het stadsfestival The Future Is More, dat Thomas More en zijn Utopia eerde.

“Dit is een lied voor de andere / voor diegene die zijn nek uitsteekt”, zong Ronny Mosuse aan het begin van Songs For Utopia, in zijn uppie op het podium, een akoestische gitaar om de nek. “Lang leve jij / anders dan jij”, klonk het. Een liedje voor die “marginaal zonder verhaal”. Mosuse gidste niet alleen de muzikanten door dit eerbetoon aan de protestsong maar diende ook twee uur lang als ceremoniemeester én als bassist. Een gitarist, keyboardspeler en drumster kleurden de gekozen covers mee in. “Een protestzanger is iemand die kwaad is op de wereld en die woede in een liedje giet”, zei Mosuse. In Het Depot viel het nogal mee met die boosheid.

Actrice Tine Reymer bracht een broos ‘In the ghetto’ van Elvis Presley, gezongen met de warme flair van een June Carter Cash. Is dat een protestsong? Mja, tijdens deze vermakelijke show bleek het concept ‘protestsong’ behoorlijk rekbaar. Liedjes met sociaal-maatschappelijke thema’s of stille mijmeringen over het leed in de wereld werden eveneens in het vakje van de protestsong geschoven. ‘Everybody knows’ van Leonard Cohen, bijvoorbeeld, in Leuven gecovered door Stef Kamil Carlens die er een driftige americana-popsong van maakte, ruig en rootsy met een sierlijke slidegitaar op de achterbank.

Strange fruit

Klaas Delrue van Yevgueni waagde zich aan ‘Manhattan-Kaboul’ van Renaud, een liedje geschreven in de nasleep van 9/11 en de Amerikaanse inval in Afghanistan. De partij van Axelle Red uit het origineel werd overgenomen door Laura Groeseneken, een dame die straks onder het alias Sennek potten hoopt te breken in de Belgische pop. Een mooie combi, maar Senneks stem kwam pas optimaal uit de verf toen ze ‘Strange fruit’ van Billie Holiday aanpakte. Een blank, Leuvens meisje dat een Afro-Amerikaanse standard over het lynchen van zwarten zingt? Toegegeven, het is link, maar ze bracht het er goed van af, met een geaffecteerde vertolking die Shirley Bassey in gedachten riep.

Klaas Delrue. Beeld Gieke Merckx
Klaas Delrue.Beeld Gieke Merckx

“Da’s het voordeel van een protestlied”, meende Mosuse tussendoor. “Je kan de ergste dingen zingen en toch klinkt het altijd wondermooi”. Zeker, we hoorden bevlogen uitvoeringen tijdens deze entertainende show. Stef Kamil Carlens die ‘Black and white’ van de Britse folkzanger Ewan McColl naar zijn hand zette, bijvoorbeeld, bezield kreunend over metalige rockklanken en een furieuze wahwahgitaar. Ook McColls ‘The ballad of accounting’ moest eraan geloven en Carlens stampvoette fel door de song. “Did they teach you how to question when you were at the school? / Did the factory help you, were you the maker or the tool?”, brieste hij. Fraai. Ook Reymers bruisende ‘The soldier & the queen’ van Suzanne Vega greep ons bij het nekvel. Ze vroeg de zaal wie wist waar het liedje over ging en gaf, gelukkig, een korte samenvatting van het liedje. Fijn zo, want wij en ongetwijfeld heel wat andere toeschouwers zaten niet zelden om wat meer uitleg verlegen.

Aaibaar

Waarom wilde Delrue ‘One voice’ van Fischer Z zo graag zingen? Omdat hij simpelweg fan is van die band? Of omdat het liedje voor hem een veelbetekenende protestsong is? En waar ging dat nummer eigenlijk over? Waarom koos hij voor ‘The boy in the bubble’ van Paul Simon? Iedereen kent dat pophitje maar wie stond ooit stil bij de tekst? Wat wilde Paul Simon er vertellen? Kijk, dat soort duiding misten we soms. Al was het maar kort, zoals Reymer die heel bondig wat achtergrond gaf bij ‘The words that maketh murder’ van PJ Harvey.

Nu ja, bij evergreens als Dylans ‘The times they are a changin’, schattig vertolkt door de jonge zangeressen Esther en Fatou, hoefde je natuurlijk geen uitleg. Evenmin bij ‘Zing, vecht, huil, bid, lach, werk en bewonder’ van Ramses Shaffy, met zwier gebracht door Mosuse.

Het aaibare karakter van deze show stond opmerkelijk genoeg in schril contrast met het onderwerp: de protestsong. Het ging er allemaal voornamelijk beschouwend aan toe, vanop een veilige afstand. De artiesten vertolkten deze liedjes met zichtbaar plezier maar ze kropen zelden onder de huid van het liedje, laat staan dat ze de furie of de verontwaardiging van de originele uitvoerder probeerden te benaderen. Tja, waar wás de verontwaardiging tout court, eigenlijk? Is anno 2017 het protest een ver-van-mijn-bedshow voor hedendaagse muzikanten? Ondanks de stormachtige tijden waarin we leven? Merkwaardig, toch? Wat meer hoogdringendheid had deze performances een broodnodig scherp randje verleend.

King Kunta?

Niet dat we ons niet hebben geamuseerd. Mosuses keuze voor ‘Red onze planeet’ van Hugo Matthysen – waarin die de doorsnee protestsong op geinige wijze pootje lapt – liet een frisse bries door deze voorstelling waaien. En het gestoei van Carlens en Reymer met oude bluesvormen zorgde vaak voor intens, doorwrocht entertainment.

Mosuse verontschuldigde zich voor de afsluiter, het volgens hem nogal cynische ‘Non non, rien n’a changé’ van Les Poppys, dat met zijn joligheid een ietwat onwerkelijk slot breide aan de show. ‘Imagine’ van John Lennon dook op als bis, maar of wij blij waren met zo’n clichématige keuze? Nou…

Tof concept, alleen rijst de vraag of de generatie van morgen zich aangesproken zou voelen door deze selectie die toch voornamelijk in het verre verleden groef en zelden tot buiten de lijntjes van de folk en de gitaarpop kleurde. Op die manier deed Songs for Utopia toch vooral aan als voer voor nostalgici.

Een vervolg dringt zich op, op maat gesneden van de verweesde millennials die lijdzaam tegen Brexit en Trump aankijken en opgroeien met de vluchtelingencrisis en #blacklivesmatter. We willen Coely ‘Formation’ van Beyoncé horen zingen, Dvtch Norris mag ‘King Kunta’ van Kendrick Lamar voor zijn rekening nemen, Tsar B mag zich ‘Drone bomb me’ van Anohni eigen maken en SX moet ‘Declare independence’ van Björk eens bewerken. Zou de revolutie dan wél tastbaar worden?

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234