Dinsdag 31/03/2020

'Soms ben ik zelf mijn ergste vijand'

Na twee platen in eigen beheer, die in België met goud werden bekroond, heeft Frederik Sioen met zijn nieuwe cd A Potion onderdak gevonden bij major Universal. Die schaalvergroting was noodzakelijk, zegt hij. 'Zowel qua mankracht als qua financiële armslag hadden we met ons eigen label het plafond bereikt.'

Door Dirk Steenhaut

BRUSSEL l Om de volgende stap naar het buitenland te kunnen zetten, zocht Sioen een nieuwe zakelijke partner. 'Universal gelooft in wat ik doe en brengt mijn plaat ook uit in Nederland en Duitsland. Ik stel me voor dat een jonge band bij zo'n label serieus gekneed wordt, maar aangezien ik al een paar cd's heb gemaakt, mag ik lekker mezelf blijven.'

Sioen staat te popelen om zijn actieradius uit te breiden. "Ik wil de wereld verkennen via mijn muziek, op zoveel mogelijk plekken spelen en alle kansen grijpen die me worden geboden. Succes of niet, ik zal altijd muziek blijven maken, desnoods voor film of theater. Mocht ik genoodzaakt zijn naar een andere broodwinning op zoek te gaan, dan zou ik dat wel jammer vinden."

De jongste jaren heeft Sioen al enkele exotische markten verkend: See You Naked kwam uit in Zuid-Korea en Ease Your Mind wekte zelfs de belangstelling van een labeltje uit Shangai. "Ik heb een paar keer in Peking gespeeld. Een ongelooflijk avontuur", zegt hij. "Ook al besef ik dat er met een cd in China geen geld te verdienen valt. Maar het is een ander universum en dat maakt het net zo boeiend."

Oorspronkelijk zou Frederik Sioen A Potion in Parijs opnemen met Renaud Letang, een producer die ook met Jane Birkin en Manu Chao heeft gewerkt. "Alleen hield hij me iets te lang aan het lijntje. Zijn lopende projecten liepen om de haverklap vertraging op. Na een poosje werd ik ongeduldig, want mijn songs waren af en het ei moest gelegd. Uiteindelijk besloot ik de klus met mijn muzikanten te klaren. Want hoe leuk het soms ook is om met een grote naam uit te pakken, de liedjes zijn het belangrijkst.

"Wel hebben we, op advies van Letang, de songs centraal gesteld, ze van alle overtolligheden ontdaan en ze met analoge apparatuur live ingeblikt. Een zeer organisch proces. Toch werd het een lange zoektocht naar een klankkleur geïnspireerd door Tom Waits, The Who en, vooral, Neil Youngs Tonight's the Night. Om die specifieke buffetpianoklank uit de seventies te verkrijgen ben ik zelfs een dag gaan snuffelen tussen de honderdvijftig piano's in het museum van Herr Seele."

Door de komst van gitarist Fritz Sundermann en bassist Sjang Coenen heeft Sioens groep er twee ervaren krachten bijgekregen. "Maar nog belangrijker is de persoonlijke relatie die je hebt met die mensen", vertelt de zanger. "Je moet je muzikanten door en door kennen en hen onvoorwaardelijk graag kunnen zien. Fritz is als een grote broer voor mij."

Met de cd-titel A Potion verwijst Sioen naar een medicijn of toverdrankje dat hem moet helpen aan de grauwe werkelijkheid te ontsnappen. Eenzelfde soort escapisme tref je aan in 'I Need a Drug'. Verbazend toch voor iemand die in Gent de drijvende kracht achter de O110-concerten is geweest.

"Hmm, ik ben niet iemand die dagelijks de krant leest. Al die verhalen over conflicten en ellende werken te zwaar in op mijn gemoed. Ook de organisatie van 0110 heb ik destijds onderschat. Ik heb er behoorlijk veel van mezelf in geïnvesteerd en besef nu dat zo'n voortrekkersrol me niet ligt. Gelukkig was er Tom Barman om de hardste klappen te incasseren, want het raakte me echt wanneer zo'n positief evenement onderuit werd gehaald. Zelfs tegen mijn eigen vrienden heb ik me opgewonden. Mensen met wie ik in de jeugdbeweging had gezeten, bleken zich tot burgerlijke cocooning te hebben bekeerd en kwamen me aan de toog vertellen dat het allemaal toch niets zou uithalen. Ik had het verdomd moeilijk met zoveel onverschilligheid. Dat merk je wel aan een song als 'What I Fail to Understand.'"

"If you don't speak, you lose the right to talk", zingt Sioen in dat nummer. En: "If you don't hit the streets, you lose the right to walk." Is hij het type dat het publiek een geweten wil schoppen? "Die regels schreef ik in een vlaag van verontwaardiging, maar ik meende ze wel."

"Does a man just have clean hands because he's not using them?", vraagt de zanger zich even later af. Is wie passief aan de kant blijft staan mee schuldig aan wat er fout gaat in de samenleving? "Ja, het is een vorm van schuldig verzuim waar ik weinig begrip voor kan opbrengen. Als het om maatschappelijke problemen gaat, draagt elk individu een zekere verantwoordelijkheid. Anderzijds, als ik hoor hoe vaak iemand als Luc De Vos voor benefieten wordt gevraagd... Dat valt gewoon niet vol te houden."

Sinds november is Sioen een van de gezichten van de muzikantenvakbond GALM. Is hij van oordeel dat zijn collega's te weinig voor hun eigen belangen opkomen en zich te vaak achter hun kunstenaarschap verschuilen? "Pff, voor mij is dat een persoonlijke keuze. Ik heb de ambitie nog heel lang muziek te maken, het stelt me dus gerust te weten hoe mijn statuut precies in elkaar zit. Het is ook leuk dat uiteenlopende genres en leeftijdscategorieën in die organisatie vertegenwoordigd zijn, van filmcomponisten en schlagerzangers tot makers van reclamespotjes. Maar het is toch al te gek dat ieder apart zich op zijn eilandje door dezelfde papierberg tracht te werken? Mij lijkt het zinniger de handen in elkaar te slaan en nuttige weetjes met elkaar te delen."

De voorbije jaren verklaarde Sioen herhaaldelijk zich niet als een echte artiest te beschouwen. Sinds hij A Potion heeft gemaakt, is zijn houding echter veranderd.

"Vroeger had ik nog te vaak het gevoel dat ik onderweg was. Nu ben ik ergens aangekomen. Uiteraard is deze plaat slechts een tussenstop, want voor een muzikant bestaat er geen eindpunt. Wel heb ik een leerproces doorgemaakt en is mijn visie scherper geworden. Ik voel me vandaag dus meer artiest dan vroeger, al vind ik dat nog geen reden om het rock-'n-rollbeest uit te hangen. Hoe dan ook, de platen van The Beatles, The Beach Boys of Flaming Lips hebben voor mij dezelfde waarde als een goed schilderij.

"Ik begrijp nu ook beter de noodzaak om bepaalde dingen van me af te schrijven. 'Suicidal Sunset' bedacht ik in de week van de schietpartij van Hans Van Themsche. Tijdens een slapeloze nacht noteerde ik de tekst op een bankje in het park en om halfzes kon ik eindelijk onder de wol. Zo'n random killer is voer voor psychologen. Want wat beweegt zo iemand? Dat is net waar je ook al schrijvend tracht achter te komen."

Tegelijk is Sioen er zich, getuige het drinklied 'I Play a Song for You', van bewust dat ook in hém een fikse dosis gewelddadigheid schuilt. "Er huist een moordenaar in ieder van ons en er is slechts een bepaalde context nodig om hem te voorschijn te roepen. Kijk, ik weet heel goed dat ik soms mijn ergste vijand ben: in een discussie laat ik mij makkelijk ophitsen. Ik besef dat ik sommige dingen beter niet zeg omdat er anders gegarandeerd heibel van komt, maar ik doe het tóch. Tja, het is niet omdat ik een concert voor meer verdraagzaamheid help organiseren dat ik zelf altijd even verdraagzaam ben."

Tijdens zijn schooltijd was Frederik Sioen een hyperkinetisch, rusteloos kereltje. "Ain't got a stupid mind, but I say stupid things" zingt hij ergens. Of nog: "I'm afraid of what I love and I'm loyal to what I hate." Is hij een vat vol tegenstrijdigheden?

"Sommige van mijn vrienden zijn altijd goed geluimd, maar bij mij zijn er meer pieken en dalen. Mensen schrikken soms van mijn emotionaliteit of mijn agressie, kijken ervan op dat ik het ene moment zo stil en het andere zo luidruchtig ben. Het leuke aan songschrijven is dat het je dwingt je eigen gevoelsspectrum af te tasten, je een weg te banen tussen je lichte en donkere kanten. Op mijn cd balanceer ik tussen euforie en verdriet, maar met de jaren ben ik toch iets rustiger geworden."

Te veel succes kan gevaarlijk zijn, vindt Sioen. "Wie zichzelf interessant begint te vinden is in hetzelfde bedje ziek als het gros van de BV's", zegt hij. "Weet je wat ik verschrikkelijk vind? Als iemand me om een handtekening komt vragen terwijl ik worsten sta te kopen in de GB. Ik raak dan volledig de kluts kwijt. Eigenlijk vind ik het veel belangrijker populair te zijn in mijn eigen vriendenkring dan bij de mensen die naar mijn platen luisteren."

In de meeste van zijn songs stelt Sioen zich op als observator. "'Ready for Your Love', over een ultiem geluksmoment, gaat over mezelf, maar doorgaans schrijf ik over vrienden en leeftijdgenoten. A Potion is dus minder een portret van mezelf dan van mijn directe omgeving."

Een zekere naïviteit is de zanger niet vreemd. Met zinsneden als "Why can't we all go hand in hand?", neigt hij zelfs naar Bond-zonder-naampoëzie. "Ja, het heeft iets van flowerpower en 'peace, love and understanding'. Misschien ga ik een beetje over de schreef, maar ach, op die manier dromen van een betere wereld mag wel, vind ik."

Behalve artiesten als Björk, PJ Harvey en Richard Ashcroft waardeert Sioen vooral mensen die ergens voor staan en met volle overgave hun eigen ding doen. "Mijn moeder heeft me dat positivisme met de paplepel ingegeven, me geleerd tevreden te zijn met wat ik heb. Een schone filosofie."

"Mijn ergste nachtmerrie? Dat ik ooit mijn stem zou verliezen. Niet meer kunnen zingen, lijkt me verschrikkelijk. Ik draag dus zorg voor mijn stem. Niet maniakaal hoor, maar ik ben toch voorzichtig."

De cd A Potion is uit bij Universal.

Sioen live: vanavond in Brussel (AB, uitverkocht), 14/4 in Tongeren (Viva Velinx), 19/4 in Borgerhout (Roma), 26/4 in Leuven (Depot) en 4 mei in Gent (HA'ndelsbeurs).

Frederik Sioen:

Het is niet omdat ik een concert voor meer verdraagzaamheid help organiseren dat ik zelf altijd even verdraagzaam ben

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234