Woensdag 12/05/2021

GetuigenissenCrisis cultuursector

‘Sommigen zetten ons neer als subsidieslurpers, maar we werken voor een mager loontje’

null Beeld Wouter Van Vooren
Beeld Wouter Van Vooren

Een Gentse enquête toont hoe kunstenaars met moeite het hoofd boven water houden. Ook deze drie artiesten kunnen daarover meespreken. Een actrice moet haar spaargeld aanboren, een muzikant verkoopt zijn instrumenten.

Jits Van Belle (44), actrice: ‘Van frustratie en verdriet naar paniek’

“Drie jaar geleden begon ik bij de soap Familie als Robyn. In januari, februari en maart 2020 had ik besloten om, in overleg natuurlijk, onbetaald verlof te nemen. Ik wou namelijk een theatervoorstelling maken. Normaal gezien zou ik in april 2020 weer bij Familie beginnen, maar door de lockdown zaten ze niet op schema met de verhaallijn waardoor ik pas in juli opnieuw aan de slag kon. De dag dat ik uiteindelijk weer begon, kreeg ik te horen dat mijn personage uit de serie zou verdwijnen in december.

Actrice Jits Van Belle. Beeld Wouter Van Vooren
Actrice Jits Van Belle.Beeld Wouter Van Vooren

“Sinds 1 januari dit jaar ben ik dus werkloos. In tussentijd had ik dan nog twee grote tournees gepland bij mijn werkgever, maar die werden telkens weer geannuleerd doordat ze gepland waren in periodes dat verstrengingen doorgevoerd werden. Ik vroeg dus opnieuw tijdelijke werkloosheid aan, maar dat is geweigerd omdat ik voor elke speeldatum moest kunnen voorleggen dat de contracten voor oktober 2020 getekend waren. Dat was niet altijd het geval.

“Ik leef nu dus op stempelgeld, dat ik maandelijks moet aanvullen met 500 à 700 euro van mijn spaarrekening om toch maar rond te kunnen komen. Ik ben de afgelopen tijd al door verschillende fases gaan, van verdriet en frustratie tot zelfs paniek over mijn financiële situatie.

“Er zitten zoveel mensen uit de cultuursector thuis. Die zouden op een efficiënte en creatieve manier kunnen worden ingeschakeld om bijvoorbeeld op school bij te springen. Dan kunnen wij onze dagen weer vullen en krijgen bijvoorbeeld de leerkrachten wat adempauze.”

Eva van Tongeren (30), filmmaker en curator: ‘De huur betalen lukt nog net’

“Met het collectief De Imagerie, waarin ik werkzaam ben, houden we ons vooral bezig met de productie en vertoning van films. Veel van die projecten vielen door corona weg, waardoor ik al lange tijd vanuit mijn huiskamer bezig ben met het afzeggen of het uitstellen van onder andere filmfestivals. De projecten die toch nog lopen, trek ik meestal alleen.

Filmmaker en curator Eva van Tongeren. Beeld Wouter Van Vooren
Filmmaker en curator Eva van Tongeren.Beeld Wouter Van Vooren

“Dat vraagt enorm veel discipline en energie, maar financieel staat daar jammer genoeg niet veel tegenover. Ik heb gelukkig een kunstenaarsstatuut en afgelopen jaar ontving ik ook een ontwikkelingsbeurs via het Kunstendecreet. Momenteel red ik mij daarmee, maar ik moet eerlijk toegeven dat het elke maand met moeite de eindjes aan elkaar knopen is. De huur lukt nog net, maar daarnaast schiet er weinig over om andere basiszaken te blijven financieren.

“Normaal gesproken put ik mijn krachten uit ontmoetingen met filmmakers en kunstenaars, maar daar is nu nauwelijks sprake van. Eenzaamheid durft dan wel eens de kop op te steken, dat merk ik bij collega’s ook. Door een gebrek aan perspectief blijft dat maar aanslepen. Ik heb het gevoel dat de culturele sector bij de coronamaatregelen steeds ergens achteraan hobbelt.

“Die vooruitzichten hebben ertoe geleid dat ik ondertussen aan een lerarenopleiding ben gestart om in het onderwijs te kunnen staan. Soms voelt dat wel als opgeven, maar ik heb echt een minimum aan stabiliteit nodig.”

Guy Verlinde (45), singer-songwriter: ‘Ik moest enkele gitaren verkopen’

“Corona heeft de cultuursector stevig door elkaar geschud. Ik werd verplicht om mij als voltijdse muzikant aan te passen. Plots werkte ik niet om bij te verdienen, maar om zo weinig mogelijk te verliezen. De inkomsten uit optredens en merchandising bleven weg, dus ik moest op zoek naar andere manieren om de aanhoudende kosten te dekken.

“Ik begon op eigen houtje livestreams op te zetten om mijn trouwe fans te blijven entertainen. Hun steun tijdens die virtuele sessies is cruciaal, maar de magie van een liveconcert gaat wel verloren. Om toch een cd te kunnen uitbrengen, heb ik in de zomer een crowdfunding opgezet. Zo kon ik de ondersteunende krachten nog vergoeden.

“Sommige mensen zetten ons neer als subsidieslurpers, maar velen van ons werken voor een mager loontje. Op een gegeven moment was ik zelfs genoodzaakt mijn gitaren te verkopen om een periode financieel te overbruggen, dat was een pijnlijk moment.

“Maar wat ik nog het ergst vind, is het uitblijven van perspectief. Mensen van de cultuursector lopen krom door een veel te zware rugzak bestaande uit tegenslagen en teleurstellingen. Ik heb het gevoel dat ik een marathon aan het lopen ben, waarbij de eindmeet steeds verschoven wordt.

“Toch vind ik dat de cultuursector heeft bewezen hoe veerkrachtig hij is. Ik hoop nu dat de sector er snel iets voor terugkrijgt, want hij draait op reserve. Ik ben er bijvoorbeeld van overtuigd dat het mogelijk is om op een gecontroleerde en veilige manier optredens te laten doorgaan.”

Singer-songwriter Guy Verlinde. Beeld Wouter Van Vooren
Singer-songwriter Guy Verlinde.Beeld Wouter Van Vooren
Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234