Vrijdag 23/04/2021

gezondheidszorg

Sommige patiënten moeten straks verder rijden voor operatie: gespecialiseerde zorg krijgt prioriteit

null Beeld Thinkstock
Beeld Thinkstock

Om de betaalbaarheid én kwaliteit van gespecialiseerde zorg in het ziekenhuis in de toekomst te kunnen garanderen, zullen sommige patiënten zich binnenkort wat verder moeten verplaatsen voor een behandeling of operatie. Een nieuwe kaart pint daarvoor 14 ziekenhuisnetwerken vast.

Ziekenhuizen en artsen sleutelden een aantal jaar aan de kaart, die vanochtend bekend werd gemaakt. De 14 Vlaamse ziekenhuisnetwerken bieden een antwoord op een vraag van minister van Volksgezondheid Maggie De Block (Open Vld) en Vlaams minister van Welzijn Jo Vandeurzen (CD&V), die eind januari polsten naar de ziekenhuizen en hun intenties voor de toekomst - namelijk wie met wie wil samenwerken.

Dat doel stond immers al geformuleerd in het regeerakkoord, maar hoe ze dat zouden doen, was een eigen keuze. Sommige ziekenhuizen werken al een tijdje samen, zoals in Antwerpen of in het zogenaamde E17-netwerk, en hebben dus geen moeite om in een samenwerkingsverband te stappen. Anderen hebben nu enkel de intentie tot samenwerking voorgelegd. Telkens gaat het om een vijftal, maximaal acht, ziekenhuizen die voor gespecialiseerde zorg de handen in elkaar zullen slaan.

Kwaliteit en betaalbaarheid garanderen

Het doel? "Geen besparingsoperatie, maar de enige manier om de betaalbaarheid en de kwaliteit van onze gezondheidszorg nog te garanderen", klinkt het bij zorgkoepel Zorgnet-Icuro. Concreet gaat het om het volgende: basiszorg, zoals de verzorging van een verzwikte enkel, moet nog voorzien kunnen worden door élk ziekenhuis, ook het dichtstbijzijnde. Maar niet elk ziekenhuis zal bijvoorbeeld nog over een materniteit beschikken.

"Ook specialisaties en hun kleine aantal patiënten zijn nog te vaak verspreid over verschillende ziekenhuizen. Een patiënt met slokdarmkanker, of een cardiologische afwijking, zal zich binnen een regio naar keuze naar één ziekenhuis moeten verplaatsen. Omdat de gespecialiseerde artsen en de apparatuur zich in dat ziekenhuis bevinden, zal die beter afgestemd zijn op de zorg." Ook artsen zullen dan moeten verhuizen naar het ziekenhuis binnen het netwerk dat zijn of haar specialisatie zal aanbieden.

E17-Netwerk van Gent tot Kortrijk

Het Gentse Maria Middelares-ziekenhuis werkt zo al sinds juli 2015. Niet met de andere Gentse ziekenhuizen op een paar kilometer afstand, wel met die van Kortrijk, Waregem, Izegem en Deinze onder de noemer van het E17-Netwerk. "Dat klinkt raar, maar werkt perfect: slechts 20 procent van onze patiëntenpopulatie komt uit Gent", vertelt directeur Christophe Mouton. "Soms ben je zelfs langer onderweg naar centrum Gent dan naar Kortrijk, waar we inmiddels al 25 jaar samenwerken met het AZ Groeninge voor hartpatiënten. Meer recentelijk opereren onze oogchirurgen er ter plaatse en zetten we onze patiënten er voor bestralingen aan de deur af. Patiëntenvervoer wordt door ons geregeld. Maar daarvoor is de samenwerking met de huisartsen belangrijk: het E17-Netwerk stemt daarin sterk overeen met de eerstelijnszones."

Daar schort volgens het Belgische Artsensyndicaat nog een schoentje. "De onzekerheid is groot", stelt Marc Moens van het Belgisch Artsensyndicaat (BVAS). "Artsen zouden een cruciale plaats moeten krijgen in het bestuur van de ziekenhuisbeheerders, maar daar gaan die niet mee akkoord. De netwerken moeten gestroomlijnd worden met de eerstelijnszones, huisartsen en artsen moeten beter kunnen samenwerken, en degelijk transport moet voorzien worden zonder de patiënt op kosten te jagen. Het is nu of nooit." Hij zucht: "De vraag is maar of het plan erdoor komt."

Kluwen van belangengroepen

Het voorstel moet inderdaad nog het kluwen van belangengroepen overleven. Het hele systeem van de ziekenhuisfinanciering is immers uitgehold, stelt Zorgnet-Icuro. "Daar zijn alle stakeholders het over eens: trek je aan een touwtje, komt alles in beweging. En het duurt nu wel erg lang voor het wettelijk kader voor de ziekenhuisnetwerken er komt." De bevoegde kabinetten buigen zich nu over het voorstel. Die zien het deze legislatuur nog doorgevoerd worden: de komende weken legt De Block al een voorontwerp van de nieuwe wet voor aan de ministerraad.

De komende periode kan de kaart wel nog herzien worden. En als kankerpatiënt van Overpelt naar het zuiden van Limburg rijden, is dat niet moeilijk haalbaar? "De patiënt zal misschien wat verder moeten reizen, maar omdat élke patiënt met dat ziektebeeld naar dat ziekenhuis gaat, weet hij zeker dat de geboden zorg de beste is", aldus Zorgnet-Icuro. "En ook bij ons hebben patiënten altijd de keuze", vult Mouton aan. "Er staat geen betonnen muur rond deze netwerken."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234