Zondag 03/07/2022

Vier vragenEconomie

Sombere beleggers zien de bui al hangen: komt het tot een echte recessie?

Beurshandelaren in New York. Beeld Getty Images
Beurshandelaren in New York.Beeld Getty Images

Beleggers zien het somber in voor de grootste economie ter wereld. De Amerikaanse beurs staat bijna 20 procent onder het hoogtepunt. Maar komt het tot een echte recessie?

Daan Ballegeer

Waarom zijn de beurzen zo gezakt?

De meest gevolgde beursindex ter wereld, de Amerikaanse S&P 500, kreeg woensdag een klap van 4 procent. Vooral de koersdaling van Target schoot in het oog. De warenhuisketen waarschuwde in navolging van rivaal Walmart een dag eerder voor de gevolgen van de kosteninflatie op de winstmarges. Het aandeel zakte 25 procent, de grootste val in 35 jaar.

Ook donderdag schoten de Amerikaanse beursindices met rode cijfers uit de startblokken. De Bel20 beleeft eveneens lastige tijden. Van bijna 4.400 punten in oktober is de Belgische index al teruggekacheld tot 3.900. Maar de ogen van beleggers wereldwijd zijn nu eenmaal strakker gericht op Wall Street.

Daar zijn verschillende redenen voor, zoals geopolitieke spanningen, oplopende rentes en hardnekkig hoge inflatie. Beleggers zijn anders gaan denken over risico’s en de mogelijke winsten in de toekomst.

“De cijfers van Walmart en Target zijn vooral belangrijk omwille van wat ze onthullen over inflatie”, stelt Bloomberg-econoom John Authers. “Retailers hebben hun hogere kosten niet helemaal kunnen doorrekenen aan hun klanten, wat betekent dat de inflatiedruk minder groot is dan velen hadden gevreesd. Het ziet er naar uit dat de pijn landt bij het onderste lijntje van de resultatenrekening, en dus finaal bij de aandeelhouders. Met lagere winsten en de prikkel voor bedrijven om personeel te ontslaan, verschuift het risico van inflatie naar afzwakkende groei.”

Craig Erlam, strateeg bij beurshuis Oanda, wijst erop dat de Amerikaanse economie nog relatief sterk presteert dankzij het spaargeld dat burgers de afgelopen jaren opzij hebben gezet. Hij verwacht echter dat ondernemingen hun hogere kosten verder zullen doorrekenen. Consumenten zouden dan niet langer hun spaargeld willen aanspreken en voorzichtiger worden met hun uitgaven. “Er heerst een gevoel van onvermijdelijkheid over de economie”, aldus Erlam. “De vraag is of we een groeivertraging gaan meemaken, of een recessie.”

Hoe ver lopen beurs en economie uiteen?

Die twijfels vertalen zich ook op de beurs. De Hongaarse meesterbelegger André Kostolany had daar een mooie metafoor voor, namelijk die van de man en zijn hondje. Als beide gaan wandelen, neemt de hond soms een voorsprong, soms blijft hij achter. De man is de economie, de hond is de beurs. Het beestje loopt voor op de reële economie als de beursstemming euforisch is, en loopt achter als beleggers somber zijn.

Tot begin dit jaar liep de hond enthousiast kwispelend voor zijn baasje uit. De S&P 500, een toonaangevende aandelenindex met de vijfhonderd grootste beursgenoteerde bedrijven, zette in 2021 een rendement neer van ruim 26 procent, terwijl de economische groei ‘maar’ 10 procent bedroeg. In het jargon heet een markt waarin optimisme regeert en de koersen blijven stijgen een bull market.

De stieren hebben sinds de piek aan het jaarbegin duidelijk de aftocht geblazen. De S&P 500 noteert nu bijna 19 procent lager, en schurkt zo tegen een bear market aan. Beleggers spreken van een berenmarkt als de beurs 20 procent van zijn waarde heeft verloren. Als beren vechten, slaan ze met hun klauwen omlaag, vandaar de naam.

Is de huidige kloof terecht?

Beleggers zijn te somber, meent David Kostin. Volgens de aandelenstrateeg van Goldman Sachs hebben de aandelenmarkten nu al een recessie ingeprijsd, terwijl nog helemaal niet zeker is of die er ook echt komt. Goldman Sachs schat de kans op een recessie in de Verenigde Staten in de komende twee jaar op 35 procent.

Ook ING-econoom James Knightley gelooft niet in een recessie. “De economische bedrijvigheid lijkt in het tweede kwartaal juist sterk te stijgen. De lonen en werkgelegenheid nemen toe, en gezinnen hebben tijdens de pandemie hun spaarpotjes aangevuld. Het lijkt erop dat ze dat geld nu gebruiken om hun levensstijl te handhaven.”

Boven al deze inschattingen hangt wel een grote wolk van onzekerheid, en dat is hoe hard de Amerikaanse centrale bank op de trem trapt door met renteverhogingen de inflatie te bestrijden.

Waarom is de rente zo belangrijk?

De voorzitter van de Amerikaanse centrale bank, Jerome Powell, benadrukte woensdag nogmaals dat de Fed de rente zal blijven verhogen tot er ‘duidelijk en overtuigend’ bewijs is dat de inflatie is afgekoeld. Als minder risicovolle alternatieven door de oplopende rente aantrekkelijker worden – denk bijvoorbeeld aan staatsobligaties – zal een deel van de beleggers hun geld daarnaar verschuiven door aandelen te verkopen.

Een hogere rente is nog om een andere reden nadelig voor aandelen. Volgens een klassieke beurswijsheid is een aandelenkoers de optelsom van alle toekomstig verwachte winsten teruggerekend naar vandaag. Bij een rente van 0 procent is de waarde van 100 dollar in jaar tien ook vandaag 100 dollar. Bij een rente van 1 procent daalt die huidige waarde naar 90,5 dollar.

Het verklaart waarom de Amerikaanse technologiebeurs Nasdaq al sinds maart in een berenmarkt zit. Diezelfde maand verhoogde de Fed voor het eerst in meer dan twee jaar tijd de rente. Deze aandelen moeten het veel meer dan industriële bedrijven hebben van hun toekomstige winstgroei.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234