Maandag 18/01/2021

Solzjenitsyn onderzoekt joods aandeel in Russische revolutie

Het eerste deel van Twee eeuwen samen, 1795-1995, het boek van Aleksandr Solzjenitsyn over de joden en Rusland, is zopas in Frankrijk verschenen en behandelt de stormachtige periode voor de revolutie van 1917. De auteur bestudeert de relaties die de joodse gemeenschap onderhield met de tsaren en de deelname van de joden aan de revolutie. Solzjenitsyn legt in zijn voorwoord uit dat hij het boek schreef omdat nog geen objectieve studie over deze periode bestond. In zijn ogen bestaan alleen maar subjectieve werken over het onderwerp, geschreven door auteurs die te veel betrokken partij waren bij de feiten.

Nochtans had hij het titanenwerk liever aan iemand anders overgelaten. "Ik zou gelukkiger geweest zijn indien ik mijn energie niet had hoeven te steken in het beschrijven van zo'n netelig onderwerp. Maar deze geschiedenis mag niet verborgen blijven voor het grote publiek, daaris ze te belangrijk voor", schrijft de ex-dissident die zelf meermaals van antisemitisme werd beschuldigd. De joden hadden het vooral hard te verduren onder het regime van de tsaren. Ze ondergingen de pogroms onder Nicolas II en velen emigreerden in die periode richting Oost-Europa of de VS. Veel joodse activisten, met Trotski op kop, waren hoofdrolspelers in de revolutie. Dat joodse engagement werd later door sommige Russen gebruikt als argument om het antisemitisme in postcommunistisch Rusland te rechtvaardigen. De publicatie van het boek in juni 2001 was het voorwerp van heel wat kritische opwellingen in Rusland. Een verantwoordelijke van het joods-Russische congres vond dat er een "flagrante disproportie is tussen de positieve en de negatieve beoordelingen van Solzjenitsyn over de joodse gemeenschap in Rusland". Of de publicatie ook in Frankrijk zoveel stof zal doen opwaaien, is twijfelachtig. (JVO)

Aleksandr Solzjenitsyn, Twee eeuwen samen, 1795-1995. Deel I, Editions Fayard, 572 p.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234