Vrijdag 15/01/2021

'Solidarity for Sale'

Vanuit de Europese Schumanwijk bericht Bernard Bulcke als bevoorrecht en onafhankelijk waarnemer over de Unie. Zijn bijdrage verschijnt wekelijks op vrijdag.

e oogst hoopgevende berichten in dit seizoen van economische rapporten en voorspellingen is bijzonder mager. De Oeso, de Nationale Bank, Eurostat, het IMF, het is overal kommer en kwel. De 'officiële recessie' is terug, voor de tweede keer in drie jaar tijd. Voor de hele eurozone geldt minus nul komma drie. Ook Duitsland en Nederland zitten met een krimp, alleen Frankrijk blijft net in groei, alsof ze daar treuzelen met het boeken van slechte cijfers omdat er presidentsverkiezingen zijn. De donderpreken over bezuinigen, flexibiliseren en besparen, hebben hun effect niet gemist.

Tegen die achtergrond gaan de regeringen in de eurozone toch door met hun cynische poker met Griekenland. Ze kunnen niet anders meer dan harde eisen stellen aan het uitgemergeld land. De regering in Athene wordt immers van onwil verdacht om de besparingsplannen uit te voeren. Maar als ze dat al zou willen doen, er is geen administratie om dat effectief op te volgen. Anderzijds zegden onder meer Wolfgang Schaüble en Neelie Kroes onlangs dat het economisch toch niet veel uitmaakt of Griekenland in de eurozone blijft of niet. Dan kan je ze er evengoed in houden om het eventuele economisch herstel niet bijkomend te hypothekeren door politieke instabiliteit in de eurozone. Vandaar de beenharde taal naar buiten toe, vooraleer toch toeschietelijk te zijn. Is het maximum aan cynisme daarmee bereikt? Hoeveel vernederingen kan je nog vragen van een Griekse regering die voor verkiezingen staat?

Maar de vraag stelt zich veel ruimer dan voor Griekenland alleen. Steeds meer rapporten die de voorbije jaren steeds minder worden gelezen, wijzen uit dat het gebrek aan solidariteit het samenhorigheidsgevoel en de cohesie van de Unie aan het breken is. De loonverschillen en de armoede nemen toe, en dat zijn toch zonden tegen de 'Europese waarden' waarin we jarenlang veel geld en politieke moeite investeerden om sociale rust te creëren. Of is dat geen basisvoorwaarde meer voor duurzame economische groei, naast concurrentiekracht, flexibiliteit of een goede infrastructuur?

De Bertelsmann Stiftung, niet direct een linkse club, heeft er nu ook een lijvig en zeer lezenswaardig dossier over gepubliceerd: Solidarity: For Sale? De kreet die eruit te horen valt, is dat de aanpak van de eurocrisis regelrecht naar een diepe sociale crisis leidt. En die kan uiteindelijk de hele Unie vernietigen. Voorwaar een thema dat de agenda van de Europese toppen nog niet echt haalt, al wordt er daartoe op 1 en 2 maart een poging ondernomen. Ook de Oeso heeft recent zo'n studie gepubliceerd: 'Divided we Stand.

Politieke en zelfs sociale samenhang worden op 'middellange termijn' bedreigd door het blinde besparingsgeweld, heet het. De trend naar grotere samenhang was de voorbije jaren te oppervlakkig en de drang naar meer economische groei heeft het gehaald op sociale koerscorrecties die de solidariteit moesten bewaren. Zeker binnen de staten is de ongelijkheid en de daaraan gekoppelde spanning toegenomen. Tussen de staten is dat nu ook aan het gebeuren. De winsten zijn met schuld gefinancierd.

Het kan doorgaan als de finale ontluistering van een decennium Europees beleid op basis van het 'Lissabonproces'. Op de jaarlijkse hoogmissen in maart werden richtlijnen voor het nationale beleid uitgezet maar daarna even snel vergeten. Wat kon de Europese Commissie anders doen dan lijdzaam toezien als het over de sociale poot van het Lissabonproces ging. Vanuit de lidstaten werd ze er ook niet over aangesproken. Zeker bij ons land hebben liberalen, socialisten en christendemocraten nooit een consensus bereikt om het punt hard te maken op Europees niveau. In de andere lidstaten was dat nauwelijks anders.

De Europese Commissie kan voortaan, met dat nieuwe verdrag dat, nota bene buiten de Unie, is afgesloten en op 1 maart wordt ondertekend, wel dwang uitoefenen op de regeringen van de eurolanden om hun financiën maar ook het algemeen economisch beleid bij te sturen. Hoe zal ze daarbij toezien op sociale correcties en solidariteit?

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234