Woensdag 21/08/2019

Interview

Socioloog Mark Elchardus steunt Nederlands asielplan: "Het is dit of prikkeldraad"

Mark Elchardus. Beeld rv

Socioloog Mark Elchardus (VUB), jarenlang huisideoloog van sp.a en grondlegger van het flinkse socialisme, verdedigt de plannen van de Nederlandse PvdA-leider Samsom om de vluchtelingenstroom te controleren. "Er is ook niks rechts aan. Verkiest u samenwerken met mensensmokkelaars?"

Mark Elchardus en John Crombez (sp.a) hebben het plan-Samsom niet besproken, maar het had gekund. Elchardus is namelijk ook blij dat er eindelijk überhaupt een plan is. En nee, het is niet ideaal. Maar: "Het is dom om het plan te snel te verwerpen. Het is de eerste keer dat men een aantal Europese landen op één lijn krijgt om iets te gaan doen. Dit is een plan dat geen afbreuk doet aan het asielrecht. Wie zich hiertegen verzet, moet maar eens goed nadenken. Wil hij handlanger worden van mensensmokkelaars en de fabrikanten van prikkeldraad?"

U kunt zich vinden in de push back-aanpak?
Elchardus: "Dit is helemaal geen push back. Dat is een onnozele beschuldiging. Het gaat om mensen die via Turkije naar Griekenland zijn gekomen en daar geregistreerd zijn, binnen de wettelijke kaders weer terug naar Turkije te brengen. De bedoeling is dat dit een ontradend effect heeft om die verschrikkelijk gevaarlijke overtocht van Turkije naar Griekenland te maken. Die kost veel te veel levens. In Turkije kunnen ze dan asiel aanvragen en Europa zou volgens het plan een contingent overnemen."

250.000 maximaal, zegt het plan. Met dat quotum geraak je wel in het vaarwater van de Conventie van Genève.
"Ik weet niet wie bedenkt dat dat een quotum zou zijn op het totaal aantal asielzoekers dat wordt erkend in heel Europa. Dat kan niet, dat is compleet tegenstrijdig zijn met het asielrecht. Het gaat enkel om de verdeelsleutel tussen Europa en Turkije, mensen kunnen ook nog via andere wegen naar Europa komen. Maar dat die verdeling nu niet realistisch is, lijkt me duidelijk. 250.000 voor Europa tegenover 2.500.000 voor Turkije, dat is een redelijk scheve situatie. Redelijker schattingen spreken van 450.000 à 500.000 erkende vluchtelingen die in Europa zouden worden opgevangen."

Het plan-Samsom heeft een behoorlijk rechtse inslag. Is dit dan de weg die links Europa moet bewandelen volgens u?
"Waarom zou dit rechts zijn? Verkiest u samenwerken met mensensmokkelaars dan? Ik verwacht niks anders van links dan dit plan. Ik vind zelfs dat het nog niet ver genoeg gaat."

Een hartelijk asielbeleid is toch nog iets anders.
"Kijk, er zijn twee andere opties voor het plan-Samsom. De ene is de prikkeldraad, de andere is iedereen met open armen ontvangen. Is dat laatste dan links volgens u? Degenen die dat voorstaan noemen zich misschien links, maar ze werken uiterst rechts in de hand. Elke bevolking heeft het recht dat haar grenzen gecontroleerd worden, zonder dat ze tegen asiel zijn. Het is pas wanneer mensen het gevoel hebben dat niks gecontroleerd wordt, dat ze zich tegen asiel keren en we naar een Europa van de prikkeldraad gaan."

Crombez had dus gelijk met zijn demarche? Kies een flinksere lijn en u zult electoraal beloond worden?
"Dit is geen kwestie van electorale beloning. Welke politicus durft op dit ogenblik een concreet plan voorstellen? Hoort u iemand zeggen dat we miljarden moeten uittrekken om met de vluchtelingenstroom om te gaan? Want dat zal wel moeten gebeuren. En dat zou de echte discussie moeten zijn. Maar men maakt er liever een politiek spelletje van."

"Iedereen heeft wel de mond vol over de vluchtelingencrisis. Maar dit is geen crisis, dit is onze wereld voor de komende 20 à 30 jaar. En ik denk dat we nog niks gezien hebben, het aantal vluchtelingen zal nog spectaculair toenemen."

Maar dan geraken enkel de happy few nog in Europa?
"Gesteld dat het plan van Samsom zou werken, wat nog niet zeker is, dan zou het mensen met minder financiële middelen net de mogelijkheid geven ook naar Europa kunnen komen. Ze moeten dan tenminste mensenmokkelaars geen 10.000 dollar betalen om in een boot geduwd te worden richting een Grieks eiland."

"Maar ik denk ook dat we zoveel echte vluchtelingen zullen krijgen de komende jaren, dat we ons geen enkele andere vorm van immigratie meer zullen kunnen veroorloven. Toch niet als we die mensen een minimale kans op integratie willen geven."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
© 2019 MEDIALAAN nv - alle rechten voorbehouden