Zaterdag 28/05/2022

NieuwsSociale huisvesting

Sociale woning krijgen wordt moeilijker voor meest kwetsbaren: ‘Zwakkeren verdringen nu andere zwakkeren’

Sociale woningen aan de Blaarmeersen in Gent. De nieuwe regels baren zorgen, vooral die dat je vijf jaar ononderbroken in dezelfde gemeente moet hebben gewoond. Beeld Yann Bertrand
Sociale woningen aan de Blaarmeersen in Gent. De nieuwe regels baren zorgen, vooral die dat je vijf jaar ononderbroken in dezelfde gemeente moet hebben gewoond.Beeld Yann Bertrand

Nieuwe Vlaamse regels maken het voor de meest kwetsbaren moeilijker om een sociale woning te verkrijgen. Daarvoor waarschuwen verschillende organisaties, zoals het Vlaams Huurdersplatform en het Netwerk Tegen Armoede.

Roel Wauters

Afgelopen jaar stonden er 170.000 mensen op een wachtlijst voor een sociale woning. Dat zijn er meer dan dat er sociale woningen zijn: de lokale besturen stellen 165.000 woningen ter beschikking. Via sociale verhuurkantoren worden nog eens 11.000 woningen op de privémarkt tegen sociale tarieven verhuurd, maar ook daarmee blijft het aanbod veel te laag.

De Vlaamse regering heeft net voor de zomer beslist vanaf 1 januari 2023 de toewijzingsvoorwaarden aan te passen. De wachtlijsten zullen met andere woorden niet korter worden, maar anders beheerd. Daardoor dreigen net de meest zwakke profielen uit de boot te vallen, zo waarschuwt het Vlaams Huurdersplatform, met ruggensteun van andere middenveldorganisaties, zoals het Netwerk Tegen Armoede.

Lees ook

Standpunt. Op de achtergrond speelt de nauwelijks verholen wens om sociale woningen voor te behouden voor het ‘eigen volk’

Vlaanderen maakt onder meer het voorrangscriterium ‘lokale binding’ een stuk strenger. Tot nu toe pasten de meeste lokale besturen de regel toe dat je de afgelopen zes jaar minstens drie jaar moest hebben gewoond in de stad of gemeente waar je sociale woning zich bevindt. Enkel Gent en drie andere gemeenten hanteerden dat criterium niet. Nu zul je in elke Vlaamse gemeente over de voorbij tien jaar minstens vijf jaar onafgebroken moeten hebben gewoond.

Dat die periode ononderbroken moet zijn baart zorgen. “De meest kwetsbaren hebben vaak wat wij noemen een ‘verbrokkelde woonhistoriek’”, zegt Joy Verstichele van het Huurdersplatform. “Ze moeten vaker verhuizen, vanwege slechte behuizing, psychosociale problemen. Bovendien bestraf je wie verhuist voor een job of om partnergeweld te ontvluchten.”

Ook voor erkende vluchtelingen kan deze maatregel een belangrijk struikelblok zijn, geeft Björn Mallants aan, directeur Vereniging van Vlaamse Huisvestingsmaatschappijen. “Hun periode van vijf jaar begint pas te lopen vanaf hun erkenning en ze hebben nadien vaak niet meteen een stabiele woonsituatie.”

Verdeelsleutel

Daarnaast voert de regering ook een nieuwe verdeelsleutel in: 50 procent van de woningen moet gaan naar mensen die op de wachtlijst staan, voor 30 procent kunnen de gemeenten een specifiek doelgroepenbeleid ontwikkelen, zoals voor ouderen of daklozen. De resterende 20 procent is bestemd voor mensen in hoge woningnood.

Volgens Verstichele is dat ruim ontoereikend. “Zo worden de meest kwetsbaren geraakt.” Momenteel richten vooral sociale verhuurkantoren zich op dat soort noodgevallen. De sociale-huisvestingsmaatschappijen, die de woningen van de stad of gemeenten beheren, werken in de eerste plaats de wachtlijst af. Het nieuwe decreet bepaalt dat die twee vanaf januari 2023 de handen in elkaar moeten slaan.

Volgens Philippe De Coene (Vooruit), schepen voor Sociale Zaken in Kortrijk, zal hij door de nieuwe verdeelsleutel in zijn stad jaarlijks dertig gezinnen in acute nood niet verder kunnen helpen, omdat mensen op de wachtlijst voorrang krijgen. De oplossing moet meer fundamenteel zijn, vindt hij. “Zwakkeren verdringen nu andere zwakkeren. De enige oplossing is het aanbod uitbreiden en het bijbouwen van sociale woningen.”

Vlaams minister van Wonen Matthias Diependaele (N-VA) wijst de kritiek van de hand en heeft het over “stemmingmakerij”. “Onze intenties zijn duidelijk”, zegt hij. “We maakten de regels rond sociale huur eerlijker en rechtvaardiger om zo ook het draagvlak voor het sociaal wonen te versterken.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234