Dinsdag 19/11/2019

Groep van Tien

Sociale partners bijten tanden stuk op herenakkoord

ABVV- voorzitter Rudy De Leeuw (links) raakte het niet eens met VBO-topman Pieter Timmermans (boven) en Unizo- topman Karel Van Eetvelt. Beeld © franky verdickt

Werkgevers en vakbonden hebben geen akkoord bereikt over een nieuwe aflijning van het stakingsrecht. Het dossier belandt nu onvermijdelijk terug op het bord van de regering. Minister van Werk Kris Peeters (CD&V) staat er alleen tegenover zijn coalitiepartners.

De twee doden in oktober vorig jaar waren de druppel. Het stakingsrecht moest worden aangepast, riep de meerderheid in het parlement. Door een wegblokkade van de socialistische vakbond FGTB in de buurt van Luik zou de medische zorg voor twee personen niet op tijd kunnen zijn toegediend, waarna ze overleden.

Minister van Werk Peeters gaf de sociale partners de opdracht het 'herenakkoord' te herzien. Geen vage beloftes om excessen bij vakbondsacties te vermijden, zoals vroeger, maar duidelijke en afdwingbare regels. Dat was het doel. De poging mislukte jammerlijk. De Groep van Tien, met de zwaargewichten van werkgevers en werknemers, gaf gisteren de onderhandelingen op.

Waar liep het mis? Terwijl het in de originele tekst uit 2002 bleef bij de "plechtige aanbeveling" van de bonden "om elke toevlucht van fysiek of materieel geweld te vermijden", zouden de engagementen nu concreet worden gemaakt. Zo wilden de werkgevers in de tekst een hele lijst voorbeelden van zaken die not done zijn: van het blokkeren van bedrijventerreinen tot het afzetten van kruispunten en spoorwegen. "Allemaal zaken waarvan de publieke opinie intussen al lang overtuigd is dat ze onaanvaardbaar zijn", zegt Pieter Timmermans van werkgeversorganisatie VBO.

Sociale verkiezingen

Toch weigeren de bonden daarin mee te gaan. "Al die zaken zijn sowieso al bij wet verboden", zegt Marc Leemans van de christelijke vakbond ACV. "De blokkade in Luik was ook onwettelijk, zo simpel is dat." Vogens de bonden zijn de werkgevers maar op één ding uit: hun actiemogelijkheden inperken. De lijst met voorbeelden was te lang. "We willen onze rol als vakbond nog kunnen spelen, nu en morgen. Dit gaat over de kern van wat we zijn", klinkt het bij de socialistische ABVV.

Tegelijk wilden de werkgevers ook dat de bonden verantwoording zouden afleggen wanneer een staking uit de hand loopt. Omdat de vakbonden geen rechtspersoonlijkheid hebben, zijn gerechtelijke stappen momenteel bijzonder moeilijk. Individuele vandalen kunnen worden vervolgd, de organisatie niet. Daar fundamenteel iets aan veranderen, botste eveneens op een njet van de bonden.

In het nieuwe voorstel was er sprake van een "verantwoordelijke" of "aanspreekpunt" bij elke vakbondsactie. Het plan van de werkgevers om die persoon ook juridisch aansprakelijk te maken, was een kort leven beschoren. De facto zal de hele vakbond zich achter de beklaagde scharen. Simpel gesteld: het was een omweg om de bonden toch rechtspersoonlijkheid te geven.

De gesprekken waren tot gisteren nochtans vrij positief verlopen. Maar toen ook bleek dat reeds aangeworven interimkrachten zouden mogen blijven werken tijdens een staking, was voor de bonden de maat vol. Ze moesten in hun ogen te veel toegevingen doen. Bovendien komen de sociale verkiezingen eraan, waardoor geen enkele topper nog écht zijn nek durft uit te steken.

Wetgeving op maat

Nu de gesprekken definitief gestrand zijn, heeft de regering de handen vrij om zich zelf over het stakingsrecht te buigen. In se blijft het oude herenakkoord gewoon van kracht, maar je kunt er gif op innemen dat N-VA, MR en Open Vld zullen blijven roepen om hervormingen. Zij reageerden al fors net na de dodelijke incidenten in oktober. De drie meerderheidspartijen dienden ook elk een wetsvoorstel in dat het stakingsrecht aan banden legt.

De werkgevers verwachten dat de regering de klus afmaakt. "In het verleden hebben de ministers van Werk al te vaak wetgeving gemaakt op maat van de werknemers", waarschuwt Unizo-topman Karel Van Eetvelt. "Nu verwacht ik van deze minister hetzelfde voor de werkgevers. Op een nieuwe bemiddelingspoging zit ik echt niet te wachten."

CD&V-Minister van Werk Peeters komt zo steeds meer alleen te staan. Hij zal de bevriende vakbond ACV niet zomaar laten vallen. Ook uit die hoek wordt de druk opgevoerd. Leemans rekent erop dat Peeters niet zal plooien. "Als er een wisselmeerderheid wordt gevonden voor de wetsvoorstellen, dan ligt deze regering op haar gat."

De échte confrontatie blijft voorlopig uit. Open Vld gaf gisteren al aan het sociaal overleg nog een laatste kans te geven, vooraleer over te gaan tot een wetgevend initiatief. Peeters zelf laat weten dat hij contact zal opnemen met de partners van de Groep van Tien, "om zicht te krijgen op waar de besprekingen zijn vastgelopen".

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234