Dinsdag 04/08/2020

Sociaaldemocraten staan op de rem voor nieuwe Duitse coalitie

Beeld AFP

In Duitsland is na de parlementsverkiezingen van gisteren het coalitiespel begonnen. Na de verkiezingsoverwinning van bondskanselier Angela Merkel en de uitschakeling van zwart-geel maken CDU/CSU, SPD en Groenen eerste plannen voor verkennende gesprekken.

Leidende SPD-politici remden alvast de verwachtingen af voor de snelle vastlegging van een "grote coalitie" uit christendemocraten en sociaaldemocraten. Na de val van de Liberalen (FDP), die gisteren voor het eerst in hun geschiedenis uit het parlement zijn gevlogen, worden persoonlijke consequenties verwacht. Als nieuwe partijvoorzitter wordt Christian Lindner, de leider van de PDF van de deelstaat Noord-Rijndland-Westfalen, genoemd. Ook de Grünen beraadslagen na hun verlies over inhoudelijke en personeelsveranderingen.

Zwart-rood of zwart-groen?
De chistendemocraten van Merkel hadden de verkiezingen met een resultaat van net onder de absolute meerderheid gewonnen. Na het FDP-debacle moet Merkel echter een nieuwe coalitiepartner zoeken. Volgens het voorlopige eindresultaat ligt rood-rood-groen mathematisch wel voor op de Unie. Een dergelijke coalitie ziet de SPD echter niet zitten. Een realistische optie is de heruitgave van zwart-rood. CDU/CSU en SPD regeerden voor het laatst tussen 2005 en 2009 samen.

Mogelijk is ook een zwart-groene coalitie. Vooraanstande groene politici toonden zich op basis van inhoudelijke opvattingen eerder sceptisch. De CSU-top wijst een coalitie met de Grünen categoriek af, verluidde uit partijkringen na nachtelijke gesprekken tussen CSU-toppolitici in München.

"Orgie aan belastingen"
SPD-voorzitter Sigmar Gabriel dankte kanselierkandidaat Peer Steinbrück ervoor dat hij aan boord blijft. "Dit is jouw partij en jij bent onze kandidaat". Secretaris-generaal Andrea Nahles wilde in het ARD-ochtendmagazine een "grote coalitie" weliswaar niet uitsluiten, maar zei: "Voor het eerst is er eigenlijk niet automatische een 'grote coalitie'. Er is ook nog een andere optie, die mogelijk is". Daarmee doelde ze op zwart-groen.

CDU/CSU-fractievoorzitter in de Bondsdag, Volker Kauder, zei op de ARD over mogelijke verkenningsgesprekken met de Groenen: "Met de Grünen wordt het zeker erg moeilijk, met de orgie aan belastingen die ze hebben voorgesteld". CDU-Milieuminister Peter Altmaier zei over de komende gesprekken: "Belangrijk is dat we zoveel mogelijk van het programma van de Unie kunnen omzetten".

Consequenties
Grünen-voorzitter Cem Özdemir kondigde na het verlies van zijn partij persoonlijke consequenties aan: "Gewoon verder gaan, zal zeker niet gebeuren. Daartoe behoort een nieuwe personele en inhoudelijke opstelling".

De FDP met topkandidaat Rainer Brüderle en partijleider Philipp Rösler was met het zwakste resultaat uit haar geschiedenis onder de drempel van vijf procent gebleven. Wolfgang Kubicki, de FDP-fractievoorzitter van de deelstaat Schleswig-Holstein sprak zich voor een zitting van het FDP-bestuur uit voor vicevoorzitter Christian Lindner als nieuwe voorzitter.

311 zetels voor CDU
Volgens het voorlopige officiële eindresultaat kwam de CDU/CSU op 41,5 procent (2009: 33,8) en boekte winst van bijna acht procent. De SPD ging licht vooruit met 25,7 procent (2009: 23,0). De FDP stortte in vier jaar tijd in elkaar van 14,6 procent naar een desastreuze 4,8 procent en dondert daarmee uit de Bondsdag. De Grünen verloren licht met 8,4 procent (2009: 10,7), de Linke daalde naar 8,6 procent (2009: 11,9). De nieuwe partij Alternative für Deutschland (AfD) kwam uit op 4,7 procent en mist daarmee zijn intrede in het parlement.

Daardoor krijgt de CDU/CSU in de nieuwe Bondsdag 311 zetels (2009: 239), de SPD 192 (146), de Grünen 63 (68) en de Linke 64 zetels (76). De huidige oppositie krijgt daarmee 319 mandaten. De kiestopkomst steeg lichtjes van 70,8 procent (2009) naar 71,5 procent.

SPD-voorzitter Sigmar Gabriel.Beeld AP
Grünen-kopstukken Claudia Roth en Cem Ozdemir.Beeld EPA
Christian Lindtner van FDP.Beeld GETTY
Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234