Donderdag 24/06/2021

'Snowden hielp de Russen op de Krim'

De Russen konden eind februari ongemerkt de Krim bezetten omdat ze Amerikaanse afluisterprogramma's konden ontwijken. Sommige VS-politici en buitenlandse experts sluiten niet uit dat de onthullingen van Edward Snowden dit mogelijk maakten.

The Wall Street Journal schreef gisteren dat Amerikaanse inlichtingendiensten de voorbije weken verrast waren dat ze - voorafgaand aan de invasie - geen communicatie onderschepten waarin Russische leiders, militaire commandanten en soldaten de invasieplannen op de Krim bespraken. Aangenomen wordt dat Russische inlichtingendiensten een voorsprong hebben uitgebouwd in het ontwijken van Amerikaanse afluisterprogramma's.

De VS moesten voor hun informatie vooral steunen op beelden van militaire spionagesatellieten maar misten door het gebrek aan afgeluisterde communicatie cruciale puzzelstukken. "Zelfs al was er een waarschuwing, we beschikten niet over de informatie om te zeggen wat er precies zou gebeuren", zegt een veiligheidsambtenaar. Volgens de WSJ werken de CIA, NSA en het Pentagon nu met "crisisspoed" om de achterstand op Moskou weer te dichten, want Russische troepenversterkingen aan de oostelijke grens van Oekraïne blijven onverminderd doorgaan.

In Amerikaanse inlichtingenkringen wordt met een beschuldigende vinger naar klokkenluider Edward Snowden gewezen als bron voor de Russen. Volgens Michael Rogers, de Republikeinse voorzitter van de commissie Inlichtingen in het Huis van Afgevaardigden, is het duidelijk dat hij "onder de invloed van Russische inlichtingendiensten" staat. Volgens Rogers zijn de contraspionagediensten het hier bijna unaniem over eens. "Je zult geen enkele (veiligheids)ambtenaar vinden die dat niet gelooft", zei hij in het NBC-nieuwsprogramma Meet the Press.

Bewijzen voor zijn stelling dat Snowden de Russen actief helpt kan Rogers niet voorleggen maar hij krijgt weerklank bij gerenommeerde buitenlandanalisten in de VS, zoals Tom Wright van het Brookings Institution. "De penny valt hoe erg Snowden de nationale veiligheid in gevaar brengt", twitterde Wright in een verwijzing naar de Russische voorsprong en de onthulling van Der Spiegel dat volgens documenten van Snowden de NSA ook de Chinese telecomaanbieder Huawei bespioneerde.

Ivo Daalder, gewezen VS-ambassadeur bij de NAVO en directeur van The Chicago Council on Global Affairs, voegt daar aan toe: "Niet enkel dat. Het logenstraft ook het idee dat #Snowden gemotiveerd werd door de bezorgdheid dat de #NSA de VS-wetgeving brak."

Mocht Snowden iets met de Russische voorsprong te maken hebben, dan is volgens Rogers de vraag wanneer de veronderstelde samenwerking begon: vrijwillig of onder dwang nadat Snowden in Moskou aankwam, of misschien al voor hij in mei abrupt uit zijn werkplek in Hawaï naar Hongkong vluchtte? "Hoe dieper we dit onderzoeken, hoe meer we volgens mij zullen merken dat die datum verder en verder van zijn verhaal zal afwijken."

In januari merkte Rogers op dat de wijze waarop Snowden beslag legde op geheime NSA-gegevens "zijn technische capaciteiten te boven gingen".

'Zondebok'

Ben Wizner, een advocaat van de burgerrechtenorganisatie American Civil Liberties Union(ACLU) die Snowden adviseert, ontkende de beschuldigingen. Hij wees erop dat de klokkenluider asiel probeerde te krijgen in verschillende andere landen, waaronder IJsland en Ecuador, voor hij zich in Rusland vestigde.

Sommige blogs, zoals The Wire, suggereren dat Snowden nu als zondebok wordt opgevoerd omdat de inlichtingendiensten de invasie op de Krim niet hadden zien aankomen. Ook de WSJ laat niet na te wijzen op het structurele probleem dat de VS sinds het einde van de Koude Oorlog de aandacht van zijn spionnen vooral focusten op Afghanistan, Iran, Noord-Korea en Azië maar te weinig op Rusland.

Toch wijzen ook medestanders van Snowden erop dat het naïef zou zijn te veronderstellen dat Russische spionnen Snowden vandaag niet op de huid zouden zitten. In zijn boek The Snowden Files onthulde The Guardian-journalist Luke Harding dat Snowdens Russische advocaat, Anatoli Koetsjerena, lid is van een adviesraad van de beruchte spionagedienst FSB.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234