Woensdag 01/04/2020

Snelle toeristen betalen extra

Chinezen gewapend met selfiestick die zich in allerijl naar De geboorte van Venus haasten: in de Uffizi-galerijen van Firenze betalen ze binnenkort een duurder ticket. Met een nieuw prijssysteem wil het museum slow tourism promoten en de meerwaardezoeker ook financieel belonen.

"Het toegangsticket zal afhangen van het gedrag van de bezoeker", zo verklaart museumdirecteur Eike Schmidt de nieuwe regel. "Toeristen die enkel komen om een selfie bij de Venus van Botticelli af te vinken op hun bucketlist, zullen vanaf september wat meer moeten betalen."

Concreet worden toeristen gestimuleerd enerzijds in het goedkopere laagseizoen hun bezoek te plannen, anderzijds wordt het een pak voordeliger een meerdagen- of jaarpas aan te schaffen. Daarnaast krijgen terugkerende bezoekers en inwoners van Firenze prioriteit bij de ellenlange wachtrijen vol 'fastfoodbezoekers'.

5 seconden voor een kunstwerk

Dat het massatoerisme stilaan op zijn grenzen botst wisten we al, maar moeten toeristen nu ook dringend op heropvoedingskamp?

"Het klopt dat cultuurtoerisme een consumptiemachine is geworden, met een verarming als gevolg", reageert toerismedeskundige Stephan Hodes. "Onderzoek toont aan dat een bezoeker gemiddeld 5 tot 10 seconden voor een kunstwerk staat, niet echt een intelligente vorm van toerisme. Zeker Chinezen: vaak hebben ze weinig geld, geen tijd en zoeken ze veiligheid in grote groepen. Inzetten op conscious travel in de vorm van zulke prijssystemen, tijdsloten en het verbod op grote groepen wordt dus echt noodzakelijk."

Een nogal paradoxale houding, vindt kunstexpert Johan Swinnen, aangezien kunststeden net zelf jarenlang de meesterwerken centraal plaatsten in hun marketingcampagnes. "Dat gedrag is een product van een culturele opvoeding. Je kunt mensen niet eerst gek maken van oude meesters, en dan straffen omdat ze die in het echt willen zien."

Bovendien denkt hij dat het probleem zichzelf wel zal oplossen met de jaren. "Er is een nieuwe groep van toeristen uit China voor wie een bezoek aan het Rubenshuis hetzelfde is als een tas van Louis Vuitton: een statussymbool. Maar zodra zij meer reizen, zal die houding ook wel evolueren."

Toch heerst er ook in onze musea heel wat wrevel over een bepaald type toerist. Flitsende selfiesticks, geluidsoverlast, voedselresten, bepotelde werken, rennende kinderen of mensen met hun neus op de schilderijen geplakt: bij de Brugse musea zijn ze dagelijkse kost.

"Maar er zijn alternatieve strategieën om hen bewust te maken, zoals een ludiek filmpje", stelt FARO-medewerker Alexander Vander Stichele. "Het museum moet in de eerste plaats een democratische plek zijn. Al jaren zetten we in op participatie, dus ook mensen die niet van thuis uit die museumetiquette meekregen zijn welkom. Enkel de ideale museumbezoeker ontvangen is een illusie, en bovendien een terugkeer naar het 19de-eeuwse elitemodel."

Doordachte routes

Eerder dan het bestraffen van de hit-and-run-mentaliteit pleiten de Belgische musea dan ook voor een stimulerende aanpak, waarbij een aantrekkelijke scenografie de bezoeker vanzelf doorheen de zalen loodst. "Onze taak is vooral om zoveel mogelijk handvaten aan te reiken", vindt KMSKA-directeur Manfred Sellink.

"Dat doen we door multimedia, variatie in de opstelling en doordachte routes. Ook aandacht voor slow tourism is een goede ontwikkeling, we hebben zelf een werkgroep die inzet op diepgang en intensiteit. Maar stellen dat er een goede of slechte manier is om een museum te bezoeken, lijkt me nogal neerbuigend."

Naast de ontwikkeling van echte belevingsmusea biedt ook de synergie van kunstdisciplines onder hetzelfde dak potentieel om verbindingen te maken tussen de overbekende highlights en onderbelichte schatten. Swinnen: "In plaats van een apart museum voor fotografie én beeldende kunst én hedendaagse kunst op een steenworp afstand, kun je Rubens evengoed linken aan video. Mensen hebben simpelweg de tijd niet om al die musea te bezoeken."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234