Maandag 27/09/2021

Smogtoren maakt vieze lucht schoon

De Chinese hoofdstad Peking gaat haar dodelijke luchtvervuiling te lijf met smogreinigende torens, ontworpen door de Nederlandse designer Daan Roosegaarde. 'We werken volop aan de fiets die vieze lucht opzuigt en zuivert.'

Op een dag in 2013 kon Daan Roosegaarde vanuit zijn hotelkamer in Peking niet meer naar buiten kijken. Een verstikkende smog belette het zicht. Dezelfde dag moesten alle kinderen er binnen blijven omdat de lucht te vervuild was. Dat zette de Nederlandse sociale en ecologische designer aan het denken.

Drie jaar later stelde hij deze week in Peking zijn Smogvrije Toren voor. Met zeven meter hoog de grootste smogreiniger ter wereld, zuivert het futuristische gevaarte de lucht op het industrieterrein 'Park 751 D'. Door 30.000 kubieke meter lucht per uur te reinigen, is de ademruimte in een gebied zo groot als een voetbalstadion nu 75 procent schoner dan elders in de stad.

Samen met het Chinese ministerie van Milieu maakt hij nu vergaande plannen om de smogreinigers op grotere schaal te produceren. "Onze Smogvrije Toren is een officieel onderdeel geworden van de Chinese 'Oorlog tegen smog'", zegt een trotse Roosegaarde aan de telefoon vanuit Peking. "Deze Smogvrije Toren gaat als model reizen naar vier andere Chinese metropolen. Tegelijk zijn we al in de laatste onderhandelingsfase om meerdere torens in gebruik te nemen, vooral in parken waar dan smogvrije zones ontstaan met gezonde lucht."

De technologie van de toren is zowel eenvoudig als geniaal. Roosegaarde: "Denk aan hoe je als kind over een ballon wreef. Statische elektriciteit trok de haartjes op je hand aan. We passen deze positieve ionisatie nu industrieel toe. We raken met onze ozonvrije ionentechnologie de positieve smogdeeltjes aan, die door een negatief geladen oppervlakte worden aangetrokken. Zo kun je hoge volumes lucht reinigen zonder hoge stroomkosten - want de Smogvrije Toren verbruikt 1.100 tot 1.400 watt, dat is minder dan een waterkoker."

Stofdeeltjes hergebruikt

De torens werken ook volgens de principes van de kringloopeconomie. Met het opgevangen fijn (kool)stof worden nadien onder hoge druk nieuwe producten geperst, waarvan de verkoop dient om de lage energiekosten van de toren te dragen. Momenteel zijn dat elegante ringen, die verkocht worden in het kader van een bewustmakingscampagne. "Met elke ring koop je 1.000 kubieke meter zuivere lucht aan", zegt Roosegaarde. "Maar je kunt met de technologie ook bakstenen maken, of potloden, of andere toepassingen waarmee we zeker nog aan de slag zullen gaan."

Roosegaarde werkt samen met een tiental ingenieurs eveneens al aan andere smogvrije toestellen. "We zijn volop bezig met de bouw van de fiets die vieze lucht opzuigt en zuivert. We willen helpen om de hele stad smogvrij te maken, wat nog tien tot vijftien jaar zal duren." De smogvrije torens zijn wel maar een tussenoplossing, erkent hij. "We moeten evolueren naar steden en plekken waar je ze niet nodig hebt."

China moet op termijn zijn koolstofeconomie vervangen door groene energie, een evolutie die het land al heeft ingezet. Voor het derde jaar op rij loopt China's kolenconsumptie terug. Desondanks blijft de luchtverontreiniging dramatisch. De lucht in Peking bevat nu zo'n 120 fijnstofdeeltjes per kubieke meter, bijna vijf keer zoveel als de norm van de Wereldgezondheidsorganisatie. Jaarlijks sterven een miljoen Chinezen door luchtverontreiniging een vervroegde dood.

Ook Europese steden tonen intussen interesse voor Roosegaardes toren die parken omtovert in smogvrije zones. "Ik ben nog even druk in China en India. Maar er lopen ook gesprekken met Parijs en Londen", zegt hij. "Binnenkort misschien ook Brussel?"

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234