Woensdag 03/03/2021

Islamitische Staat

Sluiers en wanhoop: vrouwen getuigen over hun leven onder IS

Op de straten in Raqqa. Beeld REUTERS
Op de straten in Raqqa.Beeld REUTERS

Iraakse en Syrische vrouwen die in door IS gecontroleerde gebieden leven, kunnen amper nog op straat komen. Ze mogen enkel buitengaan onder begeleiding van een 'mahram' en IS legt hen een zeer strikte dresscode op. Doen ze dat niet? "Dan moet de bus rechtsomkeer maken, omdat de chauffeur de vrouw erop liet." Enkele vrouwen uit Raqqa, Mosoel en Deir el-Zour doen hun verhaal aan de Britse krant The Guardian.

Eerder deze maand publiceerde IS een manifest om te verduidelijken hoe vrouwen in het kalifaat hun leven moeten leiden. Vanaf de leeftijd van 9 jaar kunnen meisjes uitgehuwelijkt worden; daarna volgt een leven in dienst van hun echtgenoot. Vrouwen mogen enkel in uitzonderlijke omstandigheden het huis verlaten, en dan nog alleen in het gezelschap van een 'mahram', een mannelijke begeleider.

"Dat is een groot probleem, want ik heb geen mahram", zegt een 20-jarige vrouw uit Raqqa aan The Guardian. "Ik heb alleen vier zussen." De jonge vrouw werd al meermaals opgepakt door de religieuze politie van IS, Hisbah. Als gevolg heeft ze haar universitaire studies in Aleppo moeten opgeven. "Ik mag niet meer alleen de stad verlaten zoals ik vroeger deed. Zonder mahram geraak ik niet voorbij de checkpoints."

Slagen, vernederingen en boetes

Vrouwen die onder begeleiding van een mahram buitengaan, zijn verplicht een tweelagige, zwarte sluier te dragen, een los overkleed en handschoenen. De Hisbah kijkt er zeer streng op toe dat deze dresscode niet geschonden wordt. Gebeurt dat wel, dan worden hun mannelijke begeleiders gestraft.

Amper enkele weken nadat IS de macht greep in Mosoel, werd in een charter bepaald wat vrouwen voortaan moesten dragen. Veel vrouwen weigerden dat aanvankelijk, maar gaven zich over toen ze beseften dat ze geslagen, vernederd of beboet werden, en dat hun echtgenoten gestraft konden worden, als ze zich niet aan de regels hielden. Mannen dwingen hun vrouwen en dochters nu thuis te blijven om een confrontatie met de religieuze politie te vermijden.

null Beeld REUTERS
Beeld REUTERS

Staking

"Vrouwen van alle leeftijden worden gedwongen een sluier te dragen, hoewel de meerderheid van de vrouwen in Mosoel al een hijab droeg", zegt een 36-jarige vrouwelijke pediater. "Als een vrouw geen sluier draagt, krijgt ze een klap op het hoofd met een stok."

Sommige vrouwelijke dokters weigerden eerst sluiers te dragen, zegt ze. "Ze begonnen een staking. Maar de politie reed met ambulances naar hun huizen en bracht hen onder dwang naar het ziekenhuis. Een van mijn collega's was alleen in haar kliniek in het ziekenhuis en dacht dat ze haar sluier mocht afnemen. Plots stormden twee agenten haar kantoor binnen en waarschuwden haar dat nooit meer te doen."

De Hisbah patrouilleert door IS-gecontroleerde steden om zich ervan te vergewissen dat vrouwen en mannen zich gedragen volgens de islamitische regels. Als ze een vrouw zonder sluier of handschoenen vinden, bieden ze haar soms de correcte kleding aan. Soms nemen ze haar mee naar hun hoofdkwartier, waar ze moet wachten op haar mahram. Die kan beboet worden, of gestraft met zweepslagen.

null Beeld AP
Beeld AP

Kinderen

Ook kinderen zijn niet vrijgesteld van de strikte dresscode. "Hoewel alle leerkrachten in meisjesscholen vrouwen zijn, mogen leerlingen en leerkrachten in de klas nooit hun sluier afnemen", zegt een 15-jarig meisje. Al sturen veel families hun dochters gewoon niet meer naar school.

Ook geen uitzondering tijdens bevallingen in de materniteitskliniek. "Toen ik ging bevallen, droeg ik een sluier naar de kliniek, hoewel het veel te warm was", getuigt een vrouw. "Aan de ingang zaten vrouwen die moesten bevallen maar geen tijd meer hadden gevonden om hun sluier mee te nemen. Ik was geschokt toen ik zag dat ze het ziekenhuis niet in mochten."

Bussen geëvacueerd

Het openbaar vervoer nemen, is niet meer eenvoudig sinds IS de macht greep. Bussen worden regelmatig gestopt voor controles. Als er een vrouw zonder de vereiste kleding of zonder begeleider op de bus zit, moeten alle passagiers de bus verlaten. "De bus moet dan rechtsomkeer maken, omdat de chauffeur de vrouw erop liet."

Recent dwong IS alle vrouwelijke kappers hun zaak te sluiten. Een 43-jarige vrouw die negen jaar lang haar eigen zaak had, getuigt: "Mijn zaak was de enige bron van inkomsten voor mijn drie kinderen, want mijn echtgenoot is ziek en kan niet werken. Ik heropende mijn zaak ondanks het embargo."

Even later drong de Hisbah haar huis binnen en moesten zij en haar man voor een rechtbank verschijnen. "De rechter legde me een boete van 1.500 dollar op en 10 zweepslagen op mijn voetzolen." Nu verlaat de vrouw nog maar zelden haar woning.

null Beeld AFP
Beeld AFP
Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234