Vrijdag 09/12/2022

Slow movement sluipt binnen in Amerikaanse gezinnenLaat de kinderen toch spelen

Steeds meer Amerikaanse ouders kiezen voor een opvoedstijl waarin kwaliteit belangrijker is dan kwantiteit. In plaats van kinderen vanaf de geboorte te stimuleren met Baby Einstein-video’s en hen van de ene ‘verrijkende’ activiteit naar de andere te voeren, kiezen aanhangers van slow parenting voor een minder competitieve opvoeding waarbij de behoeften van het kind primeren.

Nadat Rennie Araucto (39) zijn baan als ontwerper en producer van videospellen had verloren, kwam hij er al snel achter dat de jobs in zijn sector niet voor het oprapen lagen. Samen met zijn vrouw Amy, een farmaceutisch vertegenwoordiger, koos hij daarom voor een drastisch alternatief: de nanny’s werkweek werd flink verkort en Araucto werd huisvader. “Het moeilijkste was om het ritme van mijn kinderen uit te vogelen”, zegt hij in zijn huis in Lynnwood, nabij Seattle. Zijn dochter Waverly (4) is naar de peuterspeelzaal, zoon Ronin (2) rent met wapperende blonde haren rond. “Ik moest leren dat je geen strak tijdschema voor hen kunt opstellen.”Toen Araucto nog werkte, kon hij pas ontspannen als de kinderen eenmaal in bed lagen. “Nu ben ik veel relaxter omdat ik in hun tempo leef.” Hij laat zich meevoeren in hun fantasiespel en moedigt hen aan verhalen te vertellen die zijn gebaseerd op problemen waarmee ze die dag te maken hadden. In de verhalen mogen Waverly en Ronin de helden zijn. “Wij Amerikanen zijn niet meer in staat verhalen te vertellen omdat we internet hebben”, legt Araucto uit. “Daarom is er zoveel rotzooi. Ik wil mijn kinderen wel die vaardigheid bijbrengen. Dat geeft mij de kans om in hun wereld rond te kijken.”

Managementcultuur

Net als slow food en slow travel valt slow parenting onder de slow movement, die al begin jaren 90 opkwam. Maar de trend versnelt nu steeds meer mensen hun baan kwijtraken en hun prioriteiten moeten verleggen. “Hoewel de recessie veel ellende veroorzaakt, dwingt die ons ook van de tredmolen af te springen”, zegt Carl Honoré, auteur van het boek Under Pressure: Rescuing Our Children from the Culture of Hyper-Parenting. “We moeten kinderen weer tijd en ruimte geven om kinderen te zijn. Om te spelen, te dagdromen en zich te vervelen. We hebben al scharrelkippen, maar we hebben ook scharrelkinderen nodig.” Volgens Honoré is de competitieve, angstige hyperopvoeding van de laatste vijftien jaar een verschijnsel in zowel het Westen als in opkomende Aziatische landen en in de middenklasse in ontwikkelende landen. Die opvoedstijl is het gevolg van een paar historische trends die samenvielen, waaronder een globaliserende economie, kleinere gezinnen, waardoor ouders alles investeren in één of twee kinderen, een consumeersamenleving die dicteert dat alles perfect moet zijn en een managementcultuur waarin ook opvoeden professioneel wordt benaderd. “Maar een kind is geen product development”, zegt Honoré. “We zijn de rust en de magie van het kind-zijn kwijtgeraakt. Net als de simpele vreugde van het ouder-zijn.”Jody Defrees (39) en haar man Mark (42) uit Seattle hebben idyllische herinneringen aan hun eigen jeugd: paardrijden op het platteland, kikkers vangen en kamperen. “Wij leerden om creatief te zijn en onszelf te vermaken”, zegt Defrees. Omdat ze die waarden willen overdragen, doen zij en haar man bewust niet mee aan de ratrace voor kinderen. Ze vindt het belangrijker om thuis te zijn voor hun dochter Grace (3) dan om haar alles te geven, dus zegde Defrees haar baan als sociaal werkster op. Ze koopt kinderkleren en speelgoed tweedehands. Uit eten gaan zij en haar man zelden, hij - een manager - fietst naar zijn werk en hun jaarlijkse vakantie bestaat uit kamperen.Daar staat veel tegenover, vindt Defrees. “Als mijn man niet werkt, zijn we altijd samen als gezin. We hebben alles wat we nodig hebben. Er is weinig stress.” Voor Grace is het voldoende om één keer per dag een uitje naar het park of de bibliotheek te maken, zegt Defrees. “Ze is heel gevoelig en kan niet zo snel omschakelen.” Met verbazing praat Defrees dan ook over een ander 3-jarig meisje, dat vier dagen per week naar de kinderopvang gaat en ook nog aan zwemmen, gym en ballet doet. “Haar moeder wil dat omdat ze zelf vroeger de kans niet had”, zegt Defrees. “Dat meisje heeft nog een heel leven voor zich!”

Dreigend gevaar

Dat ouders willen dat hun kind succesvol is, is niets nieuws. Ouders zijn biologisch geprogrammeerd om ervoor te zorgen dat hun kind kan concurreren, zegt Wendy Grolnick, hoogleraar psychologie aan Clark University en coauteur van het boek Pressured Parents, Stressed-Out Kids. “Als ze dat niet deden, zouden kinderen niet overleven. Vroeger zouden ze zijn opgegeten door een sabeltijger.” Het verschil met nu is dat dat evolutionaire beschermingsinstinct veel vaker wordt geprikkeld omdat ouders door “de ongelooflijke mate van competitie” het gevoel hebben dat er voortdurend gevaar dreigt, zegt Grolnick. “Onze cultuur is erg gericht op resultaat. Kinderen worden veel vaker getest op school, ze moeten audities doen, ze worden geselecteerd voor sporten. Hoe meer druk er in de omgeving is, hoe meer we als ouders de zaak naar onze hand willen zetten. Het is moeilijk om je daaraan te onttrekken.”Jody Defrees voelt inderdaad de druk, zegt ze. Haar familie dringt eropaan dat ze weer gaat werken en haar kind naar de peuterspeelzaal stuurt. En in haar kapitaalkrachtige wijk is het normaal dat beide ouders een baan hebben en hun kinderen een paar keer per jaar mee op vakantie nemen. “Ik maak me zorgen dat mijn dochter straks een leerachterstand heeft als ik haar nu al niet blootstel aan allerlei activiteiten. Of dat ze, als ze straks met de buurtkinderen naar school gaat, dure verjaardagsfeestjes en vakanties in Hawaï wil.” Het idee dat haar dochter misschien een buitenbeentje wordt, zit Defrees het meest dwars. “Ik hoop niet dat ze ons zal verwijten dat we deze keuze voor haar hebben gemaakt. Dat ga ik bestrijden door haar veel aandacht te geven.” Maar het zijn juist de overambitieuze, bemoeizuchtige ouders die het hun kind moeilijk kunnen maken, zegt Grolnick. “Ze creëren soms juist dat wat ze niet willen: kinderen die weinig zelfvertrouwen en zelfmotivatie hebben en die niet weten waar hun interesses liggen.” Die kinderen zijn verloren als ze eenmaal gaan studeren en voor het eerst op eigen benen moeten staan, observeert Honoré. In Engeland kunnen toekomstige studenten al op een universiteitsformulier aankruisen dat ze hun ouders als hun agent aanstellen, zodat die alle zaken met de school kunnen afhandelen. “De navelstreng wordt niet eens doorgesneden als het kind afstudeert”, zegt de auteur. “Sommige ouders komen zelfs mee naar het sollicitatiegesprek.”Hoewel de recessie ouders wakker kan schudden, kan die er ook juist toe leiden dat ze nog angstiger worden om de toekomst van hun kind, menen de experts. Grolnick adviseert ouders een balans te vinden tussen enerzijds structuur en verwachtingen, en anderzijds autonomie en keuzes, zodat het kind zijn eigen interesses kan volgen. “Kinderen moeten erachter komen wie ze zijn, niet naar welke universiteit ze kunnen.”Araucto zou graag huisvader willen blijven, zegt hij. Maar financieel is dat lastig. Hij doet nu wat freelancewerk maar wil in de zomer weer fulltime aan de slag om zijn hardwerkende vrouw te ontlasten. Dat tweede inkomen is vooral nodig omdat hij de keuze wil hebben om zijn kinderen later naar een privéschool te sturen. Toch zegt hij: “De recessie is voor ons als gezin geweldig geweest.” De tijd die hij de afgelopen maanden in de fantasiewereld van zijn zoon en dochter heeft besteed, heeft de spelontwerper op veel ideeën voor computerspellen gebracht. Hij zal nog veel meer missen, mijmert Araucto aan zijn eettafel. “Langzaam de dag met mijn kinderen beginnen, rondrijden met hun muziek in de cd-speler en mijn zoons hand vasthouden als hij gaat slapen. Soms komen de mooiste dingen voort uit omstandigheden waar je geen controle over hebt.”

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234