Zaterdag 21/09/2019

Slotoffensief in blessuretijd

Met luchtbeelden van meanderende beekjes, dansende dolfijnen in een azuurblauwe zee en aboriginalmuziek bij Ayer’s Rock beten de Australiërs gisteren de spits af in het Glazen Huis, het hoofdkwartier van wereldvoetbalbond FIFA in de Zwitserse bankiersstad Zürich. Na Australië mochten ook Zuid-Korea, Japan, Qatar en de VS gisteren een laatste poging wagen om de stemmen van de leden van FIFA’s Uitvoerend Comité aan hun kant te krijgen, als morgenmiddag het WK voor 2022 toegewezen moet worden. Morgenochtend zijn de kandidaten voor 2018 aan de beurt - België en Nederland op kop.

Toch zijn de presentaties - elke kandidaat krijgt een halfuur het podium in de duffe aula van de wereldvoetbalbond - eigenlijk bijzaak. Het échte overtuigingswerk gebeurt elders. In het poepchique Baur au Lac Hotel in Zürich, bijvoorbeeld, waar een gewone mens al snel 400 euro per nacht neertelt voor een eenpersoonskamer, en waar een suite op maat van een FIFA-bons tot 3.600 euro per overnachting kan kosten. Daar, in dat hotel, zijn de excellenties van de FIFA de voorbije dagen uitgebreid gefêteerd door wereldvedetten en politieke leiders van allerlei allooi.

Want het gaat natuurlijk niet over sport, vandaag in Zürich. Het gaat over politiek, en daar zijn de stevig bezette delegaties van de kandidaat-landen een onweerlegbaar bewijs van. Een land dat een WK organiseert, moet fors investeren in beveiliging, stadions, infrastructuur. Het moet de facto de heerschappij over het land overdragen aan de wereldvoetbalbond, die verkeersregels mag ombuigen, belastingreglementen negeren en concurrentieregels schenden. En in de aanloop naar het WK moet het land miljarden ophoesten om de beloftes uit zijn lastenboek aan de FIFA waar te maken. Geen sinecure bij de kandidaten voor 2018, die stuk voor stuk zwaar onder de lasten van de economische crisis gebukt gaan.

Beau monde

En toch valt het op dat iedereen zo graag dat WK in zijn land wil. Dat een vijftigtal zingende, in oranje en rood uitgedoste Belgische voetbalfans de kandidatuur van de Lage Landen kwam bejubelen toen de limousines van de 22 FIFA-bobo’s voorreden, verzonk gisteren in het niets bij le tout beau monde die de voorbije dagen in Zürich neerstreek. Onder het motto: een foto-opportuniteit voor een stem. De Britten hadden voor de gelegenheid prins William overgevlogen, premier David Cameron en zijn cultuurminister, maar ook een hele plejade sportvedetten in een dertigkoppige delegatie, van David Beckham en Bobby Charlton tot Fabio Capello. Ook Spanje en Portugal brachten hun hoogste politici in stelling: eurocrisis of niet, de Spaanse premier Zapatero en zijn Portugese ambtsgenoot José Socrates zijn niet bij de Europese Centrale Bank in Frankfurt, maar bij Real-keeper Iker Casillas in Zürich gespot. De Belgen en de Nederlanders hadden naast hun eerste ministers Mark Rutte en Yves Leterme ook Frank de Boer, Ruud Gullit, Johan Cruijff, Jean-Marie Pfaff en Paul Van Himst afgevaardigd, samen met hun voornaamste lobbyist, de Franse international Christian Karembeu.

De Qatarezen, kandidaat voor de organisatie van het WK in 2022, hebben Zinédine Zidane en Alex Ferguson ingehuurd. De Zuid-Koreanen komen met de premier en zijn voorganger, plus hun beste voetballer: Park Ji Sung van Manchester United. De VS heeft acteur Morgan Freeman en Bill Clinton overgevlogen. De Japanners brengen Sony-topman Howard Stringer in stelling, allicht om FIFA-baas Blatter en co te overtuigen dat het een realistisch plan is om voetbalfans in 208 FIFA-landen driedimensionaal voetbalplezier op reuzenschermen te beloven. En de Australiërs hadden, behalve hun staatshoofd Quentin Bryce, gewezen supermodel Elle Macpherson in stelling gebracht. Ze merkten overigens meteen waarom supermodellen niet noodzakelijk geweldige advocaten voor een WK-kandidatuur hoeven te zijn, toen Macpherson het met een onverhoedse lapsus over ‘Australian football’ in plaats van over voetbal in Australië had. Waarmee ze meteen het cliché bevestigde dat Australiërs meer met hun rugby-achtige nationale sport in hun hoofd zitten dan met het spelletje dat FIFA geacht wordt te promoten.

De grote afwezige in Zürich was de Russische president Vladimir Poetin. Rusland, dat favoriet is om het WK 2018 binnen te rijven, had de voorbije dagen een cliffhangervan de komst van zijn belangrijkste politicus naar Zürich gemaakt. De immer attente Poetin, nochtans een van de grootste voorvechters van het Russische bod, vreest naar eigen zeggen dat “zijn aanwezigheid te veel druk op de jury zou leggen. En ik wil dat de organisatoren een besluit kunnen nemen zonder druk van buitenaf.”

De vraag is of het wegblijven van Poetin echt de druk van buitenaf heeft buitengehouden. Officieel moeten de FIFA-leden hun voorstel baseren op het bid book waarin de kandidaten hun waar aanprijzen, op het rapport van de inspectiecommissie en op de presentatie van de betrokken landen. In realiteit spelen de persoonlijke voorkeuren van de leden echter een cruciale rol.

Geruchten over pact

Voor deze verkiezing komt er nog het fenomeen van de stemafspraken bij, omdat FIFA besloten heeft dat er voor het eerst in de geschiedenis in één adem gestemd wordt over twee WK’s. Een commerciële zet, die de FIFA toelaat om zwaardere sponsoringcontracten af te sluiten voor een langere periode. Zelfs Blatter zelf heeft onlangs ootmoedig toegegeven dat die beslissing tot allerlei allianties zou kunnen leiden. De voorbije dagen gonsde het van geruchten over een pact tussen Qatar, dat het WK in 2022 wil organiseren, en de concurrenten van België en Nederland op het Iberische schiereiland - al werden die geruchten uiteraard door de betrokken partijen ontkend.

Omdat de stemming in het Uitvoerend Comité in het grootste geheim verloopt, en Blatter zelfs niet van plan is om te vertellen wie het eerst is afgevallen, en met hoeveel voorkeurstemmen, zal de buitenwereld echter nooit echt weten welke stemafspraken er gemaakt zijn, en welke niet. Laat staan dat we met zekerheid zullen achterhalen wat zich ginds in het Glazen Huis van de FIFA precies heeft voorgedaan.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234