Dinsdag 28/09/2021

Energiefactuur

Slimme elektriciteitsmeter in elke woning

Minister Annemie Turtelboom (Open VLD) wijst in Milaan naar een energiemeter. In elke woning moet een slimme komen, die gezinnen helpen om te besparen Beeld Eric De Mildt
Minister Annemie Turtelboom (Open VLD) wijst in Milaan naar een energiemeter. In elke woning moet een slimme komen, die gezinnen helpen om te besparenBeeld Eric De Mildt

In elke woning moet een slimme elektriciteitsmeter komen. Dat zegt energieminister Annemie Turtelboom (Open Vld) na een bezoek aan Milaan. De meter zal gezinnen helpen besparen op hun energiefactuur. CD&V, sp.a en Groen reageren kritisch op het initiatief.

Slimme meters werken, in tegenstelling tot de huidige meters, digitaal. Ze sturen hun informatie automatisch door. Netbeheerders zoals Eandis en Infrax moeten geen controleurs meer rondsturen. En vooral: gezinnen kunnen gemakkelijker besparen op hun energiefactuur. Via een schermpje of app kunnen ze precies aflezen hoeveel ze die dag, week of maand hebben verbruikt. Wat hen op een natuurlijke manier aanzet om het in de toekomst beter te doen.

De Vlaamse regering moet dit jaar beslissen over de installatie van slimme meters. In het verleden heeft de kostprijs van de technologie altijd voor getreuzel gezorgd. Turtelboom heeft haar administratie gevraagd om de kosten en baten te berekenen. Tegen oktober moet het rapport klaar zijn.

• Geen analoge maar digitale stroommeter

• Stuurt automatisch informatie over verbruik door

• Helpt gezinnen te besparen op energiefactuur

• Helpt overheid netwerk te beheren

• Exacte kostprijs nog onduidelij

500 miljoen euro

Maar eigenlijk is haar beslissing al genomen. "Als we in Vlaanderen voluit willen gaan voor groene energie is er geen andere optie. Dit is goed voor de consument én voor de overheid."

Het grootste probleem voor de overheid is dat de productie van groene energie nu zeer onvoorspelbaar is. Op dagen met veel zon en wind raakt het stroomnet overbelast. Op dagen met weinig zon en wind dreigen er bevoorradingsproblemen.

Slimme meters zijn volgens Turtelboom een belangrijk deel van de oplossing. Voeg veel slimme meters samen en je krijgt een slim netwerk. Doordat alle info automatisch binnenkomt, kan er sneller ingegrepen worden. "We betalen jaarlijks 500 miljoen om ons netwerk uit te bouwen. Met een slim netwerk zou minstens een derde daarvan overbodig zijn."

Geen Rolls-Royce

Het gevaar op stroomtekorten daalt dankzij slimme meters omdat die huishoudens aanzetten om minder te verbruiken. Hierdoor zullen de hoogste vraagpieken iets lager uitvallen, waardoor het licht gewoon kan aanblijven.

Maar wat met de kostprijs dan? Drie verschillende onderzoeken noemden slimme meters in het verleden te duur. Turtelboom benadrukt dat het niet de bedoeling is om consumenten op zotte kosten te jagen. De prijs van slimme meters is de laatste jaren sterk gedaald, waardoor de installatie nu wel rendabel is. Haar bezoek aan het energiebedrijf Enel in Milaan versterkt die stelling. Alle klanten van Enel hebben een slimme meter in huis hangen. Die kost ongeveer 70 euro. Een investering die gemiddeld in vier jaar is terugverdiend. "Alles hangt af van het model. Het moet geen Rolls-Royce zijn."

Hoeveel de slimme meter zal kosten in Vlaanderen, is nog onduidelijk. Turtelboom wacht daarvoor op het onderzoek van haar administratie. Dan moet ook beslist worden wie de meters installeert en uitbaat - de netbeheerders of de energieleveranciers. "Dat moeten we allemaal nog uitzoeken. Maar dat de slimme meters er moeten komen, dat staat vast."

CD&V en sp.a: "Niet weldoordacht"

Coalitiepartner CD&V vindt dat Turtelboom te hard van stapel loopt met haar aankondiging. "Dit is zeker nog niet beslist, kosten-batenanalyses waren in het verleden steeds negatief", zegt CD&V'er Robrecht Bothuyne. "Het regeerakkoord voorziet een gefaseerde uitrol bij de groepen waarbij dat effectief nuttig is, zoals bijvoorbeeld 'prosumenten' met zonnepanelen", verduidelijkt hij. "Maar kosten-batenanalyses van een algemene uitrol waren in het verleden steeds negatief. De kostprijs kan oplopen tot 1,5 miljard euro, wat zou moeten worden doorgerekend aan de gezinnen."

Oppositiepartij sp.a is eveneens kritisch. "Eerst de energiefactuur van de gezinnen laten stijgen - denk maar aan de afschaffing van de gratis stroom - en vervolgens de uitrol van dure energiemeters aankondigen als noodzaak om te besparen, lijkt meer op cynische aankondigingspolitiek dan op een weldoordacht energiebeleid", hekelt parlementslid Joris Vandenbroucke, in de vorige legislatuur nog kabinetschef van toenmalig energieminister Freya Van den Bossche.

Ook Vandenbroucke waarschuwt dat eerdere studies op een erg hoog prijskaartje wijzen - "tot 2 miljard euro" - dat gedragen moet worden door alle energieverbruikers, "terwijl slechts een minderheid de vruchten plukt van de voordelen van een slimme meter".

De uitbouw van een slim energienetwerk is inderdaad nodig, erkent de sp.a'er nog. "Maar de claim dat een slimme meter bij elk huisgezin hiervoor noodzakelijk is, kon tot op heden niet hard gemaakt worden", besluit hij. "Laat staan dat elk gezin automatisch de vruchten plukt van dergelijke meters."

Groen: "Factuur niet doorschuiven naar gezinnen"

Oppositiepartij Groen sluit zich daarbij aan. "Voor wie geen zonnepanelen heeft, mag deze maatregel geen extra factuur inhouden", onderstreept parlementslid Johan Danen. "De regering mag de kostprijs van deze meters, 70 euro in Italië, niet opnieuw naar de gezinnen doorschuiven."

De groenen onderstrepen tot slot dat de meters er ook niet toe mogen leiden dat leveranciers de elektriciteit van gezinnen in moeilijkheden sneller zouden kunnen afsluiten.

undefined

Agoria: "Kan heel wat nieuwe jobs opleveren"

Technologiefederatie Agoria is voorstander van een invoering van slimme energiemeters in de huizen. Niet alleen zou het goed zijn voor de consument, er kunnen volgens Agoria ook potentieel enkele duizenden nieuwe jobs door gecreëerd worden.

"Met slimme meters kan de energieproductie beter afgestemd worden op de energievraag en dus goedkoper worden. Bovendien blijkt uit het gebruik van slimme energiemeters in andere landen dat de consument zijn verbruik aanpast en een stuk goedkoper af is", zegt directeur-generaal Wilson De Pril van Agoria Vlaanderen. "De slimme meter maakt het ook mogelijk om een reeks nieuwe diensten en innovaties, zoals het aan- en uitschakelen van huishoudtoestellen in functie van het elektriciteitsaanbod, via slimme netwerken te ontwikkelen." Dat kan volgens de technologiefederatie ook nieuwe jobs opleveren.

Sowieso zal Vlaanderen tijdens de komende jaren moeten investeren in nieuwe meters, zegt Agoria. Een groot deel van de 'mechanische' meters zijn immers aan het einde van hun levensduur. Volgens Agoria kan het Nederlandse model, waarbij de netbeheerder een basismodel slimme meter uitrolde waarbij de consument de keuze heeft bijkomende functies toe te voegen, als voorbeeld dienen. "Nu is dan ook het moment om ons meterpark te moderniseren en het voorbeeld van andere landen te volgen", zeg De Pril. "Als we blijven zitten met de oude mechanische meters dreigen de nettarieven en de marktprijzen hoger uit te vallen door het niet invoeren van de slimme meter."

Ook Nelectra, de federatie van de elektrosector in België, is voor het idee gewonnen. Maar die organisatie heeft wel enkele voorwaarden. Zo stelt die organisatie voor om de slimme meters in eerste instantie niet bij iedereen te plaatsen maar eerst bij eigenaars van zonnepanelen en stroomverbruikers die erom vragen. De federatie benadrukt ook dat een slimme koppeling naar de installatie een absolute noodzaak is: elektrische verwarming en elektrische apparaten zoals diepvriezers, wasmachines en dergelijke die beschikken over een interface, moeten gekoppeld worden zodat er intelligent kan gestuurd worden.

undefined

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234