Woensdag 27/10/2021

SLIJPSCHIJF

De Morgen-journalist Dirk Steenhaut snijdt zich wekelijks aan de scherpste kantjes van de rockmuziek

Gesofisticeerd primitivisme

Moeilijke muziek is niet per definitie goede muziek. Maar je hebt ook van die weerbarstige cd's die hun schoonheid pas prijsgeven als de luisteraar bereid is er de nodige moeite voor te doen. Mocht er in de modale platenzaak een vakje 'Uneasy Listening' bestaan, dan zou het werk van Xiu Xiu zo goed als zeker naar die plek worden verbannen. La Forêt, de vierde langspeler van Jamie Stewart en zijn medeplichtigen, is er immers een die, qua hermetisme, kan wedijveren met de jongste platen van Scott Walker en je bij iedere draaibeurt onbehaaglijker stemt.

Xiu Xiu heeft volstrekt niets met entertainment te maken. Dit is geen kunst die wil behagen, maar confronteert en pijn doet, angst inboezemt, de toehoorder de adem afsnijdt. De muziek op La Forêt zit vol extreme emoties en brutale contrasten. Stewart laat je getuige zijn van zijn mentale verwarring, zijn twijfels en neurosen en analyseert dermate genadeloos zijn onvermogen tot intermenselijk contact dat het niet zelden groteske vormen aanneemt. In zijn hang naar het suïcidale is hij een zielsverwant van Ian Curtis, al vertonen zijn songs net zo goed verwantschappen met Conor 'Bright Eyes' Oberst en een van absurdisme ontdane David Thomas.

La Forêt is een plaat als een open wonde, een auditieve tegenhanger van Sartres La nausée. In muzikaal opzicht valt Xiu Xiu echter nergens mee te vergelijken. Dat heeft onder meer te maken met de ongewone tot bevreemdende instrumentaties: in 'Ale' bedient Jamie Stewart zich enkel van zijn stem, een (bas)klarinet en wat elementaire percussie; in 'Clover' dialogeert een akoestische gitaar met een casio, vibrafoon en contrabas, terwijl elders tuba's, harmoniums, cello's en pulserende synths in stelling worden gebracht.

Enkele uitzonderingen niet te na gesproken heeft Stewart lak aan doordeweekse songstructuren: hij volgt zijn eigen psychologische debiet, scheurt en mutileert, bedelft zijn melodieën onder een vracht gruizige noise, springt zonder waarschuwing van lieflijk en breekbaar naar woest en atonaal en toont zich behoorlijk gesofisticeerd in zijn primitivisme. Xiu Xiu drijft bovendien geheel en al op paradoxen: lelijk is prachtig, fluisteren staat gelijk aan schreeuwen, vormloosheid doet dienst als stijlfiguur. Met 'Muppet Face' en 'Bog People' bewijst Stewart dat hij ook tot relatief toegankelijke popliedjes in staat is, maar als achtergrondmuziek valt La Forêt onder geen beding te gebruiken. Een plaat dus voor waaghalzen met stalen zenuwen en een goed ontwikkeld inlevingsvermogen.

Voor Kinski, een kwartet uit Seattle dat louter instrumentale gitaarmuziek in de aanbieding heeft, kunnen gewone oordopjes volstaan. Op haar tweede cd Alpine Static speelt de groep minimalistische postgrunge, die zowel steunt op gierende feedbackontladingen als hypnotiserende drones en even vaak refereert aan Steve Reich als aan Black Sabbath. Soms gaat het geleidelijk naar een climax, soms steekt er al een geluidsstorm op vanaf de eerste seconde. Kinski balanceert tussen strakke structuur en vrije improvisatie en laat zijn composities van een smeulend vuurtje transformeren in een vernietigende steekvlam. Minder fantasierijk dan Godspeed You! Black Emperor, Mono of Explosions in the Sky, maar zeker het beluisteren waard.

Hierna nog geen gehoorbeschadiging opgelopen? Dan val je zeker in de prijzen na kennismaking met I am Come, de tweede van Part Chimp. Volume is het voornaamste instrument van deze Britse band uit de speeltuin van Mogwai. Zijn nummers variëren van luid tot nog luider, de gitaren klinken meestal log en vervormd en de riffs razen voorbij als tientonners die zich te pletter rijden op een dikke psychedelische geluidsmuur. Bij Part Chimp is er wel voor ruimte zangpartijen en ook over dynamiek heeft de groep, sinds haar debuut, heel wat bijgeleerd. Dat resulteert in fuzzpunknoise op de grens tussen Blue Cheer en Sonic Youth. Voorlopig iets te monolithisch om een echt belangrijke speler in het veld te worden. Decibellen blazen kan dit zootje echter als de beste.

Xiu Xiu, La Forêt, Acuarela/Bang!

Kinski, Alpine Static, Sub Pop/Konkurrent

Part Chimp, I Am Come, Rock Action/Pias

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234