Dinsdag 27/10/2020

Scheepvaart

Slechts één cruiseschip ter wereld is niet slecht voor de gezondheid

In onder andere Venetië komt er steeds meer burgerprotest tegen gigantische en vervuilende cruiseschepen in de haven.Beeld Photo News

Wereldwijd is er maar één cruiseschip dat niet op zwaar vervuilende stookolie vaart, zo toont een inventarisatie van de Duitse natuurorganisatie NABU. De scheepvaart produceert daarmee bijna twee keer zoveel broeikasgassen als de luchtvaart. "Zelfs bij de nieuwste schepen doen constructeurs niets om de vervuiling weg te werken." 

Cruises zijn hot. In 2017 gingen zo’n 26 miljoen mensen voor een luxereis op zee, dit jaar komt daar nog een miljoen bij. Maar een minder glamoureuze kant blijft overeind. Vandaag is er slechts één cruiser die niet op erg vervuilende stookolie vaart, zo blijkt uit een nieuwe inventarisatie van de Duitse natuurorganisatie NABU.

Door onder andere naar de omvang van de motoren te kijken, is de uitstoot van zwavel, stikstofdioxide (NOx), fijnstof, zwarte koolstof te berekenen. Die stoffen zijn in verband gebracht met gezondheidsschade zoals long-en hart-en-vaatziektes, beroertes, astma en kankers.

Schande

NABU nam 77 cruiseschepen onder de loep, zo goed als de volledige vloot in Europese wateren, inclusief acht van de negen die dit jaar zijn gelanceerd.

“De AIDA Nova van Meyer Werft is het enige en eerste ter wereld met vloeibaar gas (LNG), wat tachtig procent minder NOx en fijnstof betekent. De anderen houden vast aan de meest vervuilende brandstof”, klinkt het. “Enkel Hapag Lloyd Cruises and TUI Cruises doen al iets door onder andere specifieke catalystoren die de NOx reduceren te installeren.”

NABU noemt het een schande dat er in 2018 nog altijd schepen op de markt komen die zwaar vervuilen. “In alle Europese havensteden lijden mensen onder de luchtverontreiniging door de bloeiende industrie”, zegt directeur Leif Miller. 

Malte Siegert, expert milieubeleid bij de organisatie, noemt als voorbeeld Hamburg, waar veertig procent van de NOx-vervuiling uit scheepvaart komt. “Uit metingen blijkt trouwens ook dat de passagiers aan verhoogde concentraties blootgesteld zijn, hoe paradijselijk hun cruise ook lijkt”, zegt Siegert.

Passagiers

NABU legt de nadruk op cruiseschepen omdat die mensen en geen goederen vervoeren, ze veel en dichtbij woonzones aanmeren en omdat niet alleen havenstadbewoners maar dus ook de passagiers zelf schade ondervinden.

Maar op zich is de volledige scheepvaart een aanzienlijke vervuilingsbron die veel minder en trager aan banden wordt gelegd dan ander transport.

Zo produceert ze drie procent van de broeikasgasuitsoot, bijna het dubbele van de luchtvaart. Recent kwam er wel een internationaal akkoord om dat tegen 2050 met de helft te verminderen (in vergelijking met 2008).

Omdat scheepvaart op de meest vervuilende brandstof draait, is het ook verantwoordelijk voor zo’n 15 procent van de NOx-uitstoot en acht procent van de zwaveluitstoot. “Eén groot cruiseschip stoot evenveel vervuiling uit als 400.000 auto’s over dezelfde afstand”, zegt Stiegert. “Maar daarover is er geen internationale deal of regulering. Enkel voor zwaveluitstoot zijn er bepaalde beschermde zones.”

'Onrealistisch'

De cruise-industrie is uiteraard niet opgezet met het bericht. De Cruise Lines International Association (Clia) verzet zich en noemt de doelstellingen van NABU 'onrealistisch'.

Dat scheepvaart properder maken moeilijk is, geven ze bij NABU toe.

Veel minder is geen optie omdat bijna alle producten die we kopen verscheept zijn. Maar ook LNG is op grote schaal geen goeie oplossing. Het is dan wel veel beter voor onze gezondheid, maar het stoot methaan uit, een krachtig broeikasgas.

“Enkele grote schepen op LNG is positief, maar het is zeker geen globale oplossing”, zegt Siegert. En voorlopig is er geen technologie die zowel de opwarming als de vervuiling aanpakt, al is dat er wel al voor kleine afstanden: tussen Zweden en Denemarken varen schepen op elektriciteit.

Toch is het volgens NABU perfect mogelijk al iets te doen.

“Het zou goed zijn mochten havensteden zelf restricties invoeren en mocht er een Europese verplichting komen om de schepen minstens al te voorzien van katalysatoren, wat sommigen dus wel al doen. Maar de meeste zullen dat niet snel zelf doen, want het kost geld”, zegt Siegert. “En wanneer het maar een paar cent kost om T-shirts of smartphones te verschepen, is dat geld er niet meteen.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234