Donderdag 20/02/2020

Slecht imago, maar de duikers blijven komen

In de Oosterschelde is na bijna twee weken zoeken het lichaam van een 16-jarige duiker teruggevonden. Terugkerende berichten over dodelijke ongelukken bezorgen de zeearm een slechte naam, maar de vraag is of dat terecht is. 'Er zijn jaarlijks 120.000 duiken. Gemiddeld eentje loopt fataal af.'

Het overlijden van de tiener, die overigens al zes jaar duikervaring had, is het laatste in een stilaan lange rij. De afgelopen tien jaar verloren elf Belgen het leven bij een duik in de Nederlandse zeearm. Nog veel meer kwamen er in de problemen. De Oosterschelde sleept ondertussen een dodelijk imago met zich mee.

Onverdiend, zo menen experts. "Het is gewoon de meest populaire plek om te duiken, dus is het logisch dat daar de meeste ongelukken gebeuren", zegt Ronny Margodt van duikfederatie Nelos. "Maar dan nog is dat relatief: er zijn jaarlijks 12.000 Belgen die naar de Oosterschelde trekken om er te duiken. Gemiddeld doet elke duiker tien duiken. Dat zijn 120.000 duiken in een jaar, waarvan er eentje fataal afloopt."

Dat er zoveel Belgen naar Zeeland gaan om te gaan duiken, mag niet verwonderen. "Wat is het alternatief?", vraagt Margodt zich af. "Er zijn steengroeves, maar daar is weinig biologische diversiteit en voor de rest heb je de Noordzee, maar dat is enkel voor heel erg ervaren duikers."

Komt daar nog bij dat de Oosterschelde troeven heeft die andere wateren niet hebben. Er is stroming, maar die is minder sterk dan op volle zee, wat het water toegankelijker maakt. "Na de overstroming in 1953 werd beslist om alle zeegaten, behalve de Westerschelde, af te sluiten van de zee", legt maritiem bioloog Jan Seys van het Vlaams Instituut voor de Zee uit. "Maar in de Oosterschelde was op dat moment al een belangrijke mosselkweek die men niet verloren wilde laten gaan."

Met een gewone dam zou het zout water zoet worden en verdwenen de mosselen. "Vandaar de keuze voor de stormvloedkering, een half doorlaatbare constructie", legt Seys uit." Maar dat heeft gevolgen: "De stroming is veranderd", zegt hij. "Ze is minder sterk dan op volle zee."

Roekeloze Belgen

Ook de diepte maakt de Oosterschelde erg aantrekkelijk. Op sommige plekken kan er tot op 40 meter gedoken worden en dat is voor onze regio uitzonderlijk. "Het allerdiepste punt van de Belgische Noordzee is ook maar 40 meter", zegt Seys. "Bovendien is er in de Oosterschelde veel te zien." Zoals sepia's, een soort inktvis die veel duikliefhebbers aantrekt.

Populair bij de Belgen dus, maar net zoals de Oosterschelde kampen de duikende landgenoten in Nederland met een slechte naam. Margodt werd recent nog door Omroep Zeeland geïnterviewd om uitleg te geven over de 'roekeloosheid van de Belgen'.

Aanleiding was een analyse van duikongevallen in de Oosterschelde in 2011: in 20 van de 22 gevallen waren het Belgen die in moeilijkheden kwamen. "Dat Belgen een slechtere opleiding zouden hebben genoten, is onzin", weerlegt Margodt.

"De eisen zijn net dezelfde als in Nederland. Ik ben met die journalist langs de duikplekken in de regio gereden. Er zitten gewoon meer Belgen. Vanuit Antwerpen ben je er in 25 minuten. Nederlanders komen eerder uit het noorden en stoppen aan het Grevelingenmeer om te duiken."

Als het dan toch verkeerd loopt, zijn er veelal twee oorzaken: ofwel een medisch probleem, zoals hartfalen, ofwel overmoed. Want hoewel de Oosterschelde volgens duikexperts niet extreem gevaarlijk is, manen ze wel aan tot voorzichtigheid.

"Om te duiken in water met stroming is een extra opleiding nodig", legt Sander Kool van de Nederlandse Onderwatersport-bond uit. "Wie via een van de verenigingen duikt, heeft die opleiding, maar ik sluit niet uit dat er ook minder ervaren duikers in het water gaan. Uiteindelijk ligt de verantwoordelijkheid bij het individu. Het is niet haalbaar om aan de waterkant te controleren."

Wet van Murphy

"Er zijn altijd mensen die denken dat ze wel wat dieper kunnen gaan dan ze eigenlijk mogen", zegt ook Margodt. "Maar dan raken ze in paniek en stijgen ze te snel, met alle gevolgen van dien. Anderzijds gaan ook de erg ervaren duikers niet altijd vrijuit. Voor hen is de Oosterschelde zo'n courante bestemming geworden dat ze soms meteen in het water duiken zonder alles nog eens te checken. Maar je zal zien dat op zo'n moment de wet van Murphy keihard toeslaat en het misloopt."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234