Woensdag 19/01/2022

'Slanke mensen gaan te veel op dieet, dikke te weinig'

De laatste restjes kalkoen en ijstaart zijn nog onder handbereik, maar u hebt er geen zin meer in. Want u voelt zich een beetje opgeblazen. Uw eerste goede voornemen hebt u al gemaakt: op dieet gaan. Misschien om die kilo's feestvlees eraf te krijgen, misschien omdat gewicht verliezen ook vóór kerst en nieuwjaar al nodig was. Het goede nieuws: u bent niet alleen: 64 procent van de Belgen is bezig met diëten.

Brussel

Eigen berichtgeving

Katrijn Serneels

Het vetgehalte van onze samenleving neemt toe: vijf jaar geleden waren er minder dikke Belgen dan nu. "De gemiddelde Belg is bijna te dik", zegt Stefaan Demarest van het Wetenschappelijk Instituut voor Volksgezondheid. De gemiddelde BMI (Body Mass Index) is 24,8. Een BMI van 25 betekent dat je overgewicht hebt. Eigenlijk schuren we tegen die grens aan. In 1997 was de gemiddelde BMI van de Belg 24,4. We zijn dus met z'n allen wat dikker aan het worden."

We zijn met z'n allen ook wat meer aan het diëten: 64 procent van de Belgen doet pogingen af te vallen, tegenover 61 procent in 1997. Maar wat daarbij opvalt is dat niet de juiste mensen bezig zijn met diëten. "Slanke mensen gaan te veel op dieet, dikke te weinig", aldus Demarest. Heel wat mensen praten zichzelf een dieet aan, terwijl dat nergens voor nodig is. Bij mensen die te mager zijn, kan dat zelfs hun gezondheid schaden."

Wat maakt dat de ene mens wel op dieet gaat, en de andere niet? "Als de subjectieve gezondheid laag is, dan gaan mensen makkelijker op dieet. Ze voelen zich niet goed meer in hun te dikke vel. Maar wannéér het vel te dik wordt, dat verschilt van persoon tot persoon. Vrouwen zullen veel vlugger een dieet-reflex hebben: voor hen is te dik zijn een groter sociaal stigma dan voor mannen. Die mogen immers 'een beer van een vent' zijn."

Een berin van een vrouw, dat bestaat niet. Toch letten veel vrouwen niet op hun voeding, terwijl ze wel te veel wegen. "Het kan zijn dat mensen de moed hebben opgegeven, na twintig mislukte diëten. Ook een reden om niks aan je overgewicht te doen, is bang zijn voor de breuk in je levensstijl. Je moet een aantal dingen opgeven als je wilt afslanken, twee keer per week frietjes eten zal er niet meer bij zijn. Sommige mensen willen wel, maar raken niet over de drempel. Het vooruitzicht van wat ze moeten missen, schrikt hen te veel af. Dan eten ze liever door."

Toch kun je beter vroeg dan laat beginnen met diëten. "Het kost een week om een kilo bij te komen, maar twee tot vier weken om die weer kwijt te raken. Hoe meer kilo's je kwijt moet, hoe langer je op dieet moet gaan. En diëten is niet zo leuk als gewoon eten."

Wiens idee is het eigenlijk als mensen op dieet gaan? "Vierenzeventig procent van de mensen zegt dat het hun eigen initatief was. Bij 27 procent was het op advies van de huisarts: hoe ouder mensen worden, hoe vaker het op advies van de huisarts is dat mensen toch maar wat op hun gewicht gaan letten. En ook druk van de sociale omgeving speelt een belangrijke rol: 13,5 procent zegt dat het op aanraden van familie en vrienden is dat ze op dieet zijn gegaan. De media waren voor 2,2 procent de aanleiding om wat kilo's te verliezen. Niet dat dat betekent dat je jaloers bent op modellen die op modefoto's figureren. Het kan ook zijn dat je gewoon een artikel hebt gelezen over de gevaren van overgewicht, en dat je daarom dacht: ik moet er iets aan doen."

Maar diëten, hoe doet de Belg dat eigenlijk? Door een week geen frietjes meer te eten? "Nee, de populairste methoden om te vermageren zijn de twee klassiekers: een dieet volgen en meer bewegen, vaak met elkaar gecombineerd", zegt Demarest. Wat wel opvalt is dat meer bewegen aan populariteit verliest. In 1997 zei nog 33 procent te vermageren door te bewegen, nu is dat maar 25 procent meer. Ook niks eten is nogal populair als methode om af te vallen, net als roken. Amper 9 procent gebruikt middeltjes zoals slankheidsthee of andere kruidenpreparaten.

Het minst populair zijn zelfhulpgroepen zoals de Weight Watchers. Demarest: "In een groep mensen zeggen dat je te dik bent, en dat je slecht bent omdat je te veel eet, dat zien vele mensen niet zitten. In tegenstelling tot in Amerika lopen mensen hier liever niet te koop met hun problemen. Ook lijkt het wel of je een psychologisch probleem hebt als je naar een zelfhulpgroep moet. En te dik zijn, dat vinden de meeste mensen nog altijd een fysiek probleem, en geen psychologisch."

Ook al zijn jongemannen zich blijkens een recente gezondheidsenquête beter bewust van hun lichaamsgewicht, in hun eetgedrag merk je daar weinig van. "Het vetst van alle Belgen eten de 25- tot 34-jarigen", zegt Stefaan Demarest. "Zij letten het minst op wat ze eten. Minder vet of meer vezels, daar lappen ze hun laars aan. De jonge mannen nog veel meer dan de jonge vrouwen. Van 24 tot 35, dat is de actieve leeftijd. Je werkt hard en eet onregelmatig. Het is de leeftijd waarop je je het nog kunt veroorloven om elke dag naar de frituur te gaan, zonder daar direct de gevolgen van te ondervinden. Ze krijgen wel een buikje van al dat ongezonde eten, maar ach, dat hebben zoveel mannen. Ze vinden zichzelf niet echt dik. En met de problemen die horen bij dik zijn, zoals hijgen als je de trap oploopt, worden ze nog niet geconfronteerd. Ze eten bij de gratie van het uitsteleffect. Wie te veel eet, die ziet de echte gevolgen pas vijftien jaar later."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234