Zaterdag 28/01/2023

Blik op BelgiëAntwerpen

Slachtoffers van mensenhandel op Antwerpse bouwwerf wachten nog steeds op hulp: ‘Als ik dit wist, was ik nooit naar België gekomen’

Deze groep Turkse arbeiders wacht nog steeds op hulp. Beeld Samira Atillah
Deze groep Turkse arbeiders wacht nog steeds op hulp.Beeld Samira Atillah

Maanden nadat bekend raakte dat er honderden slachtoffers van mensenhandel werkten voor chemiereus Borealis op een werf in de Antwerpse haven, wacht een groep Turkse arbeiders nog steeds op hulp. ‘We hebben niets.’

Samira Atillah

Antwerpen, op een boogscheut van het Sint-Jansplein. Aan een grijs rijhuis word ik opgewacht door een drietal mannen. Hoewel ze geen Nederlands, Frans of Engels spreken – enkel Turks – merk ik dat ze zich zorgen maken. “Kom maar naar binnen”, wuift iemand naar me.

In het kleine appartement tel ik veertien andere mannen. Allen werkten ze tot in juli voor chemiebedrijf ­Borealis in de Antwerpse haven. Allen werden ze betrapt en zijn ze slachtoffer van mensenhandel.

Een verantwoordelijke daarvoor aanwijzen is lastig vanwege het kluwen aan ondernemingen waarvoor ze werkten. Hoewel de Turkse groep die ik ontmoette al half augustus door het arbeidsauditoraat erkend werd als slachtoffer, heeft het centrum tegen mensenhandel Payoke voor hen nooit de procedure opgestart en hebben ze nooit opvang gehad of een ‘oranje kaart’ gekregen waarmee ze vrij aan de slag kunnen bij werkgevers.

Volgens hun advocaat Jan Buelens is het grootste probleem het gebrek aan opvang voor slachtoffers van mensenhandel. “In Antwerpen kan enkel Payoke deze mensen aan een oranje kaart helpen. Maar de organisatie zit al over hun opvanglimiet. Daarom worden deze arbeiders nu niet geholpen.’”

Medicijnen

“Payoke zorgde ervoor dat een deel van de arbeiders, zo’n 55 mensen van Filipijnse en Bengalese afkomst, werd opgevangen in een ­hotel”, zegt Buelens. “De 119 andere ­Turken en Bengalezen zouden later hulp krijgen, maar die hulp is er nog steeds niet.” De arbeiders zelf zijn niet te spreken over de gang van zaken.

“Hoe het begon? We werden benaderd door de firma Anki Technology in Istanbul. Ze beloofden ons een nettoloon van 2.800 euro en fatsoenlijke huisvesting in België”,­ ­vertelt Huseyin, een van de Turkse ­arbeiders.

Maar volgens de mannen ging het al mis op de luchthaven in Turkije. “Een medewerker van Anki Tech liet ons allemaal nog snel iets handtekenen vlak voor we opstegen. Achteraf bleek dat ze die handtekening hebben gekopieerd op een contract met minder loon, maar dat contract hebben we nooit gezien”, aldus Huseyin.

Toen de arbeiders, bijna allemaal pijpfitters en lassers, in België werkten op de werf liep het ook verkeerd. “We werkten minstens negen uur per dag, en niet de beloofde acht uur. Ook bij regenweer, hoewel iedereen weet dat dat gevaarlijk is voor lassers. Ons paspoort werd maandenlang ingehouden, zodat we niet weg konden”, zegt Huseyin. Bayram vult aan: “Als iemand ziek werd, zeiden ze dat we moesten doorwerken. Dan bracht iemand medicijnen naar de werf.”

In stilte

De groep zou twee jaar mogen werken op de werf, maar toen barstte de bom. “Ze wilden ons in een hotel stoppen om in stilte terug te keren naar Turkije, maar daarmee gingen we niet akkoord”, zegt Nihat. In augustus diende de groep klacht in tegen de firma.

“De overheid helpt ons niet. We willen hulp, ook psychologische”, vervolgt Nihat. Een andere man heeft de tranen in de ogen. “Ik schaam me dat we geen geld kunnen verdienen. We voelen ons gebruikt.” De andere arbeiders knikken instemmend.

In september liet Vlaams minister van Werk Jo Brouns (cd&v) optekenen dat Vlaanderen de betrokkenen niet aan hun lot overlaat en de VDAB ingeschakeld wordt om slachtoffers van zulke wanpraktijken bij te staan. Maar de klok tikt, want in december moeten deze mannen het land verlaten.

De arbeiders zijn bovendien slachtoffers van huisjesmelkerij. In het ene pand regent het binnen, in een ander pand is er geen verwarming. De mannen hebben geen eten en leven met te veel in een veel te kleine woning. “We wachten nog steeds op leefloon. We hebben niets, we leven van de gulheid van vrijwilligers.” Die vrijwilligers zijn vooral PVDA-leden, die op stadsniveau de problematiek aanklagen.

“Als ik wist wat ons te wachten stond, zou ik nooit naar hier zijn gekomen. Dit is België, niet Hongarije of zo”, vertrouwt Nihat me nog toe.

We probeerden Anki Technology tevergeefs meermaals te contacteren voor wederwoord.

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234