Vrijdag 23/04/2021

Slachtkippen ontploffen ei zo na

genetica

de groeipijnen van miljoenen vleeskippen

'Stel je een zesjarig kind voor dat meer dan 130 kilo weegt. Het merendeel van de slachtkippen die we eten leefde in die toestand.' Dat zegt een Britse wetenschapper in de krant The Independent. Ook hier worden jaarlijks miljoenen kuikens in recordtempo gekweekt tot kippen die uit hun voegen barsten. Dierenorganisaties spreken er schande over omdat de kippen onder hun lichaamsgewicht lijden, wetenschappers en mensen uit de industrie zelf nuanceren dat verhaal.

Brussel / Eigen berichtgeving

Barbara Debusschere

'Als je een commerciële kip een half uurtje kookt, dan ontploft ze. Ze valt uiteen in een soort hutsepot", zegt professor Goddeeris van het departement dierproductie van de KU Leuven. Dat komt omdat de spiervezels van die kippen opgezwollen zijn maar allesbehalve sterk en taai, in tegenstelling tot de spiervezels van een loopkip. Ook tijdens hun korte leven staan vleeskippen op ontploffen en worden ze speciaal gekweekt om op te zwellen. Gemiddeld dijt een kuiken dat bestemd is voor de vleesindustrie nu in zes weken tijd uit tot een dier van 2 kilo. Dat is het dubbele gewicht van een slachtklare vleeskip van vijf jaar geleden en een kip die gewoon in de natuur opgroeit, is pas na vier à vijf maanden volwassen en weegt dan minder dan een kilo.

Het spectaculair snelle groei- en verdikkingsproces van de huidige vleeskip is mogelijk door uitgekiende genetische selectie. De ouderdieren worden uitgekozen volgens criteria zoals snelle groei en een grote vleesontwikkeling. Daarnaast zorgen de kippenkwekers ervoor dat hun kuikens erg uitgebalanceerde voeding krijgen en dat alle stress vermeden wordt.

In ons land worden jaarlijks ongeveer 300 miljoen kippen op die manier klaargestoomd voor de vleesmarkt. Omdat kip op dit moment zo ongeveer het goedkoopste vlees is, lijkt een rem op de steeds snellere kweek niet in zicht. "Die beesten zijn nu al genetische mirakels. Ik kan bijna niet geloven dat we nu het maximum nog niet bereikt hebben", zegt Goddeeris.

Maar alles kan, zeker op het gebied van de genetica. "Dit proces van steeds sneller dik worden zal pas ophouden als er geen genetische variaties meer mogelijk zijn. Dat is nu echter helemaal nog niet het geval", zegt expert in de dierproductie professor Eddy Decuypere (KUL). Volgens een voorspellingen uit 1996 zouden de kippen tegen 2006 maar liefst 2,5 kilo wegen in zes weken.

De wetten van vraag en aanbod wijzen in de richting van nog dikkere kuikens op nog jongere leeftijd. Goddeeris: "Leg in de winkel een zachte dikke commerciële kip voor 100 frank naast een taaiere dunnere loopkip voor 200 frank en iedereen gaat voor de goedkope. Ook al omdat niemand nog weet hoe een echte kip smaakt, is de biokip geen concurrentie."

Dat het er dus naar uitziet dat we kippen zullen blijven eten die voor hun dood net niet uiteenknappen, noemen dierenorganisaties schandalig. Gaia verwijst naar een rapport van het Wetenschappelijk Veterinair Comité voor de Gezondheid en het Welzijn van Dieren van de Europese Commissie. Het rapport werd in maart 2000 gepubliceerd en toont aan dat de vleeskippen met ernstige gezondheids- en welzijnsproblemen af te rekenen hebben.

Problemen met ontstoken heupen en andere gewrichten komen het meest voor. Ook pijnlijke poten, verlamming en hartproblemen treffen slachtkippen. Volgens een Deense studie heeft 30 procent van de slachtkippen te kampen met poten die constant pijn doen omdat ze het lichaamsgewicht niet kunnen dragen en wereldwijd klopt het hart van de kippen veel te snel, wat ook voor een opeenstapeling van water in de buikholte en dus voor nog meer ongemak zorgt. Ook het 'plotseling-dood-syndroom' komt voor, waarbij het hart het dus plots begeeft.

Een ander probleem dat in het rapport aangehaald wordt is dat van de ondervoeding bij de kweekdieren. "Klopt", zegt Dirk Lips, medewerker van het Centrum voor Agrarische Bio- en Milieu-ethiek van de KUL. "Een van de neveneffecten van het kweken op vleesproductie is dat de vruchtbaarheid daalt. Omdat de broedkippen, de moeders van de vleeskuikens, natuurlijk ook goed in het vlees zitten door die genetische selectie moeten zij zowat hun hele leven uitgehongerd worden", aldus Lips. Terwijl de kuikens zich te pletter eten, krijgen de legkippen onvoldoende voedsel en dat leidt tot constante stress en frustratie.

Kippenkwekers zelf zeggen vaak dat het lage welzijnsniveau van de slachtkippen het simpele gevolg is van de wil van de consument. Lips: "Bovendien moet je dat lage welzijnsniveau wat nuanceren. In dit soort discussies wordt het objectief wetenschappelijk erg vaak dooreengehaspeld met persoonlijke waarden."

Lips wijst er wel op dat zeker de laatste levensweken van de slachtkippen zeker pijnlijk zijn omdat ze dan echt op springen staan en omdat niet erg zachtaardig met hen omgesprongen wordt bij het transport. Bovendien zijn andere experts het erover eens dat kwekers niet verder mogen gaan dan het huidige foktempo. "Als dat wel gebeurt, zullen de gevolgen niet meer acceptabel zijn", zegt Decuypere.

Er zijn wel kwekers die inspanningen doen om het welzijn van de kippen te verbeteren, maar ze kunnen niet om de druk van de distributieketens heen. De keuze is dus aan die ketens en ook aan de consument. Zullen kwekers moeten blijven zeggen dat het goed is als er af en toe een te dik kuiken dood valt omdat dat bewijst dat ze tot het uiterste gaan, of stellen we ons in de toekomst tevreden met wat taaier vlees? Bij Gaia zijn ze in ieder geval al een beetje optimistisch omdat Delhaize erg geïnteresseerd is in biologisch kippen kweken.

Terwijl de kuikens zich te pletter eten, krijgen de legkippen onvoldoende voedsel

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234