Woensdag 12/08/2020

Slaap is de nieuwe seks

Vroeger was de regel geen seks voor het huwelijk, nu is de regel geen seks meer na het huwelijk. In het eerste jaar na het huwelijk daalt de seks met de helft, na twintig jaar is het nog eens de helft minder. Twintig procent van de getrouwde koppels heeft minder dan tien keer seks per jaar. Of helemaal geen seks meer. Leidt een huwelijk onvermijdelijk tot een seksuele winterslaap? 'Als ik dit geweten had, was ik nooit getrouwd', klaagt Stephen op de website askmen.com. Hij is niet de enige. Het nieuwe boek The Sex-Starved Marriage werd onmiddellijk een bestseller in Amerika.

Brussel

Eigen berichtgeving

Katrijn Serneels

Love and marriage, they go together like a horse and carriage, zingt Frank Sinatra. Over sex and marriage zwijgt hij wijselijk. Elise Bourque, seksuologe aan de universiteit van Québec, gaat in haar studie Le maintien du désir sexuel dans une relation de couple long terme op zoek naar waarom seks en het huwelijk als water en vuur zijn. De cijfers die ze verzamelt heeft, liegen er niet om. 37 procent van alle seksuele problemen in het huwelijk komt voort uit een gebrek aan verlangen. En het gebeurt zelfs in de gelukkigste relaties. Bij koppels die zichzelf omschrijven als gelukkig in hun huwelijk, zegt 9 procent van de mannen en 16 procent van de vrouwen na vijf jaar huwelijk dat ze minder seksuele interesse hebben voor hun partner. Na 10 tot 19 jaar huwelijk heeft 14 procent van de mannen minder zin, bij de vrouwen loopt dat op tot 43 procent.

Waarom sterft het verlangen? Volgens antropologe Helen Fisher, auteur van de Anatomy of Love, is minder seks zo onvermijdelijk als grijs haar. Het hoort gewoon bij de stadia van een relatie. "Relaties bestaan uit drie fases: lust, verliefdheid en liefde", zegt Fisher. "Elke fase gaat gepaard met andere chemische reacties in het lichaam en de geest. In de eerste fase, die van de lust, stijgt het niveau van oxytocine en vasopressine. Dat zorgt ervoor dat je heel veel lustgevoelens ervaart, en ook een sterk gevoel van verbondenheid na de seks. Het volgende stadium, verliefdheid, duurt anderhalf jaar tot drie jaar. Tijdens die periode komt dopamine vrij in ons brein, wat een natural high creëert. Dopamine zorgt voor gevoelens van opwinding en vervoering. Maar door het lage niveau van serotonine in deze fase ben je ook vatbaarder voor angstige en obsessieve gedachten. De ene minuut ben je gelukkig, een minuut later ben je wanhopig. Het is niet verwonderlijk dat verliefde mensen zich soms zo verward voelen." In de derde fase van een relatie, de liefde, verdwijnt het opwindende gevoel van verliefdheid, maar komt er een gevoel van warmte en veiligheid in de plaats. Dit is de hechtingsfase, die ervoor zorgt dat je bij je partner wilt blijven. Dat er minder seks is in deze fase is een gevolg van veranderde chemie." Veel mensen denken dat niet meer verliefd zijn op elkaar het einde van de liefde betekent, maar dat klopt dus niet. Het seksuele verlangen toch proberen levend te houden kan door niet te vlug samen te gaan wonen, maar eigenlijk is het een gevecht tegen de natuur. En er is nog slechter nieuws. Niet iedereen hoeft wachten tot de liefdesfase komt om geen zin meer te hebben. Soms is het probleem al duidelijk vanaf de eerste dag, en ligt de oorzaak bij een libidoverschil tussen de partners. Het gebrek aan seks binnen een later huwelijk komt gewoon voort aan de slecht op elkaar afgestemde behoeften van de partners. En het is niet zo dat mannen altijd het grootste libido hebben. Het kan ook omgekeerd, zo blijkt uit de volgende getuigenissen in de Sex-Starved Marriage, het nieuwe boek van huwelijkstherapeute Michele Weiner-Davis. "Ik ben al 26 jaar getrouwd met mijn man, en in al die jaren heb ik altijd meer zin gehad in seks dan hij. De laatste vijf jaar is ons seksleven onbestaande." "Het is een mythe dat mannen altijd meer seks willen dan vrouwen. Er zijn veel, heel veel vrouwen die doodgraag een man zouden hebben die wil vrijen, hen wil aanraken, of gewoon wil kussen." "Omdat niemand praat over mannen die geen seks willen, heb ik me de laatste 28 jaar afgevraagd wat er is mis is met mij."

Of nog: "Het gebrek aan seks gaat veel dieper dan het missen van fysieke aandacht. Het gaat recht naar het hart van een vrouw. In een normaal huwelijk kun je over alles ruzie maken, en dan vrijen zodat de slechte gevoelens verdwijnen, als een soort vergevingsritueel. Maar als je niet kunt vrijen, blijft er allen bitterheid, afkeer en wanhoop over die zich opstapelen. Ik heb een man, die een toffe kerel, een fantastische vader en een goede kostwinner is, maar ik heb geen minnaar. Ik word boos als ik denk aan al die verspilde jaren, jaren waarin we onze liefde hadden kunnen delen. In plaats daarvan vroeg ik me wanhopig af waarom we geen seks hadden. Want het gaat zoveel verder dan seks. Het is je gewild voelen, sexy, het is weten dat de man met wie je de rest van je leven wil samenblijven naar je verlangt."

In de meeste koppels loopt het niet mis door het verschil in libido, maar is de geboorte van het eerste kind een breekpunt. Door de zwangerschap wijzigt de hormonale huishouding van een vrouw. De zorg voor de baby is niet alleen zeer vermoeiend, maar vraagt veel van haar aandacht, die daarvoor alleen naar de man ging. Ook andere ingrijpende veranderingen kunnen een invloed hebben op het seksleven. De dood van een van de ouders, een miskraam, verandering van werk. De invloed van deze gebeurtenissen is meestal tijdelijk, maar het koppel kan ook in een negatieve seksuele spiraal terechtkomen.

Soms is de oorzaak van de seksuele desinteresse niet extern, maar intern. Er schort iets aan de relatie zelf. In een relatie waar een van de partners dominant is, kan de zwakkere partner geen zin in seks gebruiken om een stuk van de controle over de relatie terug te winnen. De zwakkere partner bepaalt wanneer, hoe en hoe vaak er gevreeën wordt. Ook een gebrek aan intimiteit en liefde in de relatie kan de oorzaak voor een stervend seksleven zijn. "De interactie tussen twee mensen bestaat voor 90 procent uit liefde, plezier en interesse voor mekaar en voor 10 procent uit seksueel verlangen", zegt de Canadese seksuologe Elise Bourque. "Het gevoel van liefde gaat vaak het verlangen vooraf." Maar er moet ook een zekere afstand en een verschil tussen de partners blijven bestaan. "Het hebben van een eigen identiteit en een positief gevoel van zelfwaarde is nodig voor een goed seksleven. Wie alles samen doet, zal niks meer tegen elkaar te zeggen hebben. Ze hebben het gevoel dat ze samenvallen met de partner en verliezen zichzelf. Daarom is het nodig om een zekere afstand te houden, zowel uiterlijk (door aparte activiteiten te doen of een eigen plekje in huis te hebben), maar ook innerlijk (alles vertellen over alles wat je doet, is niet altijd even interessant, het neemt de verrassing en het mysterie weg)."

Er bestaat ook zoiets als verveling binnen het huwelijk. "Maar soms ligt de oorzaak van het gebrek aan interesse in seks en in het leven niet bij de partner, maar bij zichzelf. De partner is de zondebok." Het beste recept tegen verveling is, jawel, seks: "Zonder de seksuele ervaring, die ons innerlijk opwekt en verlicht, voelen we ons minder mooi, minder levendig, alsof we niet volledig zijn. Verlangen naar seks betekent ook interesse hebben in het leven", besluit Bourque.

Bronnen: Le maintien du désir sexuel dans une relation de couple long terme door Elyse Bourque, The Anatomy of Love door Helen Fisher, The Sex-Starved Marriage door Michele Weiner-Davis.

'Mijn man is een toffe kerel en een fantastische vader, maar hij heeft geen zin in seks'

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234