Zaterdag 03/12/2022

AchtergrondSint-Truiden

Sint-Truiden ademt al decennia een politiek van cliëntelisme: ‘Parkeerboete? Jef regelde dat wel’

Sint-Truiden vanop de abdijtoren, 17 september 2022 Beeld Tim Dirven
Sint-Truiden vanop de abdijtoren, 17 september 2022Beeld Tim Dirven

De coalitie in Sint-Truiden staat op springen, nadat vrijdag burgemeester Veerle Heeren (cd&v) opstapte na het schandaal te veel. De stad ademt al decennia een politiek van cliëntelisme en handjeklap.

Bruno Struys

“Eerst voelde ik me Belg, maar dat ging niet meer, dan maar een Limburger tot dat niet meer ging en nu noemde ik me Truienaar, maar zelfs dat pakken ze me af.” Truienaar Paul Derwael wijst vanop een caféterras met een beschuldigende vinger naar het stadhuis. “Ze zouden politici voor een ambt beter eerst aan een psychiatrisch onderzoek onderwerpen.”

Om maar te zeggen dat het vertrouwen in de politiek in Sint-Truiden op een dieptepunt zit. Onder de dreigende wolken boven de Grote Markt, met in het midden het stadhuis, gaat het op de caféterrassen over niets anders. Vrijdag stapte Veerle Heeren (CD&V) op als burgemeester, nog maar net terug na haar schorsing.

Heeren was een half jaar geschorst nadat bleek dat ze zichzelf en familieleden en kennissen voorrang had gegeven voor een coronavaccin, toen enkel 85-plussers recht hadden op een prikje.

Dat nieuws kwam toen naar buiten via Trudocs, een lokale website. Deze zomer kreeg Trudocs beelden binnen van politie-agenten die een zichzelf bevredigende, trans persoon hadden gefilmd. Er kwam een verslag van het Comité P over het Truiense korps, maar vorige week zei burgemeester Heeren in de Truiense politieraad dat ze dat verslag niet mocht delen. Dat bleek niet te kloppen. En dan moest het grootste schandaal nog komen.

Lees ook

Veerle Heeren is geen burgemeester meer van Sint-Truiden. Hoe kan het dat ze dat nog wás?

Oud-burgemeester en partijgenoot Jef Cleeren had in de laatste jaren van zijn leven een ‘lening’ van 65.000 euro gekregen. Cleeren zat in 2017 in slechte financiële papieren na het overlijden van zijn zoon, die gokschulden naliet. Schuldeisers wilden beslag leggen op Cleerens huis.

Die zogezegde lening blijkt nooit besproken op de gemeenteraad. Strikt gesproken was het geen lening maar een voorafbetaling op zijn pensioen. Bij Jef Cleerens overlijden op kerstnacht van 2021 stond nog een schuld open van 39.000 euro, die de stad bij de notaris wilde invorderen. En dat zinde de weduwe niet, die haar verhaal deed tegen wie het horen wou.

Het stadsbestuur beweert niet te weten van die constructie. De financieel directeur heeft de bevoegdheid om zoiets eigenhandig af te sluiten, met toestemming van de algemeen directeur. Maar voor Heeren is dit het schandaal te veel.

Bovendien vragen Truienaars zich af of iedereen zo gemakkelijk zo’n voorafbetaling voor zo’n bedrag zou krijgen. En het is amper in te beelden dat de top van de lokale cd&v er niet van wist. Volgens bronnen van het Belang van Limburg was Cleeren in de periode voor de deal namelijk een lastigaard in de gemeenteraad.

Jef wàs Sint-Truiden

De coalitie van Heeren had maar één zetel overschot en Cleeren dreigde er regelmatig mee om met de oppositie mee te stemmen. Na de deal veranderde dat plots, aldus het Belang. De draagwijdte hiervan is enkel duidelijk voor wie het belang van Jef Cleeren in deze stad bevat. Dat overstijgt de 18 jaar waarin hij burgemeester was.

Vraag het eender welke inwoner, Jef wàs Sint-Truiden. Hij domineerde de stad, en domineerde de sport. Ooit nog hulptrainer van Raymond Goethals bij STVV bleef Jef Cleeren zijn hele leven alomtegenwoordig op Staaien, blinkend op de jaarlijkse ploegfoto.

Qua voorkeursstemmen moest Cleeren in de provincie Limburg enkel Stevaert voor zich dulden. Op vakantie ging Jef niet, hij was altijd in zijn stad, in café’s en ijssalons met namen als Vicca, Venise en Verdi.

“Kreeg je een boete omdat je ergens driedubbel geparkeerd stond, dan moest je maar naar Jef gaan”, zegt de 60-jarige Jo Fabré op het terras van de Verdi. “Die regelde het wel.”

De vrouwen naast hem op het terras beamen. “Toen ik trouwde, zeiden ze me dat ik voor een job bij de stad maar eens moest passeren bij Jef”, lacht een van hen. Sint-Truiden praat al decennia over familieleden van Jef Cleeren die tewerkgesteld waren op de stadsdiensten. Zijn zoon Trudo, genoemd naar de patroonheilige van de stad, leidde de sportdienst.

Jo Fabré op het terras van Verdi, met achter hem de belforttoren van het stadhuis en de Onze-Lieve-Vrouwe-kerk  Beeld Tim Dirven
Jo Fabré op het terras van Verdi, met achter hem de belforttoren van het stadhuis en de Onze-Lieve-Vrouwe-kerkBeeld Tim Dirven

Jef Cleeren was de keizer van het dienstbetoon. Dat gaf een politiek dicht bij de burger, maar ook een sfeer van handjeklap.

“Sint-Truiden was op dat vlak heel lang een anachronisme, met een politisering van de administratie en cliëntelisme”, zegt politicoloog op rust Johan Ackaert (UHasselt). De schandalen rond Veerle Heeren zijn dus verbonden met de echte erfenis van Jef Cleeren, maar ook met zijn politieke nalatenschap.

Maar hoewel vriend en vijand de verfraaiing van de binnenstad toeschrijft aan Veerle Heeren, valt over haar niet hetzelfde enthousiasme als over Cleeren op te tekenen. Tijdens de verkiezingen reed Cleeren traditiegetrouw door de stad in zijn auto met luidsprekers op gemonteerd en in zijn koffer drank en appels om mee te trakteren. Ook toen al leefde het cliché dat alle politici zakkenvullers zijn, maar dan haalde Jef zijn loonfiche boven.

“Hij was een volksfiguur”, zegt Jo Fabré, nippend van zijn glaasje cava.

Dit weekend kwam de coalitie van Open VLD, CD&V en N-VA samen om een opvolger aan te duiden. Tijdens Heerens schorsing verving Ingrid Kempeneers haar, maar zij was schepen van financiën toen de deal met Cleeren werd gesloten. De coalitiepartners denken bovendien dat het niet aan CD&V is om het vertrouwen van de burger weer te winnen voor de verkiezingen van 2024.

N-VA zit evenmin in goede papieren, nu kopman Jelle Engelbosch zelf het voorwerp is van een audit voor een stuk grond dat hij al dan niet met voorkennis kocht als schepen van ruimtelijke ordening. Vooruit, de oppositiepartij van oud-burgemeester Ludwig Vandenhove, staat op vinkenslag.

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234