Zaterdag 24/07/2021

'Sinds het straatfeest zeggen we weer goeiedag tegen elkaar'

Huidig burgemeester Frank Beke (sp.a) zei ooit: 'De slag om Gent is de strijd om de negentiende-eeuwse gordel.' Wie de arbeiderswijken rond het stadscentrum op zijn hand krijgt, wint dus de verkiezingen. Dankzij de voortdurende aandacht van Beke voor de gordel kleurde die de laatste jaren nog voor een groot stuk rood. Welk effect de exit van Beke bijvoorbeeld in de volkswijk Brugse Poort zal teweegbrengen, is een open vraag.

Door Cathy Galle

Het is een drukte van jewelste in de Bevrijdingslaan. Auto's die staan aan te schuiven om toch maar op de stadsring te geraken, mensen die nog vlug wat boodschappen doen en moeders die hun kinderen naar school brengen. De laan slingert als centrale as door de Brugse Poortwijk, een buurt die zowat als typevoorbeeld voor de wijken uit de negentiende-eeuwse gordel geldt.

Alle negen wijken van de gordel zijn van oudsher socialistische bastions, maar het Vlaams Belang kreeg er de voorbije jaren almaar meer voet aan de grond. De wijken zijn altijd al het zorgenkindje van het stadsbestuur geweest en kampen met dezelfde problemen: slechte woonomstandigheden, een groot aantal migranten, samenlevingsproblemen en grote kansarmoede. Een ideale voedingsbodem dus voor extreem rechts.

De Brugse Poort is nog een van de buurten die tot nog toe vrij goed bestand bleek tegen de opmars van het VB. Ook burgemeester Beke schreef in zijn recent boek over Gent dat de Brugse Poort nog altijd een rood bastion is. Vraag is dus wat deze buurt zo anders maakt.

"De Brugse Poort is altijd al een buitenbeentje geweest binnen de negentiende-eeuwse gordel", stelt Peter De Wit, buurtwerker op de Brugse Poort. "Tuurlijk zijn hier een boel sociale problemen. Kijk gewoon eens rond, kleine smalle straatjes en vaak vervallen huisje zonder veel groen. Dat heeft natuurlijk met het ontstaan van de buurt te maken. Tijdens de industriële revolutie wilde men zoveel mogelijk arbeidershuisjes bouwen op een zo klein mogelijke oppervlakte. Maar de ruimtelijke ordening is hier nog altijd bepalend."

De jongste jaren werd geen enkele inspanning geweerd om de buurt meer zuurstof te geven. Het stadsbestuur startte de afgelopen legislatuur in de Brugse Poort een van de grootste stadsontwikkelingsprojecten ooit. Huizen gingen tegen de vlakte om meer ruimte te creëren. Er komt een centrale groene as, met daarlangs een aantal parken. In de rand daarvan kwamen er ook extra middelen voor de sociaal-culturele ondersteuning van de bewoners, die hun wijk toch wel ingrijpend zien veranderen.

Ook de bevolkingsmix in de wijk is drastisch veranderd, merkt de buurtwerker op. "Je hebt nog een grote groep oude Brugse Poorters, mensen die hier al hun hele leven wonen en die verhalen vertellen over bombardementen op de buurt tijdens de Tweede Wereldoorlog. In de jaren zestig en zeventig had je in de hele negentiende-eeuwse gordel een grote toestroom van Turken. Hier in de Brugse Poort is er ook een belangrijke groep Maghrebijnen. Sinds de jaren negentig kwamen de vluchtelingen en de sans-papiers, vooral uit Oost-Europa en Afrika. Maar de jongste tijd merken we ook een toestroom van jonge Vlaamse tweeverdienders, wat er toch op wijst dat de buurt ook voor hen troeven heeft."

Dat het beter gaat met de Brugse Poort dan pakweg tien jaar geleden, zal wellicht niemand ontkennen. Maar ook in andere wijken zijn zware inspanningen geleverd om de buurt op te waarderen, en toch scoort extreem rechts daar sterk. Waarom houdt de Brugse Poort dan wel stand? Buurtwerker Peter waagt zich aan een kleine verklaring. "Het valt mij vooral op dat er hier in de buurt veel verenigingen actief zijn. Zowel professionele als vrijwilligersorganisaties, zowel stedelijke initiatieven als private. Neem nu de Vieze Gasten, hun aanwezigheid in de buurt valt niet te onderschatten. Die slagen erin om veel volk van buiten de wijk naar hier te halen en zijn ook nog eens echt begaan met de wijk zelf. Zo'n parel in je wijk hebben, is een groot voordeel."

Naast de Vieze Gasten valt ook het grote aantal scholen in de buurt op. De meeste zijn echte concentratiescholen, eentje is zelfs volledig zwart. Aan de schoolpoort van 't Klimrek in de Reinaertstraat zijn vooral gekleurde kindjes en ouders te zien. Achttien verschillende nationaliteiten telt de school. Een autochtone oma brengt haar kleinzoontje naar de klas. "Onze Joris is zowat de enige Vlaming op de school en zelfs hij heeft een Filippijnse mama", lacht ze.

De scholen op de Brugse Poort werken ook voortdurend samen en houden ook contact met de vele verenigingen. Buurtwerker Peter: "We hebben vrij geregeld teamvergaderingen, waarbij vertegenwoordigers van alle verenigingen en scholen aanwezig zijn. Ook wij, stadsambtenaren, zitten daar bij. Samen proberen we de sociale cohesie in de buurt te vergroten."

En dat lijkt ook te lukken. In het buurtcentrum in het Kokerparkje genieten zo'n vijftig oorspronkelijke Brugse Poorters van een buurtmaaltijd. Een initiatief van een groepje bewoners. "We doen dat elke maand", zegt Mariette, een dame die al van kindsbeen af in de buurt woont. "De meesten hier zijn gepensioneerden die dreigen te vereenzamen. Door actief dingen te doen, blijven we bezig hé, madammeke."

Buurtwerker Peter eet ook mee en ziet dat het goed is. "Vroeger probeerden de buurtwerkers zoveel mogelijk mensen naar het buurtcentrum te krijgen. Er werd iets georganiseerd en de mensen kwamen naar hier. Tegenwoordig doen we het anders. We gaan meer de straat op en proberen de mensen zelf te stimuleren om actie te ondernemen. We werken dus veel kleinschaliger: een techniek die nog moet groeien, maar wel al haar vruchten begint af te werpen."

De voorbije maanden besloot een vijftal straten alvast een straatfeest te organiseren. In de Hamerstraat bijvoorbeeld, waar enkele pas ingetrokken jonge gezinnen aan de kar trokken, en erin slaagden om zowel de oude als de nieuwe, allochtone én autochtone, bewoners mee te krijgen. Mohammed was erbij, hij woont al enkele jaren in de buurt. Net als zijn buurman Georges (81) heeft hij goeie herinneringen aan het feest. "Bijna iedereen was er", zeggen beiden. "En sindsdien zegt iedereen hier goeiendag en is de sfeer ook veel gemoedelijker. Het zijn die kleine dingetjes die echt wel het verschil maken."

Buurtwerker Peter De Wit:

De recente toestroom van jonge Vlaamse tweeverdienders wijst erop dat de buurt ook voor hen troeven heeft

Een autochtone oma:

Onze Joris is zowat de enige Vlaming op de school en zelfs hij heeft een Filippijnse mama

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234