Woensdag 12/05/2021
null Beeld rv
Beeld rv

Gebeten hond

Sinds een paar dagen kijkt mijn vader, als ik hem aanspreek, recht door mij heen. Alsof ik van glas ben

Mark Coenen, adviseur en opleidingshoofd van de Hasseltse hogeschool PXL, gaat op de wandel met de week.

Dit is zijn laatste kamer.

Als je binnenkomt is er links een deur met daarachter een ruime bad­kamer, met inloopdouche. ‘Baden op dindsdagen’, staat er enigszins fout op een papiertje aan de muur. Hij slaapt in een ziekenhuisbed, dat met een kleurrijke deken is opgemaakt. Daarnaast een kastje met een houten beeldje van Franciscus van Assisi op, geflankeerd door een elektrisch theelichtje van anderhalve euro – echte kaarsen zijn te gevaarlijk. Een rekje met foto’s van de mensen uit zijn leven: familie, ouders, vrouwen, kinderen. Veel zwart-wit. Veel dood.

Een tafel, waaraan hij tot een week geleden zijn krant las. De grootste tv van zijn leven. Een comfortabele stoel en een kleerkast. Een rolstoel. Een ­rollator.

Het leven speelt zich na 89 jaar af op krap 20 vierkante meter.

Sinds een paar dagen kijkt hij, als ik hem aanspreek, recht door mij heen. Alsof ik van glas ben en de betekenis van mijn woorden ver achter mij ligt. Hij zoekt naar de zin van mijn zinnen.

Hij denkt in slow motion: de stilte tussen mijn vraag en zijn antwoord is lang en geladen. Zal ik het nog eens ­zeggen?

Als hij eindelijk dan toch reageert, is het dikwijls met een aarzelende ­glimlach. Meer niet.

De man met het kind in zijn ogen.

Hij slaapt veel, opgerold in foetushouding: hij oefent alvast voor de ­eeuwigheid.

Mijn vader zit sinds een paar weken in zo’n commercieel rusthuis waar Pano deze week schande over sprak. Ik vond het, eerlijk gezegd, een beetje een tendentieuze uitzending.

Veel emo en aanklacht, weinig bewijzen en cijfers. Tweehonderd uur opnames om aan te tonen dat het eten er niet goed is, mensen ongelukkig zijn en er te weinig personeel is. Wat ongetwijfeld zo is en die centra kosten een arm en een been, maar veel verder dan dat kwamen ze niet. Graag had ik geweten waar dat geld echt naartoe gaat. En hoeveel die baggeraars en biermarchanten verdienen aan onze oude dag.

Deze week kreeg mijn vader frieten. Blij als een kind. Dat had hij sinds zijn verblijf vanaf begin augustus in ­klinieken en revalidatiehuizen nog niet meegemaakt. In zijn heem is er weinig personeel, maar ze lopen het vuur uit hun sloffen. Leuke jonge types met neusringen en oorbellen, velen uit het buitenland. Portugal, Polen. Gebroken Nederlands, veel gebarentaal: mijn vader is toch zo goed als doof, dus dat hindert niet.

Voor de maaltijden komen de ­mensen aanschuifelen: de race der ­rollators, steevast gewonnen door een priester die hier ook zit. “Het zijn lieve mensen”, zegt de Surinaamse man die het eten opdient. “Maar ze zijn ­allemaal zo stil. U bent nieuw, hè?”

Je hoort alleen vorken en messen en gesmak.

Er is veel te doen, elke dag. Sjoelbakken, terrasjes. Een kwisje. Gezelligheid kent geen leeftijd.

Oud worden is miserie, waar je ook zit.

Frans Pointl beschreef in zijn boek De laatste kamer zijn ervaringen in een Hollands rusthuis.

‘Toen ik hier pas was ging ik naar de kapper. Ik vertelde de kapster hoe ik het precies wilde hebben. We knippen alle mannen hetzelfde, zei ze. Ik ben hier drie belangrijke zaken kwijtgeraakt: mijn status, mijn ijdelheid en soms voel ik me aangetast in mijn waardigheid. Wat ik overdag draag, interesseert me niet meer.’

Hij besluit: ‘Oud zijn is een chronische kwaal. Elke avond voor het slapen gaan hoop ik dat ik weg mag schuiven in de eeuwigheid. Een grafsteentekst heb ik al vastgelegd: Van mensen eindelijk verlost.’

Ik zeg dag tegen mijn vader en plak een scheve zoen op zijn voorhoofd. Dank u, zegt hij.

Het is niets, antwoord ik.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234