Maandag 22/07/2019

Interview

Siegfried Bracke: "Ik heb een inschattingsfout gemaakt"

Beeld Bob Van Mol

Één keer wil Kamervoorzitter Siegfried Bracke (N-VA) ingaan op de rel rond zijn vergoeding bij Telenet. Dat hij een inschattingsfout heeft gemaakt, dat wil hij nog wel toegeven, maar voor de rest staat hij recht in zijn schoenen. 

"Mocht ik geld vragen voor dit interview, ik zou er nogal aan verdienen. U kunt zich niet voorstellen hoeveel aanbiedingen van andere media ik heb moeten afslaan. Jullie hadden er flink voor mogen betalen." Met die hoogst ironische mededeling kwam parlementsvoorzitter Siegfried Bracke gisterenmiddag binnen in de somptueuze vertrekken van de Kamer. Lachend, niet aangeslagen.

Nochtans was hij dan al een hele nacht en een halve dag de geslagen hond van de Wetstraat. Nadat Bracke in Gent, waar N-VA in de oppositie zit, dagenlang had ingebeukt op de hoge vergoedingen van sp.a-schepen Tom Balthazar voor zijn mandaat bij Publipart, bleek dinsdag ineens dat hij zelf advies levert voor Telenet. Voor een riante vergoeding van 12.000 euro, terwijl hij al de best verdienende politicus van het land is.

De kritiek op die vergoeding zwol zo aan dat Bracke dinsdagavond op de Gentse gemeenteraad die adviesfunctie opgaf met de tweet: “Ik vertrek uit Telenet Adviesraad. Poenschepper? Ik niet.” Het bleek niet genoeg om de storm te temperen. "Zoals soms een Tournée Minérale deugd kan doen, is ook een Twitter-detox aan te raden. Ik ga me een paar dagen ver weg van de toog van Twitter houden. Soms is geheelonthouding de beste keuze.”

Waarom vertrekt u bij Telenet?

“Het beeld ontstond dat ik een graaier ben. Dat klopt niet, en dat zal ook nooit zo zijn. Geld is iets wat me nooit heeft bezig gehouden. Dus dacht ik: het is simpel om die negatieve perceptie te keren, ik stop met Telenet.

U zegt zelf altijd: wie opstapt, heeft boter op het hoofd. Geldt dat niet voor uzelf? 

“Dat is het verschil tussen gelijk hebben en gelijk halen. Ik vind nog altijd dat met mijn adviseursrol bij Telenet niets fouts was. Ik kan mezelf nog in de spiegel bekijken. Dat is toch de ultieme norm?”

Heeft u dan een inschattingsfout gemaakt?

“Dat is toch duidelijk? Daarom vertrek ik net. Zelf ben ik volkomen in het reine met mijn rol bij Telenet, maar ik ben niet alleen op de wereld. De vraag is of ik deze heisa überhaupt had kunnen inschatten op voorhand. Bij nader inzien had ik misschien vóór de gemeenteraad moeten tweeten. Maar ja, als je alles op voorhand weet, kun je met vijf euro de wereld rondreizen.”

Is dit uw eigen keuze of die van voorzitter Bart De Wever?

“Mijn eigen. Tijdens de gemeenteraad, zag ik de Telenet-kwestie ontploffen op de sociale media en de nieuwssites. Ik heb de voorzitter dan ge-sms't, met twee mogelijke versie van mijn tweet. Hij gaf zijn akkoord. Of hij me onder druk gezet heeft? Neen. Hij pushte me niet om die tweet te schrijven, maar hij hield me ook niet tegen. Zo werkt het niet tussen ons.

“Elke Sleurs, die naast me zit in de gemeenteraad, heeft de tweet nog gelezen voor hij werd verstuurd. Wie nog? Helemaal niemand. Zelfs mijn eigen vrouw niet.”

Nu zult u uw hele leven lang een poenpakker blijven.

“Kan zijn. Je kunt niet uitleggen dat de Kamervoorzitter verdient wat hij verdient (netto 16.000 euro per maand, TP/JVH). Dat is ont-zet-tend veel geld vergeleken met de gemiddelde lonen. Je kunt dan wel zeggen dat de Belgische Kamervoorzitter maar gemiddeld verdient in vergelijking met zijn Europese collega’s, maar dat zal de mensen worst wezen.

De Kamervoorzitter verdient net zoveel om niet te moeten bijklussen.

“Sorry, maar u vergist zich. Die beperking staat niet in de huidige wet. Vandaag de dag mag een Kamervoorzitter een privé-opdracht vervullen, dat is geen enkel probleem. Als het parlement daar over een jaar anders over denkt, kunt u wel gelijk krijgen.

U verschuilt zich achter ‘het systeem’. Vindt u dan niet dat de eerste burger van het land sowieso neutraal moet blijven?

"Een Kamervoorzitter moet op twee momenten neutraal zijn. Wanneer hij het parlement voorzit en wanneer hij het vertegenwoordigt. Voor de rest is voor een Kamervoorzitter alles toegestaan. Als ik straks de deur van mijn bureau uitstap, ben ik geen voorzitter meer. Als ik Gent binnenrijd, ben ik oppositieleider. Wanneer een combinatie van die twee functies niet meer zou mogen, dan zal ik met pijn in het hart moeten kiezen."

Opnieuw verschuilt u zich achter ‘de regels’. Hoe kon u voor zichzelf die post bij Telenet verantwoorden?

"Ik zal u zeggen: al was het onbetaald, dan had ik het nog gedaan. Gewoon, omdat ik dat ongemeen boeiend vind. In die adviesraad ontmoette ik allerlei interessante mensen waar ik fantastische discussies mee had (onder meer Yves Leterme (CD&V), Peter Van Velthoven (sp.a) en Patrick Dewael (Open Vld), TP/JVH).”

U was dus geen ordinair lobbyist van Telenet?

“Vanzelfsprekend niet. Integendeel, je zit daar om het bedrijf te wijzen op het algemeen belang. Toon me een commissie waar ik ben tussengekomen in het voordeel van Telenet. Dat is nooit, nooit gebeurd. Men gebruikt er gewoon je expertise en je gezond verstand. En betekent dit dat Telenet doet wat ik zeg? Nee. Betekent dit dat ik doe wat Telenet zegt? Ook nee.”

Dit stinkt toch naar ‘ons kent ons’.

“Natuurlijk zegt zo’n bedrijf wat het vindt. Maar dat doet iedere burger en elk ander bedrijf ook.”

Wat verdient u in totaal?

“Geloof het of niet: ik zou het begot niet weten. Als Kamervoorzitter weet ik dat er 20 procent van mijn wedde is afgegaan. Voor de rest heb ik het bedrag pas na de eerste maand zien verschijnen. Men zal het niet meer geloven, maar ik ben echt niet met geld bezig. Ik weet het gewoonweg niet."

En voor Telenet?

“Ik moet u opnieuw bekennen dat ik het niet weet. Ik heb ook nog geen tijd gehad om het na te kijken. Maar ik denk dat de bedragen die circuleren juist zijn (een vergoeding van 12.000 euro bruto per jaar, TP/JVH).”

Begrijpt u dat zo’n opmerking wereldvreemd overkomt?  

"Ik heb heel mijn leven gezorgd dat ik genoeg had. Wat ik me wel zeer goed herinner, is dat ik bij mijn overstap van de journalistiek naar de politiek moest inleveren.  Plots moest ik toen weer een auto kopen, en ik had dat in geen jaren meer gedaan. Ik schrok me dood wat dat kostte. Ik was waarschijnlijk bij de beter betaalde lieden van de openbare omroep, wellicht was ik overbetaald, maar dat was nu eenmaal de situatie. Omdat ik meteen ondervoorzitter van de Kamer kon worden, had ik wel wat meer.

"Voor alle duidelijkheid: ik heb er niets op tegen wanneer iemand mijn belastingbrief wil uitpluizen. Maar als je zegt: die mens doet niets, die zit maar vier uur per week met zijn hamertje te kloppen in de Kamer op donderdagmiddag, dan moet ik je toch tegenspreken. Ik slaap nu minder dan toen ik parlementair was, en ik kom nog altijd uren tekort."

Heeft u nog andere mandaten?

“Een heleboel, maar niet in de privésector. Voor de volledigheid – want ik moet nu geweldig opletten – ik ben een onbezoldigde zaakvoerder in de BVBA van mijn vrouw. Want daarvoor moet je met z’n tweeën zijn. Vergeeft u het mijn vrouw dat ze voor mij gekozen heeft? 

"Kijk, van sommige partijen mag je de job van parlementair nooit nog combineren met een ander vak. Je mag geen slager zijn, of arts of advocaat. Een Kamervoorzitter mag nergens anders verkozen worden, laat staan ook mandaten uitoefenen. Andere partijen, zoals de mijne, vinden dat politici beter met hun twee voeten in de werkelijkheid staan."

Uw partijgenoot en Antwerps schepen Koen Kennis combineert veertig mandaten, met een nettoloon van 7.000 euro per maand.

“Maar hij zegt zelf: ik heb te veel mandaten. Moet ik daar dan nog iets aan toevoegen?”

Is uw geloofwaardigheid niet totaal besmeurd?

"Mijn hele leven al is mijn devies: een probleem dat ik niet heb, laat ik mij niet aanpraten. Ik kan alleen maar proberen die perceptie weg te werken door heel hard te werken."

Frustreert dat u dan niet?

"Het is de werkelijkheid. Een van de kunsten van het leven is zich aanpassen aan de werkelijkheid."

U bekijkt het filosofisch?

"Volgende week word ik 64. Het wordt stilaan tijd dat ik onthecht in het leven sta. Is dit verschrikkelijk voor mij? Ik loop al lang genoeg rond om te weten dat een mens veel verschrikkelijker zaken kunnen overkomen. Dus neen, mijn leven is niet ingestort. Ik heb altijd, als VRT-journalist en als politicus, mijn job in eer en geweten gedaan."

Hoe zou u zichzelf vandaag beoordelen als journalist?

“Dat kan ik niet meer. Ik kan anderen analyseren, media-advies geven, maar niet meer aan mezelf. Dat kan niemand. Zelfs de grootste kei in het vak niet.”

Ondertussen hebt u Tom Balthazar (sp.a) tot ontslag gedwongen.

“In heel mijn carrière heb ik nog nooit meegemaakt dat iemand opstapt omwille van de oppositie. Het ligt altijd aan de feiten zelf. Balthazar heeft deze beslissing zelf genomen. De oppositie kan hoogstens wat extra druk zetten.”

U heeft zijn betrokkenheid bij Publipart vergeleken met PS-wantoestanden.

“Publipart is een schimmige organisatie, met dubieuze beleggingen. Dat kan niemand ontkennen. Nu reageert sp.a dat Balthazar die beleggingen niet zelf deed. Dat is nogal logisch. Alsof Balthazar elke dag vanachter zijn laptop aan online bankieren zou doen voor Publipart. Ik denk niet dat het zo gaat. Maar als je het dan uitbesteedt, moet je daar controle op houden."

Wilt u nog steeds burgemeester van Gent worden?

"Als de partij mij dat vraagt, dan zal ik het doen. Maar uiteraard zal dit mee mijn kansen bepalen voor het lijsttrekkerschap, daar twijfel ik geen seconde aan." 

U blijft zich opwerpen als kandidaat-lijsttrekker? 

"Ja, al krijg ik krijg wel een vies gevoel wanneer politiek heel persoonlijk wordt. Zoals Gents burgemeester Termont me gisteren voor de voeten wierp dat ik geen mens ben omdat ik niet hetzelfde voel als Balthazar. Als je je verlaagt tot een discours waarin het gaat over Untermenschen, waar ben je dan mee bezig? 

"Socialisten voelen zich altijd moreel verheven boven de rest, zo zijn ze, maar zelfs dan is zo’n opmerking grotesk. (buigt zich voorover naar de microfoon) Neen, Daniël, ik voel nog altijd niet hetzelfde als Balthazar, en ik zal dat nooit doen. Ik begrijp dat de Gentse socialisten een immens probleem hebben, en dat ze het hebben proberen exporteren naar anderen, dat is een normale strategie, maar dat soort terminologie kan echt niet."

Heeft die uithaal niet alles te maken met uw eigen voormalige lidmaatschap van sp.a? Gisteren was de haat van de socialisten in de gemeenteraad haast voelbaar voor u.

"Je verleden mag zijn wat het is, je gaat toch een beetje treffelijk om met je politieke opponenten?"

Voelt u zich een slachtoffer?

"Neen. Maar wat ik niet doe, is iemand haten. Dat is, zoals ze in Gent zeggen, mijn genre niet."

U heeft uw eigen moment wel mooi verknald.

"Door dit momentum ligt N-VA niet in de touwen en heeft sp.a de verkiezingen niet gewonnen. Politiek is een soort lasagne waar je laagje per laagje, moment per moment, opbouwt tot aan de verkiezingen."

Het gaat niet enkel over sp.a. Het gaat ook over uw eigen partij. Daardoor maken uw tegenstanders gehakt van u.

"Nogmaals, ik ga naar waar de partij mij vraagt. Als ik naar plaats 34 moet, I’ll be there."

Een Mechelse coalitie, met N-VA, Open Vld en Groen, ziet u dat zitten?

"Daar speculeer ik niet over. Als het een beetje tegenslaat, zitten Vlaams Belang en PVDA zowaar op de wip, en wat gaan we dan doen? Ongetwijfeld zullen zij hier bij winnen. Dit voedt de antipolitiek."

Hoe komt het dat u wel de volle laag krijgt, en anderen – zoals mandatenkampioen Geert Versnick (Open Vld) – blijven ontsnappen?

"Ik beschimp geen anderen, zo doe ik niet aan politiek. Daarvoor ben ik veel te content met wat ik doe. Op de VRT had ik een collega die altijd keek naar wat er op mijn bord lag wanneer we samen aten, en er altijd van overtuigd was dat mijn keuze beter was. Dat werkte zo vreselijk op mijn zenuwen dat ik sindsdien nooit nog in iemand anders zijn teljoor kijk."

Beklaagt u zich op die momenten de overstap naar de politiek?

"Geen seconde. Herinner u 'de bocht van Bracke' (een veelbesproken interview uit 2013 waarin hij als eerste vertelde dat het sociaal-economische programma van N-VA moest voorgaan op het communautaire TP/JVH). “Toen was het nog heftiger, nog erger dan vandaag. Het intern probleem was toen veel groter. Wat ik toen allemaal in mijn mailbox kreeg. Tientallen, honderden mails. Als je dat vergelijkt met nu, valt het allemaal nog mee. Nu krijg ik steun. Van mensen die begrijpen dat ik een moeilijk moment hebben en die zeggen ‘komaan hé, vooruit met de geit’.”

Voelt u zich nog een communicatietovenaar na vandaag?

“Ik heb dat nooit over mezelf gedacht. Niemand is wie hij lijkt. Zelfs ik niet. Vaak heb je ook te maken met vooroordelen. Het is buitengewoon energieverslindend en bovendien nutteloos om die te bestrijden.”

U bent iemand ‘they love to hate’.

“Ja. Dat klopt. Bij de VRT was dat ook al zo. Of ik het erom doe? Dat is te straf, (met twinkeloogjes) maar laat ons zeggen dat ik ermee kan leven.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
© 2019 MEDIALAAN nv - alle rechten voorbehouden