Zaterdag 24/07/2021

Sicilië: 'Hulporganisaties betrokken bij mensensmokkel'

Zijn hulporganisaties op de Middellandse Zee betrokken bij mensensmokkel vanuit Libië? En laten zij zich zelfs financieren door smokkelaars? Justitie op Sicilië denkt van wel en heeft een onderzoek aangekondigd.

De openbaar aanklager van havenstad Catania beschuldigt de organisaties ervan doelbewust een 'humanitaire hulpbrug' te vormen.

De Italiaanse aanklager Carmelo Zuccaro suggereerde woensdag voor een parlementaire commissie in Rome dat smokkelaars reddingsschepen van onder meer Artsen Zonder Grenzen en Migrant Offshore Aid Station (MOAS) direct benaderen om bootvluchtelingen die zij op rubberen bootjes de internationale wateren vlak voor de Libische kust in varen. Hij wil weten waar de hulporganisaties hun reddingsacties mee financieren.

De hulporganisaties noemen de beschuldigingen 'complete onzin'. "Er is geen sprake van dat wij een telefoontje krijgen van smokkelaars dat er bootjes aankomen", zegt Ellen van der Velden, Libië-coördinator van Artsen Zonder Grenzen vanuit Tunesië.

Ook de Frans-Duitse vrijwilligersorganisatie SOS Méditerranée noemt de beschuldiging 'bespottelijk'. "Wij doen niets anders dan de militaire of commerciële schepen in de reddingszone: we volgen de internationale maritieme wet die voorschrijft dat mensen in nood moeten worden gered", aldus directeur Sophie Beau.

Politiek signaal

De Italiaanse aanklager Zuccaro baseert zijn beschuldiging op het feit dat steeds meer vluchtelingen uit zee zouden worden opgepikt zonder tussenkomst van het Italiaanse coördinatiecentrum van de kustwacht (MRCC). Normaliter verwijst het MRCC schepen die in de buurt liggen van de plek naar bootjes in nood nadat zij een noodsignaal hebben ontvangen. In praktijk spotten de reddingsschepen soms al bootjes voordat deze een noodsignaal hebben kunnen afgeven.

Ook in die gevallen wordt volgens Van der Velden van AZG direct contact opgenomen met het MRCC om toestemming te vragen hulp te bieden. Volgens de Italiaan Eugenio Cusumano, assistentprofessor internationale betrekkingen, moet het aangekondigde onderzoek vooral gezien worden als een politiek signaal. "Uit dit vooronderzoek zullen geen juridische consequenties volgen want er is geen grond voor de beschuldigingen. Het tekent wel het veranderende klimaat. Italië is gefrustreerd over het gebrek aan inzet van de EU om een structurele oplossing te vinden."

De reddingsschepen in de Middellandse Zee vormen al langer een punt van discussie. Volgens het Europese douaneagentschap Frontex maken smokkelaars 'onmiskenbaar' misbruik van de aanwezigheid van reddingsschepen. "We zien dat de bootjes van steeds slechtere kwaliteit zijn en steeds voller met net genoeg benzine en drinkwater de zee op worden gestuurd om de internationale wateren te bereiken waar de reddingszone is", aldus woordvoerster Izabella Cooper vanuit het hoofdkantoor in Polen. Frontex zegt alleen "de feiten vast te stellen" en daarmee niet te willen impliceren dat de aanwezigheid van reddingsschepen de migratiestroom aanwakkert.

Hulporganisaties zelf ontkennen die aanzuigende werking. Zij wijten de toename van overzeese migratie aan de chaos in Libië en het gebrek aan legale mogelijkheden voor vluchtelingen of arbeidsmigranten om Europa te bereiken.

Dit jaar zijn al ruim 19.000 mensen vanaf zee gered, terwijl de lente pas net op gang komt. Vrijdag zijn voor de kust van Libië mogelijk meer dan 200 migranten verdronken bij twee schipbreuken. Alleen al afgelopen week staken ruim 6.000 migranten over, waaronder veel migranten uit Bangladesh.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234