Woensdag 20/10/2021

ReportageWinkelen met reservatie

Shoppen op afspraak is voorlopig geen succes: ‘Onze zuurstof is afgesneden’

Op de Antwerpse Meir is het, ondanks het mooie lenteweer, niet bepaald over de koppen lopen. Wie wil winkelen, moet een tijdslot reserveren, dat kan vaak makkelijk en snel via een QR-code. Beeld Wouter Maeckelberghe
Op de Antwerpse Meir is het, ondanks het mooie lenteweer, niet bepaald over de koppen lopen. Wie wil winkelen, moet een tijdslot reserveren, dat kan vaak makkelijk en snel via een QR-code.Beeld Wouter Maeckelberghe

Zaterdag kon de verlaten Meir in Antwerpen nog afgewenteld worden op de late communicatie, maar maandag sloeg het winkelen op afspraak nog steeds tilt. ‘Ik heb nog geen vijf klanten zien binnenlopen in de INNO. Dat gaat niet blijven duren.’

“Wilt u anders een afspraak maken? Alles is nog vrij.” Bas Van Damme (30) van Oxford Outlet zegt het half om te lachen, half gemeend. In de vele slenterstraatjes rondom de Antwerpse Meir zien we wel vaker winkelpersoneel dat verveeld op de smartphone tokkelt, koffieklets houdt of voor de tigste keer een stapel kleren herschikt in een verder lege winkel. ‘Private shopping’ staat er eufemistisch op de ruit geplakt. “Maar alle fun is eraf”, zucht Van Damme. Het is 14 uur en hij heeft welgeteld één afspraak genoteerd.

Het is het verhaal dat we overal horen, van kleine boetiekjes tot grote ketens. Ze tonen papieren afsprakenlijsten waar je met een vergrootglas de namen op zoekt. De een drukt zich uit in omzet, en dan gaat het over 10 à 15 procent van een vergelijkbare dag in maart 2019. De ander drukt zich uit in kledingstukken, en zegt: “We hebben vandaag al één broek verkocht. Oh ja, en er is iemand voor een ruil gepasseerd.”

Maandag is traditioneel geen knaldag voor de retail, maar de zon is in ’t Stad en het is toch een beetje ‘vakantie’. Een steward, die al vier maanden de stroom mensen aan de ingang van de Meir monitort, laat net na de middag de cijfers op het schermpje zien: “Code rood betekent 6.000 mensen. We tellen er nu 450. Ik heb nog geen vijf klanten zien binnenlopen in de INNO. Dat gaat niet blijven duren.”

Primark dicht

Zaterdag waren de cijfers al dramatisch. In modewinkels lag de omzet gemiddeld 70 procent lager dan eenzelfde zaterdag in 2019, volgens Unizo. Handelsfederatie Comeos schatte het na een rondvraag op min 60 à 85 procent. In januari was het omzetverlies slechts 16 procent in de fashionbranche. De rekening van een middelgrote keten in een centrumstad: “Een normale zaterdag in maart is 16.000 euro omzet. De vorige weekends schommelde dat tussen de 7.000 en 8.000 euro, zaterdag haalden we een kleine 2.000 euro.”

‘Geen kat’ is overdreven, maar qua trafiek was het in de steden armoe troef. Op basis van verschillende monitoringsystemen schat Gent de opkomst 60 procent lager dan de voorbije weekends. En die trafiek lag volgens Google Mobility sowieso al 30 procent lager dan normaal. Voor Antwerpen stelt de steward: “Zaterdag hebben we 20.000 mensen geteld, op een goeie dag zijn dat er 90.000.” Dat de Primark niet open is, speelt volgens de steward een grote rol. Normaal zie je ze in pakjes lopen, klinkt het, de Nederlanders met hopen Primark-zakken om de arm. “Onze topattractie is weg.”

De federaties leken eerst nog te hopen dat het luwe weekend vooral aan de laattijdige communicatie lag. “Het is pas laat duidelijk geworden dat het in België volstaat om gewoon vooraf even te bellen om binnen te mogen”, zegt Filip Horemans (Unizo). In Nederland moet je vier uur op voorhand een tijdslot reserveren, hier kan je bij de meeste winkels een QR-code scannen en een minuut – of een kwartier – later wandel je binnen.

null Beeld Wouter Maeckelberghe
Beeld Wouter Maeckelberghe

“Eigenlijk zijn de regels zelfs soepeler dan vorig weekend”, zegt Lisa (32), assistent manager bij een retailketen. “Je maakt gewoon een afspraak aan de deur en dan mag je met twee shoppen.” Alleen: elke winkel heeft een eigen systeem. Soms staat de deur wagenwijd open, soms lijkt die hermetisch gesloten. Je kan reserveren via mail, sociale media, telefonisch of QR-gewijs een tijdslot vastleggen. De medewerkster aan de ingang van JD Sports: “Ik moet nog aan elke klant uitleggen dat een afspraak nodig is.”

“Ik denk dat het voor veel mensen gewoon te verwarrend is”, zegt Segolene Jacmin (34), eigenares van de boetiek Façon Jacmin. “Een broek is geen dringende zaak, dat kan wel even wachten. Of je koopt online. Zelf vind ik op afspraak werken ook een beetje ambetant. Zo formaliseer je een zorgeloos winkelbezoekje, het zorgt voor een rare sfeer.”

Faillissementen

Dat zeggen ook Ries (15) en Stig (16), twee hippe vogels. “Dan sta je voor een bijna lege winkel, maar moet je toch een kwartier wachten omdat je dan pas een tijdslot kunt reserveren. Of je hoort plots: het halfuurtje is nu voorbij.” Flaneren zit er niet in, lijkt het. Het is maar hoe je het bekijkt. “Het is zalig rustig, en de verkoopsters hebben tijd voor mij”, zegt de 75-jarige Paulette Riems.

De federaties hopen dat de cijfers wat stabiliseren. “Maar sommige spelers zullen zeker de rekenoefening maken: is het sop de kool wel waard? Winkels moeten vaak nog eens een extra personeelslid aan de ingang plaatsen”, zegt Hans Cardyn van Comeos. Uit een bevraging vorige week bleek dat een op de tien handelszaken in de ‘non-food’ een faillissement waarschijnlijk of zeer waarschijnlijk acht. Volgens Cardyn is het aannemelijk dat de huidige situatie voor een verdubbeling zorgt. Ook het NSZ vreest “een versnelling in het aantal faillissementen door de laatste maatregelen”.

“Het is al na 12 uur en er is net een eerste klant binnengesukkeld”, klinkt het terneergeslagen bij de eigenaar van vijf schoenenwinkels in verschillende centrumsteden. “Het was de voorbije maanden al mager, maar ik kon de facturen nog betalen. Nu zie ik mijn stevige buffer als sneeuw voor de zon smelten. In Nederland formuleerde iemand van de retail het als volgt: ‘Winkelen op afspraak is als ademen door een rietje.’ Daar kan ik me wel in vinden. Onze zuurstof is afgesneden.”

null Beeld Wouter Maeckelberghe
Beeld Wouter Maeckelberghe
Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234