Zondag 25/10/2020

Sexy at sixty

'Door mij zijn ze meer oudere vrouwen gaan gebruiken in campagnes. Dat is cool'

Susan Sarandon

Ze wordt binnenkort zestig jaar, ze tekende onlangs een nieuw modellencontract voor een beautymerk, ze heeft thuis drie tieners en haar echtgenoot/acteur Tim Robbins rondlopen, en er staan vier nieuwe films op haar programma. Het gaat goed met Susan Sarandon.

Door Meryl Gordon

Hun 16-jarige zoon Jack loopt heen en weer over het basketbalterrein van de privéschool, terwijl Sarandon en Robbins aan de zijlijn "Defense! Defense!" staan te schreeuwen. Susan draagt een versleten jeans, sneakers en zwart T-shirt. Ze is rechtstreeks uit LA overgevlogen, waar ze gedurende 24 uur kostuums moest passen voor de rol van evil queen in Disneys nieuwste prent Enchanted. Ze is duidelijk vermoeid. De sympathieke Robbins torent met zijn 1 meter 95 boven haar uit, en fluistert voortdurend dingen in haar oor. Tot de familie-aanmoedigingsclan behoort ook nog Susans 20-jarige dochter Eva Amurri, een universiteitsstudente en ontluikende actrice, gezegend met haar moeders mysterieuze glimlach.

Ondanks hun enthousiaste aanmoedigingen en luide kreten, verliest Jacks team voor de zoveelste keer. Onderweg naar buiten bespreekt Susan de 'situatie' met een collega-moeder. Op de trappen vraagt ze mijn mening: "Zou het team met een psychologisch probleem zitten, denk je? Zijn ze misschien hun wil om te winnen kwijt?" Even later haast ze zich naar haar zoon, een bezwete kloon van zijn vader, 1 meter 92 lang.

Later op de avond is ze van informele moeder in een glamoureuze filmster getransformeerd, op hoge hakken en gekleed in een zwart jurkje met diep uitgesneden decolleté. Als ze uit haar auto stapt, staan enkele tientallen fotografen haar op te wachten: "Susan! Susan!" Op haar programma staat vanavond de National Board of Review of Motion Picture Awards (NBR, filmawards die worden uitgereikt naar aanleiding van de Oscars). Susan zal er een prijs uitreiken voor Innocent Voices, een film over kindsoldaten in El Salvador.

Hoewel haar vingers meestal gesierd worden door kanjers van diamanten en gouden ringen - cadeautjes van echtgenoot Tim - draagt ze deze keer enkel een simpele gouden ring rond haar linkerduim. "Ik kocht het als cadeautje voor mezelf", zegt ze, en ze draagt hem bewust rond een minder comfortabele vinger "omdat ik er dan vaker aan herinnerd word". De ring trok haar aandacht door de inspirerende inscriptie "Een mens moet leven, niet enkel bestaan".

Susan wordt in de herfst zestig jaar en mag terugkijken op een welgevulde carrière. Ze draaide haar eerste grote filmrol (als hippiejongere) toen ze 22 jaar was, en drukte sindsdien een cinematografische stempel op elk volgend decennium, van de ingénue in The Rocky Horror Picture Show (1975) tot bekoorlijke dienster in Atlantic City (1980) en de fabuleuze sexy baseballgroupie in Bull Durham (1988). Later werd ze de vrijgevochten ziel in Thelma & Louise (1991), en de overtuigende non Helen in Dead Man Walking (1995), een rol waarvoor ze een Oscar kreeg.

Dit jaar doet ze mee in Romance & Cigarettes, een musical waarin ze een bedrogen vrouw speelt. In Doris and Bernard kruipt ze in de rol van de rijke en getormenteerde erfgename Doris Duke, die een bizarre relatie onderhoudt met haar homobutler (Ralph Fiennes). "Zó gemeen mogen zijn, dat was pure fun", zegt Sarandon over die rol.

De opmerkelijke rode draad doorheen haar carrière is het 'hip'-gehalte. "Ze heeft een zekere uitstraling waar mensen zich door aangetrokken voelen", zegt John Turturro, regisseur van Romance & Cigarettes, "en ze blijft een babe!" Bob Balaban, regisseur van Doris and Bernard, is het volledig met hem eens: "Ze lijkt mooier te worden met jaren. Ze is gezegend met innerlijke én uiterlijke schoonheid, maar ook met een zekere ongedwongenheid die goed pakt op het grote scherm."

Hij voegt eraan toe dat ze de verdiende reputatie heeft opgebouwd makkelijk in de omgang te zijn. "Ze is bereid tot alles en ze raakt zelden vermoeid." Balaban merkt ook op dat ze haar moedergevoel meebrengt naar de set. "Ze leek wel Ralphs babysitter", zegt hij lachend. "Ze nam hem dikwijls bij de arm, en zorgde goed voor hem. Soms legde ze haar hand op zijn gezicht, en zei ze "Veeg die norse blik eens weg." Hij veranderde in een verloren puppy als ze niet in de buurt was."

Volgens Susan ligt het geheim van haar carrière in haar flexibiliteit. Ze staat onbevooroordeeld tegenover alle rollen, ook bijrollen. "Het moeilijkste is geen karikatuur van jezelf te worden", zegt ze. "Ik ben toch enigszins trots dat ik in de huidige jongerencultuur een zekere seksualiteit heb behouden."

Acteren is niet de enige manier waarop Susan zichzelf uitvindt. Enkele jaren geleden startte ze een tweede carrière als sociaal activist. Ze gebruikte haar bekendheid om aandacht te vragen voor aids in Haïti, voor huishoudelijk geweld in de VS en voor kinderarbeid in Brazilië. "Susan is ongelooflijk gepassioneerd", zegt haar vriendin Kathy Engel, een dichteres die al meer dan twintig jaar samen met Sarandon politiek getinte activiteiten onderneemt. "We werden zelfs samen gearresteerd, bij een protest tegen politiebrutaliteiten in New York."

"Ze is zó principieel", beaamt zuster Helen Prejean, die een vriendschap opbouwde met Sarandon en Robbins na Dead Man Walking. "Ze bezocht Kenia, en ontmoette daar vrouwen die hele dagen niets anders deden dan over en weer naar de jungle water gaan halen. En onderweg werden ze dan aangevallen door rebellen. "Hoeveel zou het kosten om een waterput te bouwen", vroeg ze. Ze reisde terug naar New York, organiseerde een benefiet, en liet duizend waterputten bouwen. Ze doet die dingen niet om de media te paaien, maar gewoon omdat ze om die mensen geeft."

Susan is ook niet vies van politiek engagement, hoewel ze niet echt wild wordt van de huidige politieke opties in de VS. "Hillary Clinton is in mijn ogen een teleurstelling", zegt ze. "Ik heb haar ontmoet en ze lijkt een schrandere vrouw, maar ze is té voorzichtig, ze wil iedereen tevredenstellen en daardoor verliest ze een deel van haar progressieve volgelingen. Het stoorde me mateloos dat ze vóór de oorlog stemde. Het vergde moed om tegen te stemmen. Amerika heeft nood aan integere politici die tégen de publieke opinie durven ingaan. Omdat ze in iets geloven, niet omdat ze herkozen willen worden."

Al dat acteren en activisme combineert Susan moeiteloos met die andere job, die van mama. Naast haar acterende dochter Eva (uit een vorig huwelijk), en baseballfan Jack, hebben zij en Tim Robbins ook nog een 13-jarige zoon Miles, een opgewekte tiener die al enkele bijrolletjes speelde in haar films. Ik mocht hem mee gaan oppikken, en was getuige van typische familiale conversaties. Ze vroeg hem naar zijn huiswerk voor Spaans, en hij vertelde over zijn band - hij speelt gitaar - terwijl hij hun hond Penny knuffelde.

Susan heeft gemengde gevoelens bij haar sterrenstatus en de invloed daarvan op haar kinderen. "Toen ze tien of elf jaar waren, gingen ze elk door een fase waarin ze het haatten beroemde ouders te hebben. Ze wisten niet of hun vriendschappen écht waren. Misschien waren ze wel geliefd wegens hun filmsterren-ouders?" zegt ze. "Ok, it must suck", zei ik tegen hen. "Maar op een schaal van één tot tien, hoeveel punten geef je de voordelen? Binnen mogen in de kleedkamer van de Rangers (de ijshockeyclub van New York, nvdr.)? Acht punten. Als een poedel behandeld worden, achtervolgd, gefilmd en aangestaard worden? Min zes punten. Dan kom je nog altijd uit bij twee pluspunten.""

Susan is een praatvaar, eraan gewend ook anderen op hun gemak te stellen. Ze praat in lange, uitgesponnen paragrafen, de ene gedachtentrein na de andere. Een aantal dagen voor de basketbalmatch ontmoeten we elkaar om te lunchen bij Danal, één van haar favoriete funky eetplaatsjes in East Village. Als oudste van negen kinderen (vader was een zanger van een band en werd later een reclameman) is ze altijd gewend geweest het hoogste woord te voeren. Ze babbelt aan één stuk door. Ze heeft een expressief gelaat - geen Botox - haar megawattlach van het scherm trekt rimpeltjes in haar gezicht.

Al snel praat ze heel intimistisch. Susan vertelt leuke verhalen, geeft voluit advies over vanalles en nog wat en analyseert zonder zelfmedelijden haar eigen sterktes en zwaktes. Ze ontwijkt geen vragen. Ze vertelt hoe zij en Tim, met nood aan enige quality time weg van de kinderen, de week voordien incheckten in het trendy hotel Gansevoort. Enkel voor één nacht. "Het was mijn idee", zegt ze. Deed het niet een tikkeltje overspelachtig aan om in een hotel in te checken in de stad waar je woont? "Zonder bagage zeer zeker", zegt ze. "Enkel een tandenborstel en een nachtkleed?" Ze geeft me een van-welke-planeet-kom-jij-blik. "Enkel een tandenborstel."

Wie de explosieve seksuele chemie zag tussen deze twee acteurs in Bull Durham - ze ontmoetten elkaar op de set in 1987 - kan het verder zelf aanvullen. Tussen Sarandon en Robbins zit twaalf jaar verschil en het koppel heeft een compleet andere daginvulling. "Ik ben een ochtendmens", zegt ze. Ze staat op om halfzeven, maakt ontbijt voor de kinderen en doet ze naar school. Tim, een ijshockeyfan, is momenteel volop bezig met het opstarten van een bar, samen met een aantal leden van de New York Rangers. "Als Sean Penn in de stad is, is het voor hem telkens partytime." Wat ouderschap betreft, bestempelt ze zichzelf "als de alledaagse zeurder over de kleine dingen. Tim is traditioneler dan ik, in vele opzichten. Hij is meer iemand die denkt dat je stoer moet zijn."

Susan trouwde de eerste keer toen ze twintig was met Chris Sarandon, toen ze nog studeerde aan de universiteit. Na zeven jaar gingen ze uit elkaar en ontdekte ze "de voordelen van het leven met een jongere man". Haar levensgezel vóór Robbins was de Italiaanse regisseur Franco Amurri, ook twaalf jaar jonger dan zij. Die relatie was veel minder competitief dan haar vorige romances. "Op het moment dat je je eigen succes begint te minimaliseren om het ego van je partner niet te schaden, weet je dat het gedaan is."

Als Susan terugblikt op haar jongere leven, is ze zich ruimschoots bewust van haar vergissingen. Haar financiële débacle bijvoorbeeld: in de jaren tachtig werd ze tot twee keer toe belazerd door financiële raadgevers, eentje 'vergat' zelfs haar belastingen aan te geven. "Mijn nieuwe manager belde en zei: "Het goede nieuws is dat je niet de cel in moet"." In haar late twintiger jaren had ze een zware inzinking kort na de verfilming van Rocky Horror, een echte instorting. "Toen ik besliste mijn echtgenoot te verlaten, belandde ik in een destructieve relatie. Ik kreeg een longontsteking en verloor 11 kilo, ik woog nog 36 kilo, ik sliep of at niet. Je begint je daar sterk aan te hechten, gek zijn is heel verleidelijk. Maar iedereen die ik echt respecteer, heeft wel al zo'n moment gehad. Opgebrand of gecrasht. Bij mij was het éénmalig en therapie heeft geholpen. Wat ik daarvan onthouden heb, is dat het belangrijk is goede vrienden rondom je te hebben en een goede nachtrust te onderhouden. Als je telkens gaat voor een aantal dagen zonder slapen, dan verlies je alle perspectief." Ze is er ook heilig van overtuigd dat je een goede balans behoudt door anderen te helpen.

Ik citeer een reactie van een actrice, nadat ik meedeelde dat ik Susan Sarandon ging interviewen. "Misschien dat ik met haar borsten een grotere filmcarrière had gehad", schreef ze. Susan barst in lachen uit, maar geeft de e-mailster gelijk. "Je moet oppassen dat ze je niet wegspelen, de show stelen. Ik heb minstens een C, soms een D, afhankelijk van de bh. En ze werden ronder naarmate ik ouder werd." Maar de borsten hebben haar geholpen bij het krijgen van rollen, geeft ze toe. "Regisseurs kiezen acteurs die ze willen zijn en actrices die ze willen hebben." Hoe zelfbewust ze ook is over haar fysieke kenmerken, toch is ze verbaasd dat ze als een schoonheid wordt getypeerd, nog steeds. Ze is nu voor het tweede jaar het gezicht in een Revloncampagne. "Je moet jezelf binnenin ontwikkelen, je weet immers dat de strijd langs de buitenkant op voorhand verloren is. Het is verstandiger je focus te verleggen. Voor mij was de rol van sister Helen erg belangrijk. Ik droeg geen make-up en mijn haar was een warboel. Ik focuste me op wat haar zo'n mooi mens maakt, om het gelaat van liefde uit te stralen."

Tot nog toe kwam er geen scalpel aan te pas, maar nu denkt ze er stilaan over na. "Als mijn nek begint te rimpelen, wil ik daar wel iets aan doen, maar ik zou nooit aan mijn ogen prutsen, daar ben ik veel te bang voor. Ik heb niks tegen mensen die Botox gebruiken, maar mijn gezicht moet kunnen bewegen, ik wil mijn expressie niet kwijt. Onlangs keek ik naar een film en kon maar niet achterhalen wat er zo vreemd aan was. De actrice huilde tranen met tuiten, maar niks bewoog. Zo krijg je wel een erg kabukiachtige manier van acteren."

Ze geeft wel toe dat ze soms een beetje van slag is of nu en dan neurotisch wordt bij de gedachte dat ze zestig wordt in oktober. Ze wijst erop dat haar kaaklijn niet meer zo stevig is als in haar twintiger jaren en dat ze het niet altijd begrepen heeft op haar dijen. In eerste instantie wou ze ook geen reclamecampagne doen, omdat ze geen schoonheidsproduct wou aanprijzen. "Ik leef niet echt op grote voet, dat geeft me heel wat vrijheid. Dus, waarom zou ik het doen ?" Maar in 2004 kwam Revlon opnieuw op de proppen met een aanbod en haar kleine vriendenkring - een psychiater, een dichter, een paar schilders en een fotograaf -overtuigden haar deze keer. "Ben je gek?" zeiden ze. "Het is fantastisch dat mensen iemand te zien krijgen die geen plastische chirurgie heeft ondergaan." Ik geloof nu ook dat het invloed heeft gehad op de reclamemakers. Ze zijn meer oudere vrouwen gaan gebruiken in campagnes. Dat is cool." Sinds de reclamespots te zien waren, vernieuwde Christie Brinkley haar contract met Covergirl, werd Sharon Stone (48) het nieuwe gezicht van Dior Beauty en nog vele anderen volgden. Op weg naar haar huis in Chelsea praat ze over haar relatie met Tim. Die duurt al 18 jaar, zonder dat ze getrouwd zijn. "Wat ook onze problemen zijn geweest, onze drama's of onze gevechten, we zijn wel erg productief geweest sinds we samen zijn. We hebben twee zonen en een familie, hij heeft het gemaakt en ik heb ook heel wat bereikt." n

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234