Maandag 16/12/2019

‘Sex and the City’ voor gevorderden

Als kind bracht ik mijn vakanties door bij mijn tante. Zij was een oorlogsweduwe, kon goed handwerken en hield kippen. Ik heb haar nooit gezien zonder haar voorschoot. 's Avonds trok ze haar monsterlijk grote korset uit (“mijn gareel”, noemde ze het) en hield ze haar dikke nylonkousen op met elastiekjes boven de knie. Tante Agnes was toen, als ik nu terugtel, vijftig, hooguit vijfenvijftig jaar. Een oude vrouw, toch zeker in mijn kinderogen. Wat zou ik haar nu graag kunnen vragen hoe het was, om een halve eeuw geleden vijftig te zijn, of zestig te worden. Het verschil lijkt me gigantisch. Vijftigers zijn veulens vandaag. Zestig? Denk Mick Jagger, David Bowie, Marianne Faithfull, Glenn Close, om er maar enkele te noemen. Mijn vrienden waren onlangs volledig van de kaart na het concert van Grace Jones. Grace werd vorig jaar zestig.Ook Ingrid Vander Veken, voormalig journaliste en nu fulltime schrijfster, rondde vorig jaar die kaap. Ruim een jaar geleden begon ze aan haar dagboek. Een halfjaar om zestig te worden, een halfjaar om het te zijn. Niet dat ze het aanvankelijk zelf zo'n geweldige gebeurtenis vond, het liet haar Siberisch, zei ze : “Ik ben al eens dertig en veertig en vijftig geworden. En zo bijzonder was dat ook weer niet, toch niet meer dan het jaar ervoor of erna. Waarom zou het nu anders zijn?”, schrijft ze op dag 1 in haar dagboek, maandag 15 oktober 2007. Maar voor iedereen in haar omgeving is het blijkbaar wél een belangrijke gebeurtenis: “Zelfs tot mijn bejaarde moeder is het nieuws doorgedrongen. Haar parkinson en steeds kortere geheugen verbleken bij de kwaal die er nu aankomt: het bezit van een zestigjarige dochter.”

Melancholie

En onvermijdelijk komt het op de schrijfster af. Ouder worden in een wereld die verjongt, waar steeds vaker deurtjes open vallen waarachter een herinnering zit. Af en toe golft de melancholie op. “Doctor in de rechten en de melancholie”, zo omschrijft Vander Veken zichzelf, “Voor het eerste diploma heb ik vijf jaar gestudeerd en daarna heb ik er nooit wat mee gedaan. Voor het laatste heb ik nooit één cursus gevolgd, maar ik ben er mij een leven lang in blijven vervolmaken.” Lang duren die buien niet, al was het maar omdat ze voort moet, voort met die moeder van 84, die af en toe met haar gedachten in een ander seizoen van haar leven verkeert, die vreemde dingen doet als ze vergeet haar volledige batterij pillen in de juiste volgorde te nemen. Maar die graag haar glaasje wijn drinkt, die onverminderd koket blijft, grappig en vooral koppig. Voort met die gastauteur die om vijf uur 's ochtends naar de luchthaven moet gebracht worden. Voort met het organiseren van die buitenlandse reis, voort met die dakgoot die verstopt is. Voort met zorgen en zieken bezoeken. Want ook die komen er meer, als je ouder wordt. “Ooit was er een eerste keer. De eerste vriendin van wie je hoort dat haar borst eraf moet. De eerste vriendin van wie je hoort dat ze een schoonheidsoperatie heeft ondergaan. Zo naderhand ken ik er evenveel van de eerste als van de tweede categorie.”Kwaadaardige gezwellen en gelifte oogleden, het lichaam eist zijn tol. Rimpels. Hoe ga je er mee om? Ze citeert Glenn Close over zestig worden: “Ik hou er niet echt van: rimpels die je gezicht in een definitieve plooi trekken, je huid die valer wordt, je botten die strammer voelen. Die bezorgdheid speelt bij iedereen die ouder wordt, denk ik, maar het nadrukkelijkst bij vrouwen. Jarenlang voel je jezelf sexy - je speelt je troeven uit, je strooit met een charmante glimlach, je voelt jezelf goed in je vel. En dan plots beslist de biologie dat het allemaal maar eens gedaan moet zijn. Ik vind dat heel moeilijk om mee om te gaan.” En de schrijfster vraagt zich af of ze blij moet zijn als een jonge dienster haar collega aanstoot en zegt: “Kijk eens wat een mooie oude vrouw?”

Afscheid

Maar veel tijd om daar bij stil te staan is er niet. Toen ze nog voor de krant werkte bracht Vander Veken verslag uit over cultuur, daarna heeft ze zich geëngageerd in de PEN-club. Vanzelf sluipt cultureel Vlaanderen dan binnen in zo'n dagboek. Prachtige theatervoorstellingen, ontroerende concerten en lezingen, troostende of vierende etentjes, onverwacht weerzien, buitenlandse auteurs die de schrijversflat betrekken, Tom Lanoye die vijftig wordt. Maar ook afscheid, veel afscheid. Van Hugo Claus, van Wim Van Gansbeke, van Eleonore, echtgenote van Jef Geeraerts, van Bert André. Ze overlijden in het jaar dat ze zestig wordt. Toch word je van zo veel vallende bladeren in dit dagboek niet depressief. Want er zijn ook zo veel mooie, en grappige momenten. Een rode claxon op de fiets, nieuwe blaadjes aan de bomen in haar 'Kleine Buitenland', witte strepen van een vliegtuig aan een strakblauwe hemel. Het is of je met het vorderen van de jaren ook beter gaat zíén: “Alles wordt intenser naarmate je ouder wordt, besef ik nu, niet alleen seks, maar ook een wandeling in het park.”Waarmee meteen is gezegd dat de 'rustige oude dag' nog niet voor vandaag is. Passie, zegt de schrijfster, wordt ten onrechte gekoppeld aan jeugd. De felste hartstochten laaien later op, met het besef dat elk ogenblik tot het uiterste moet worden beleefd omdat het nooit meer terugkomt. En dat kan soms knap vervelend zijn. “Waarom kunnen wij niet gewoon rustig oud worden? Moet er dan zo nodig nog zoveel?”, roept een vriendin vertwijfeld uit, wanneer drie vrouwen op het terras van De Hopper hun moeilijkheden, verlangens en vooruitzichten, andere banen en andere minnaars bespreken. “Ja dus”, zegt Ingrid, “want hoewel het niet echt praktisch is, willen wij het onverwachte om de hoek, zoeken wij nog altijd die adrenalinestoot op. Spelen wij Sex and the City voor gevorderden.” Misschien komt met zestig de herfst, maar nog niet de winter. Als we uit dit eerlijke dagboek één boodschap onthouden is het deze: op zestig moet het leven meer dan ooit worden gevierd.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234